Tỉnh Sơn La xây dựng 13 Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới như: Mường Lèo, Sốp Cộp, Mường Lạn, Chiềng Khoong, Mường Hung, Chiềng Khương, Phiêng Pằn, Yên Sơn, Phiêng Khoài, Lóng Phiêng, Lóng Sập, Chiềng Sơn và Xuân Nha. Tổng vốn đầu tư hơn 2.696 tỷ đồng. Mỗi trường có quy mô 30 lớp học, cùng các hạng mục khác, phục vụ khoảng 1.000 học sinh.
Không còn nỗi lo "đi học khó"
Khi các trường liên cấp được đưa vào sử dụng trong năm học 2026 – 2027, niềm vui đó lan tỏa trên từng nẻo đường bản làng vùng biên giới Sơn La. Ngày nay, đồng bào các dân tộc nơi đây không còn trăn trở khi con em đến tuổi đi học, bởi các em đã có Trường Liên cấp khang trang, kiên cố – nơi không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn có đủ nơi ăn, chốn ở, sinh hoạt đầy đủ tiện nghi. Đây thực sự là món quà quý giá, là niềm hy vọng lớn lao của bao gia đình đồng bào vùng cao biên cương.
Nhớ về những năm trước, việc con em được đi học luôn là một thử thách lớn đối với mỗi gia đình ở vùng biên giới. Đường đi hiểm trở, núi cao hẻo lánh, điểm trường phân tán, nhiều em phải đi bộ hàng chục cây số mỗi ngày. Mùa mưa lũ, đường trơn trượt, nước suối dâng cao, nhiều em không thể đến trường. Một số gia đình phải gửi con ở nhà người thân xa nhà với điều kiện khó khăn, thậm chí có em phải nghỉ học giữa chừng chỉ vì không có điều kiện theo học.
Bà Lò Thị Hoa, bản Dúp Kén, xã Chiềng Sơn chia sẻ với ánh mắt rưng rưng: “Ngày xưa con tôi đi học, sáng sớm trời chưa sáng đã phải dậy, đi bộ hơn một giờ mới đến trường. Mưa lũ thì không dám ra đường, sợ trượt ngã, sợ nước cuốn. Nhiều đứa trẻ thông minh lắm mà phải nghỉ học, vì trường lớp xa xôi, không có chỗ ở. Chúng tôi làm cha mẹ ai cũng đau lòng nhưng không biết làm sao. Bây giờ thì khác rồi, trường liên cấp mới xây xong, khang trang như ở thành phố. Con em được ăn, được ngủ, được học hành ngay tại trường. Nhìn các con khỏe mạnh, vui vẻ, cả bản ai cũng mừng rỡ, như có lễ hội vậy”.
Ông Vàng A Sếnh, bản Đin Chí, xã Chiềng Yên, cũng không giấu được niềm xúc động: “Chúng tôi sống ở biên giới, đời sống còn nhiều khó khăn, nhưng điều mong muốn nhất của mỗi gia đình là con cái được học hành, có chữ nghĩa. Ngày xưa thấy con đi học vất vả, chân tay bầm dập mỗi khi trời mưa, lòng tôi đau như cắt. Bây giờ nhìn các em bước vào trường cổng rộng, phòng học sáng sủa, có chỗ ở sạch sẽ, có bữa ăn no ấm, chúng tôi thực sự biết ơn lắm”.
Yên tâm bám bản, bám biên xây dựng quê hương
13 Trường Liên cấp được xây dựng tại vùng biên giới Sơn La hiện nay không chỉ có hệ thống phòng học hiện đại, bàn ghế mới, phòng thư viện, phòng thực hành, mà còn có khu nhà bán trú được xây dựng kiên cố, đảm bảo tiêu chuẩn. Phòng ngủ rộng rãi, thoáng mát, có đủ giường tủ, chăn ga sạch sẽ; nhà bếp rộng lớn, đảm bảo vệ sinh, phục vụ ba bữa ăn mỗi ngày với chế độ dinh dưỡng hợp lý; khu sinh hoạt chung, sân chơi, bãi tập đủ điều kiện cho các em học tập, vui chơi và phát triển toàn diện.
Em Sồng A Kỷ, học sinh lớp 9A3, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Chiềng Sơn nói với nét mặt vui tươi: “Trước đây em phải ở nhà chú ở cách trường hơn 10 km, mỗi tuần chỉ về nhà được một lần. Em nhớ nhà lắm, nhiều tối khóc một mình. Bây giờ em ở tại trường, được thầy cô quan tâm, nhắc nhở học bài. Cơm ăn ở trường đủ ba bữa, ăn rất ngon miệng. Em không còn sợ xa nhà nữa, trường thực sự như ngôi nhà thứ hai của em.”
Khi con em đồng bào các dân tộc vùng cao biên giới có trường liên cấp khang trang, có nơi ăn chốn ở đầy đủ, người dân không còn phải lo lắng cho con cái. Đây chính là động lực quan trọng giúp đồng bào yên tâm bám bản, bám biên, không còn phải di chuyển ra các khu vực khác chỉ vì điều kiện giáo dục.
Ông Mùa A Chứ, bản Pá Tong, xã Phiêng Pằn cho hay: "Bây giờ, con em chúng tôi ở biên giới cũng có cơ hội học hành tốt như bất cứ đâu. Đây là điều kiện tuyệt vời giúp chúng tôi yên tâm sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, cùng nhau xây dựng bản làng ngày càng tốt đẹp.”
Ngôi trường – biểu tượng của sự quan tâm và hy vọng
Ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Sơn La cho biết: Việc đưa vào sử dụng Trường Liên cấp với hệ thống nhà bán trú hoàn chỉnh, góp phần thay đổi rõ rệt diện mạo giáo dục địa phương. Tỷ lệ học sinh nghỉ học giảm xuống sẽ giảm xuống rất nhiều. Phụ huynh an tâm lao động, học sinh an tâm học tập, giáo viên an tâm công tác. Ba yếu tố đó kết hợp lại tạo ra sự thay đổi to lớn, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và vật chất cho nhân dân vùng biên giới”.
Trường Liên cấp khang trang nơi biên cương Sơn La không chỉ là công trình vật chất, mà còn là biểu tượng sống động của sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với đồng bào vùng biên giới. Mái trường ấy chở theo niềm tin, niềm hy vọng của bao thế hệ, nối liền giữa núi rừng biên viễn với tương lai tươi sáng.
Ngày 5/9, dự lễ khai giảng năm học 2026 – 2027 tại xã Chiềng Sơn, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã tặng 70 suất quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn của trường; đồng thời tham quan một số phòng lớp học, nhà ở nội trú của học sinh và trồng cây lưu niệm tại trường. Phó Chủ tịch nước đề nghị tỉnh Sơn La quan tâm hơn nữa đến đời sống sinh hoạt của các thầy cô và học sinh, khi trường liên cấp đưa vào sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở vùng cao biên giới.
Sự thay đổi diện mạo giáo dục vùng biên giới Sơn La không đơn thuần là việc xây dựng nên những khối nhà bê tông cốt thép, mà quan trọng hơn, đó là việc gieo mầm tri thức và niềm tin vào tương lai. Một thế hệ có tri thức, có bản lĩnh sẽ cùng với các lực lượng chức năng trở thành những "cột mốc sống", góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia. Niềm vui của nhân dân vùng biên giới nơi đây là động lực mạnh mẽ, để ngành giáo dục Sơn La tiếp tục gặt hái thêm nhiều thành công, đưa ước mơ của tuổi thơ vùng cao bay xa hơn nữa.
