Bài học giữa đường biên Tổ quốc
Sáng nơi biên giới, gió từ núi rừng thổi qua những tán cây. Trong không gian ấy, những cô bé, cậu bé vùng cao trong trang phục dân tộc xếp hàng ngay ngắn, háo hức bước vào một tiết học đặc biệt. Không bảng đen, không phấn trắng, cũng chẳng có những dãy bàn ghế quen thuộc. “Lớp học” của các em là khoảng sân bên cột mốc quốc giới, nơi mỗi mét đường biên đều gắn với chủ quyền lãnh thổ và sự bình yên của bản làng.
Thiếu tá Nguyễn Chí Tôn, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Cửa khẩu (BPCK) Tén Tằn (tỉnh Thanh Hoá), trở thành người thầy đặc biệt của tiết học. Bằng giọng nói gần gũi, kết hợp giảng giải bằng tiếng Việt và tiếng Lào, anh giới thiệu cho học sinh Trường Tiểu học và THCS Mường Lát về biên giới quốc gia, đường biên, mốc giới và ý nghĩa của từng cột mốc trong việc xác định chủ quyền lãnh thổ.
Những quy định tưởng như khô khan của Luật Biên giới quốc gia, Luật Biên phòng Việt Nam được chuyển tải bằng những câu hỏi gần gũi với cuộc sống. “Khi phát hiện mốc giới bị xâm phạm, các em sẽ làm gì?”. Hàng chục cánh tay nhỏ đồng loạt giơ lên. “Dạ, phải báo ngay cho các chú bộ đội biên phòng hoặc Ủy ban nhân dân xã ạ!”. Câu trả lời dõng dạc giữa núi rừng khiến người lính biên phòng mỉm cười. Một bài học về trách nhiệm bảo vệ đường biên được bắt đầu từ điều giản dị như thế.
Những ánh mắt trong veo tiếp tục hướng về cột mốc 281. Khối đá hoa cương cao khoảng 1,6m nổi bật giữa màu xanh của núi rừng. Lần đầu được tận mắt nhìn thấy cột mốc chủ quyền, nhiều học sinh không giấu được sự tò mò.
Các em được cán bộ biên phòng giới thiệu về vị trí, ý nghĩa của mốc giới; đồng thời biết rằng Đồn BPCK Tén Tằn đang quản lý, bảo vệ hơn 23km đường biên với 9 cột mốc.
Em Hà Anh Thư chia sẻ, đây cũng là lần đầu em được chào cờ tại cột mốc chủ quyền lãnh thổ, Cảm xúc rất đặc biệt. Chúng em được hiểu rõ hơn ý nghĩa của đường biên, cột mốc và truyền thống của lực lượng Bộ đội Biên phòng. Điều đó khiến chúng em thêm yêu quê hương và có ý thức học tập, rèn luyện để góp phần bảo vệ Tổ quốc”, Anh Thư nói.
Ở một nơi mà khoảng cách từ trường học đến đường biên chỉ tính bằng những cung đường núi quanh co, việc đưa học sinh đến tận cột mốc trở thành một cách để bài học đi vào đời sống.
Trải nghiệm để hiểu và thêm yêu biên cương
Phần trải nghiệm thực địa khiến không khí tiết học càng trở nên sôi nổi. Tổ tuần tra vũ trang do Đại úy Nguyễn Huy Hùng chỉ huy xuất hiện trong đội hình chỉnh tề. Các chiến sĩ lần lượt thực hành động tác cảnh giới, tuần tra, kiểm tra mốc giới và thị phạm thao tác kiểm tra thông số kỹ thuật, độ nguyên trạng của cột mốc quốc giới. Những bước chân dứt khoát, động tác đồng đều, nghi thức chào mốc trang nghiêm khiến đám học trò chăm chú dõi theo.
Không còn là những hình ảnh về người lính biên phòng trong sách giáo khoa, trước mắt các em là những người lính bằng xương bằng thịt, đang thực hiện công việc gắn với từng cột mốc, từng mét đường biên.
Rồi đến lượt những “chiến sĩ nhí” trải nghiệm. Dưới sự hướng dẫn của cán bộ biên phòng, các em cẩn thận lau dọn cột mốc. Những bàn tay nhỏ ban đầu còn vụng về, sau đó chậm rãi và nhẹ nhàng hơn. Các em được nhắc không bước qua ranh giới nước bạn, không tác động làm ảnh hưởng đến sự nguyên trạng của mốc giới. Có em đưa tay chạm nhẹ lên hai chữ “Việt Nam” được khắc trên cột mốc.
Một khoảnh khắc rất đỗi bình thường nhưng chứa đựng nhiều cảm xúc. Bài học về chủ quyền lãnh thổ, vì thế, không còn là những khái niệm xa xôi. Các em có thể nhìn thấy, chạm vào và cảm nhận bằng chính trải nghiệm của mình. Giữa núi rừng biên giới, người lính quân hàm xanh vừa là người thầy, vừa là người dẫn đường để những đứa trẻ vùng cao hiểu thêm về mảnh đất nơi mình sinh ra.
“Tiết học biên cương” được Đồn BPCK Tén Tằn triển khai đã tạo ra một không gian giáo dục đặc biệt. Tại đó, kiến thức pháp luật về biên giới, biển đảo, chủ quyền lãnh thổ được truyền tải bằng hình thức trực quan, sinh động. Từ một lớp học giữa biên cương, tình yêu Tổ quốc được gieo bằng những điều cụ thể, gần gũi. Đó cũng là cách để những hạt mầm trách nhiệm với quê hương được vun đắp trong những chủ nhân tương lai của bản làng biên giới.