Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Đại học Oslo (Na Uy) cho thấy một nửa Trái Đất đang mất nhiệt nhanh hơn nhiều so với nửa còn lại, và nguyên nhân bắt nguồn từ cấu trúc địa chất hình thành từ hàng trăm triệu năm trước.
Theo nghiên cứu đăng trên Geophysical Research Letters, nhóm khoa học đã sử dụng mô hình máy tính mô phỏng 400 triệu năm để tính mức độ “cách nhiệt” của từng bán cầu dựa trên diện tích lục địa. Kết quả cho thấy bán cầu Thái Bình Dương đang thất thoát nhiệt nhanh hơn đáng kể so với bán cầu châu Phi.
Bên trong Trái Đất tồn tại lõi nóng chảy tạo ra nguồn nhiệt lớn nóng chảy, tạo ra nhiệt làm ấm hành tinh từ bên trong và duy trì từ trường bảo vệ khí quyển. Về lâu dài, lõi này sẽ tiếp tục nguội đi. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra tốc độ mất nhiệt giữa 2 bán cầu lại không đồng đều.
Nguyên nhân được giải thích là khu vực có nhiều lục địa giữ nhiệt tốt hơn, giống như một lớp cách nhiệt tự nhiên. Trong khi đó, đáy đại dương mỏng hơn và tiếp xúc trực tiếp với khối lượng nước lạnh khổng lồ phía trên, khiến nhiệt thất thoát nhanh hơn.
Thái Bình Dương – đại dương lớn nhất thế giới – vì vậy trở thành nơi mất nhiệt mạnh nhất.
Nghiên cứu mới mở rộng phạm vi thời gian lên 400 triệu năm, gần gấp đôi so với các mô hình trước đây chỉ tính trong 230 triệu năm. Dữ liệu cho thấy bán cầu Thái Bình Dương đã nguội hơn khoảng 50 Kelvin so với bán cầu châu Phi trong giai đoạn này.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận một nghịch lý: tốc độ chuyển động mảng kiến tạo ở bán cầu Thái Bình Dương trong 400 triệu năm qua lại cao hơn, cho thấy khu vực này từng nóng hơn đáng kể trong quá khứ.
Điều này đặt ra câu hỏi liệu khu vực này có từng bị che phủ bởi lục địa trong thời kỳ rất xa xưa hay không. Dù chưa có kết luận cuối cùng, các nhà khoa học cho rằng sự chênh lệch nhiệt độ hiện nay phản ánh mức độ hoạt động kiến tạo mạnh mẽ của Thái Bình Dương.
