Tại sao Bắc Cực lại trở thành một khu vực quan trọng như vậy và cuộc đối đầu NATO-Nga ở đó có thể dẫn đến điều gì? Cùng đọc bài viết của Gazeta.Ru.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết NATO đang tăng cường hoạt động quân sự ở khu vực sát biên giới phía Bắc của Nga.
Các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn có sự tham gia của các quốc gia ngoài khu vực đang diễn ra trong khu vực, và các yếu tố mới trong cấu trúc chỉ huy và tham mưu của NATO đang được hình thành.
"Hoạt động quân sự như vậy ở vùng Viễn Bắc đặt ra mối đe dọa trực tiếp đến an ninh của Nga. Nó làm tăng nguy cơ xảy ra các sự cố có thể dẫn đến một cuộc đối đầu vũ trang với hậu quả thảm khốc.
NATO và các nước phương Tây khác không che giấu động cơ thực sự của họ, tuyên bố mục tiêu biến Bắc Cực thành một mặt trận đối đầu mới để kìm hãm sự phát triển của đất nước chúng ta", Ngoại trưởng Lavrov cho biết.
Vì sao Bắc Cực lại thu hút sự quan tâm?
Chuyên gia quân sự Vasily Dandykin nói với Gazeta.Ru rằng, sự quan tâm của NATO đối với Bắc Cực đã rõ ràng từ lâu, nhưng giờ đây mối đe dọa mà NATO gây ra cho Nga trong khu vực này đã trở nên nghiêm trọng hơn nhiều.
Ông đã nêu ra một số yếu tố khiến sự quan tâm của phương Tây đối với Bắc Cực ngày càng tăng trong những năm gần đây.
"Thứ nhất, Bắc Cực là một huyết mạch vận tải mà Trung Quốc hiện đang sử dụng. Tầm quan trọng của một hành lang vận tải mới đang ngày càng tăng, một phần là do những gì chúng ta đang chứng kiến ở Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ.
Đây là một vấn đề then chốt và tất nhiên, NATO muốn kiểm soát toàn bộ khu vực này", học giả Dandykin giải thích.
Theo ông, yếu tố thứ hai ảnh hưởng đến sự gia tăng mối quan tâm của NATO đối với Bắc Cực là việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập liên minh.
"Với việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, liên minh thấy ảnh hưởng của mình đối với Nga đã tăng lên, với nhiều cơ hội và tham vọng lớn hơn. Tất cả những điều này đã trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với Nga", chuyên gia nhấn mạnh.
Sau khi Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, hầu như tất cả các quốc gia vùng Bắc Cực, trừ Nga, đều đã trở thành thành viên của liên minh này, ông Nikolai Novichkov, thành viên Ủy ban Phát triển Viễn Đông và Bắc Cực của Duma Quốc gia, nhận định.
"Một mặt, chúng ta kiểm soát một nửa bờ biển Bắc Cực nhờ những thành tựu của tổ tiên chúng ta, những người đã khai phá và phát triển các vùng lãnh thổ này. Mặt khác, chúng ta hiểu rằng tất cả các quốc gia Bắc Cực khác đều là thành viên NATO.
Trên thực tế, chúng ta đang bị bao vây trong khu vực này. Sự hiện diện quân sự của NATO chắc chắn sẽ gia tăng, và điều này đặt ra một thách thức nghiêm trọng đối với Nga", vị nghị sĩ nhấn mạnh.
Cũng theo ông Novichkov, một lý do khác khiến các nước NATO rất quan tâm đến khu vực Bắc Cực là nguồn tài nguyên.
"Chúng tôi hiểu rằng tài nguyên và sự giàu có tự nhiên của Bắc Cực chưa được khai thác hết. Mọi người, cả trong nước và ngoài nước, đều hiểu rằng vẫn còn rất nhiều thứ ở đó có giá trị kinh tế.
Ước tính về giá trị tài chính của các mỏ dự trữ này rất khác nhau, nhưng dù sao thì chúng cũng rất lớn, và tiềm năng cũng vô cùng to lớn", ông Novichkov nói.
Liệu xung đột có phải là điều không thể tránh khỏi?
Các chuyên gia Nga khẳng định Bắc Cực thực sự có thể trở thành đấu trường cho các cuộc đối đầu giữa các cường quốc trong những thập kỷ tới.
"Không chỉ ở Nga người ta nói rằng Bắc Cực sẽ là chiến trường chính trong tương lai, nhiều nhà phân tích Mỹ và châu Âu cũng chia sẻ quan điểm này", ông Novichkov cho biết thêm.
Theo nhiều dự báo khác nhau, đỉnh điểm của cuộc xung đột sẽ xảy ra vào khoảng năm 2040-2050. Bắc Cực là một tài sản quý giá trên hành tinh của chúng ta; tài nguyên ngày càng khan hiếm, và cuộc chiến giành giật chúng ngày càng trở nên khốc liệt và tàn nhẫn hơn.
Chuyên gia Konstantin Blokhin tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết nguồn tài nguyên của Bắc Cực được ước tính trị giá gần 60 nghìn tỷ USD.
Để so sánh, tạp chí Forbes ước tính giá trị của Ukraine là 15.000 tỷ USD. Ông Blokhin nói thêm rằng các ưu tiên của phương Tây rất rõ ràng.
"Trong trường hợp xảy ra xung đột giữa Mỹ và Nga, Bắc Cực sẽ trở thành tuyến đường ngắn nhất cho các tên lửa đạn đạo liên lục địa. Vì vậy, việc củng cố vị thế của phương Tây ở đó là ưu tiên hàng đầu", nhà khoa học chính trị nhấn mạnh.
Thành viên Ủy ban Quốc phòng Duma Quốc gia Andrei Kolesnik, cũng cho biết: "Ở Bắc Cực, chiến tranh hoàn toàn có thể bắt đầu bằng vũ khí hạt nhân, bởi vì đó là nơi tập trung toàn bộ tiềm năng hạt nhân của Nga. Một trong những nắm đấm hạt nhân của chúng ta nằm ở đó".
Đồng thời, theo các chuyên gia, tiềm năng và khả năng của Nga trong việc phát triển khu vực Bắc Cực lớn hơn nhiều so với châu Âu hoặc Mỹ.
"Nga đã chuẩn bị rất tốt ở đó: Hạm đội phương Bắc, chịu trách nhiệm về mọi thứ, bao gồm lực lượng lục quân, lực lượng ven biển, không quân và hải quân.
Chúng tôi cũng thường xuyên tiến hành các cuộc tập trận. Chúng tôi có hai đồn trú trên đảo được chuẩn bị rất tốt ở đó là Northern Clover và Arctic Trefoil", chuyên gia quân sự Dandykin, cho biết.
Ông không giấu giếm việc NATO đặt ra một mối đe dọa nhất định đối với Nga ở Bắc Cực, vì người Mỹ đã bắt đầu thử nghiệm và triển khai tàu ngầm hạt nhân thường xuyên hơn. Tuy nhiên, chuyên gia quân sự nhấn mạnh những khả năng này vẫn không thể so sánh được với Nga.
