Tiếng súng nổ lớn và nhiều tiếng động lạ đã được ghi nhận xung quanh Sân bay Quốc tế Diori Hamani và Phủ Tổng thống ở Niamey suốt đêm 28 và rạng sáng 29/8.
“Một nhóm binh sĩ đã "phá vỡ trật tự quân sự’ và cố gắng bắt giữ đồng đội tại Căn cứ Không quân 101, nằm trong khuôn viên sân bay quốc tế, trước khi nổ súng vào một số địa điểm trọng yếu ở thủ đô"", Bộ trưởng Quốc phòng Niger Salifou Mody nói.
Ông Mody nhấn mạnh, tình hình đã được kiểm soát nhờ sự can thiệp nhanh chóng của lực lượng quốc phòng và an ninh Niger, phối hợp với Quân đoàn châu Phi của Nga đồn trú tại đây.
Ông cho biết thêm, quyền kiểm soát đã dần được khôi phục tại các khu vực bị nhắm mục tiêu, đồng thời kêu gọi người dân Niamey giữ bình tĩnh, tiếp tục các hoạt động như thường nhật.
Vụ bạo lực này đánh dấu lần thứ 3 trong năm nay sân bay Diori Hamani bị tấn công.
Điều đáng chú ý, căn cứ Không quân 101 là nơi diễn ra một cuộc đối đầu an ninh căng thẳng, xoay quanh một kho dự trữ khoảng 1.000 tấn uranium dạng cô đặc (yellowcake), trị giá khoảng 170 triệu USD.
Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ cuộc đảo chính quân sự tháng 7/2023 do tướng Abdourahamane Tiani lãnh đạo.
Chính phủ của ông sau đó đã quốc hữu hóa ngành công nghiệp uranium của đất nước, thu hồi giấy phép khai thác từ tập đoàn hạt nhân khổng lồ Orano do nhà nước Pháp hậu thuẫn, và tịch thu kho dự trữ từ mỏ Arlit.
Nhằm thoát khỏi ảnh hưởng của phương Tây, chính phủ quân sự mới của Niger đã trục xuất lực lượng quân sự Mỹ và Pháp, thành lập Liên minh các quốc gia Sahel (AES) với Mali và Burkina Faso.
Chính phủ thiết lập quan hệ đối tác quân sự và hạt nhân chặt chẽ với Nga, bao gồm cả Rosatom và Africa Corps, hiện đang đóng quân tại các khu riêng biệt trong căn cứ.
Tuy nhiên, lệnh phong tỏa pháp lý của Trung tâm Giải quyết Tranh chấp Đầu tư Quốc tế (ICSID) và lệnh phong tỏa biên giới quân sự của nước láng giềng Benin, được Pháp hậu thuẫn, đã khiến Niger không thể xuất khẩu uranium về mặt pháp lý và thực tế.
Kho dự trữ vũ khí có giá trị cao nhưng bị ứ đọng này đã biến căn cứ Không quân 101 và sân bay quốc tế liền kề thành mục tiêu dễ bị tấn công, dẫn đến nhiều vụ xung đột tàn khốc do các nhóm khủng bố liên kết với IS và al-Qaeda thực hiện.
Niger đã nhiều lần chính thức cáo buộc Pháp hậu thuẫn và tài trợ cho các vụ tấn công này.
Theo giới phân tích quân sự, mặc dù Niger chưa đưa ra bất kỳ cáo buộc nào về cuộc binh biến mới nhất, nhưng rất có thể bạo lực này có liên quan đến bế tắc về uranium.
