Đưa kiến thức nghề đến gần người dân
Đối với người dân ở vùng sâu, vùng xa, việc tham gia các khóa đào tạo nghề đôi khi không đơn giản. Khoảng cách địa lý, điều kiện kinh tế còn khó khăn, cùng áp lực công việc đồng áng khiến nhiều người phải cân nhắc trước khi dành thời gian đi học. Bởi vậy, những lớp đào tạo nghề được tổ chức ngay tại địa phương, có chính sách hỗ trợ học phí và nguyên vật liệu thực hành, mang ý nghĩa thiết thực đối với người lao động.
Tại xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên, lớp đào tạo nghề Nuôi và phòng trị bệnh cho gà, thủy cầm do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Phú Lương phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức đã thu hút 35 học viên là lao động nông thôn tham gia.
Khai giảng trong tháng 4/2026 và kết thúc ngày 30/6/2026, khóa học kéo dài 3 tháng, tập trung vào những nội dung thiết thực với hoạt động chăn nuôi của người dân như: Lựa chọn con giống, kỹ thuật chăm sóc, nhận biết và phòng trị bệnh, sử dụng thuốc thú y, xây dựng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học.
Đáng chú ý của khóa học là chương trình được thiết kế theo hướng gắn kiến thức với thực tiễn sản xuất. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin qua bài giảng, học viên được hướng dẫn thực hành, làm quen với các thao tác kỹ thuật và vận dụng kiến thức ngay trên đàn gia cầm của gia đình.
Thầy Hà Văn Lương, giáo viên Trung tâm GDNN-GDTX Phú Lương, cho biết: Khóa học hướng đến trang bị cho người dân kiến thức về nhận dạng, sử dụng và bảo quản thuốc sát trùng, tiêu độc trong chăn nuôi; quy trình chăm sóc, phòng bệnh cho gà thả vườn; đồng thời giúp học viên nhận biết triệu chứng, bệnh tích, phương pháp chẩn đoán, phòng và trị một số bệnh thường gặp trên đàn gà.
Sau khóa học, học viên có thể nhận biết và sử dụng các loại thuốc sát trùng, tiêu độc; thực hiện quy trình chăm sóc, phòng bệnh cho gà thả vườn; chủ động phát hiện dấu hiệu bất thường và lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp đối với những bệnh thường gặp.
Không dừng ở chứng chỉ, hướng đến hiệu quả thực tế
Một trong những yếu tố tạo nên hiệu quả của lớp đào tạo là việc hỗ trợ người học thực hành ngay tại gia đình. Trong suốt khóa học, học viên được cung cấp đầy đủ, kịp thời các nguyên vật liệu phục vụ thực hành như con giống, thuốc thú y, vaccine và thức ăn chăn nuôi theo quy định.
Đặc biệt, mô hình hỗ trợ con giống để học viên trực tiếp nuôi tại gia đình dưới sự hướng dẫn của giáo viên đã tạo điều kiện để kiến thức được chuyển hóa thành kỹ năng. Mỗi học viên vừa học, vừa thực hành trên chính đàn gà của mình, qua đó nhận diện những vấn đề phát sinh trong quá trình chăn nuôi và được hướng dẫn cách xử lý.
Chị Hoàng Thị Mạnh, sinh năm 1988, người dân tộc Dao, thôn Hòa Hợp, xã Tân Kỳ tham gia khóa học với mong muốn bổ sung kiến thức và khắc phục những hạn chế trong quá trình chăm sóc đàn gà của gia đình.
Chị Mạnh cho biết: Việc được miễn toàn bộ học phí, cung cấp tài liệu thực hành đã giúp những lao động nông thôn như tôi giảm bớt gánh nặng kinh tế, yên tâm sắp xếp công việc đồng áng để tham gia đầy đủ khóa học trong 3 tháng.
Sau khi hoàn thành chương trình và nhận chứng chỉ, chị Mạnh đã vận dụng kiến thức được học vào việc xây dựng chuồng trại, chăm sóc đàn gà theo hướng an toàn sinh học và chủ động phòng ngừa dịch bệnh. Theo chị, nhờ thay đổi phương pháp chăm sóc, đàn gia cầm khỏe mạnh hơn, tỷ lệ hao hụt giảm, tốc độ sinh trưởng được cải thiện so với trước.
Những thay đổi ấy tuy chưa thể hiện ngay bằng những con số thu nhập lớn, nhưng là kết quả cụ thể cho thấy kiến thức nghề đã đi vào đời sống sản xuất. Người học không chỉ biết thêm một quy trình kỹ thuật mà còn từng bước thay đổi tư duy, từ chăn nuôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang chú trọng phòng bệnh, vệ sinh chuồng trại và kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến đàn vật nuôi.
Từ thực tế lớp đào tạo nghề tại xã Tân Kỳ có thể thấy, để chính sách đào tạo nghề phát huy hiệu quả ở vùng sâu, vùng xa, điều quan trọng là phải xuất phát từ nhu cầu và điều kiện sản xuất của người dân. Nội dung học cần gần với thực tiễn, thời gian tổ chức phù hợp, đồng thời bảo đảm người học có đủ điều kiện thực hành và được hướng dẫn vận dụng sau đào tạo.
Đặc biệt, việc đánh giá hiệu quả đào tạo không nên chỉ dừng ở số lượng lớp được mở, số học viên tham gia hay tỷ lệ cấp chứng chỉ. Cần quan tâm hơn đến khả năng áp dụng kiến thức của người học, sự thay đổi trong phương thức sản xuất và những chuyển biến về hiệu quả kinh tế của hộ gia đình.
Một lớp học nghề ở vùng sâu, vùng xa chỉ thực sự phát huy giá trị khi kiến thức không nằm lại trong giáo trình, kỹ năng không dừng ở những buổi thực hành và chứng chỉ không trở thành đích đến cuối cùng. Từ những đàn gà được chăm sóc đúng kỹ thuật, những hộ gia đình biết chủ động phòng dịch và từng bước cải thiện phương thức sản xuất, hiệu quả của đào tạo nghề đang được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân.
