Lan tỏa tình yêu nghiên cứu khoa học
Dự án “Ứng dụng AI để dự báo phát thải và chế tạo vật liệu hấp phụ mới nhằm thu giữ, chuyển hóa CO₂ hướng tới Net Zero” của hai học sinh Trường THPT Ngô Quyền đã lan truyền tình yêu nghiên cứu khoa học trong học sinh phổ thông.
Tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026, Hải Phòng có 5 dự án đạt giải. Trong đó dự án “Ứng dụng AI để dự báo phát thải và chế tạo vật liệu hấp phụ mới nhằm thu giữ, chuyển hóa CO₂ hướng tới Net Zero” của hai học sinh Trường THPT Ngô Quyền xuất sắc giành giải Nhất.
Đây là giải Nhất duy nhất của Hải Phòng trong tổng số 14 dự án đạt giải cao nhất tại cuộc thi năm nay, trở thành dấu ấn nổi bật của phong trào nghiên cứu khoa học, kỹ thuật trong học sinh thành phố.
Chủ nhân của dự án trên là em Phạm Ngọc Hân, học sinh lớp 11B5 và Nguyễn Bỉnh Kiên, học sinh lớp 12A3, Trường THPT Ngô Quyền.
Điều đặc biệt, cả hai em đều lần đầu tham gia Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia. Cơ duyên để hai học sinh gặp nhau bắt đầu từ một hội thảo về môi trường được tổ chức trên địa bàn thành phố. Có chung niềm yêu thích nghiên cứu khoa học và sự quan tâm đến vấn đề biến đổi khí hậu, Ngọc Hân và Bỉnh Kiên bắt đầu trao đổi ý tưởng, sau đó quyết định cùng xây dựng một dự án hướng tới giải quyết bài toán phát thải khí nhà kính.
Từ ý tưởng ban đầu, hai em từng bước nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm qua các vòng thi cấp thành phố và quốc gia.
Dự án tập trung xây dựng phần mềm nhằm tối ưu hóa quy trình thu giữ, tuần hoàn và dự báo phát thải CO₂. Việc tích hợp trí tuệ nhân tạo với các mô hình mô phỏng tạo ra một nền tảng tính toán đa tầng, có khả năng cung cấp dữ liệu phục vụ nghiên cứu quá trình chuyển hóa CO₂.
Điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở việc ứng dụng AI mà còn ở cách hai học sinh tiếp cận một vấn đề mang tính toàn cầu bằng kiến thức và năng lực của lứa tuổi học đường. Bài toán giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu Net Zero được các em cụ thể hóa thành sản phẩm nghiên cứu có tính thực tiễn.
Cuộc thi năm nay thu hút 457 học sinh với 242 dự án, quy tụ học sinh đến từ tất cả các tỉnh, thành phố, cho thấy tính cạnh tranh cao. Trong bối cảnh đó, việc lần đầu tham dự nhưng giành giải Nhất quốc gia là thành quả đáng ghi nhận đối với Ngọc Hân và Bỉnh Kiên.
Em Nguyễn Bỉnh Kiên chia sẻ, quá trình thực hiện dự án kéo dài nhiều tháng, đòi hỏi sự kiên trì, đầu tư thời gian, liên tục thử nghiệm và điều chỉnh. Không chỉ tìm hiểu chuyên sâu về hóa học, hai em còn phải tự học thêm kiến thức về trí tuệ nhân tạo, lập trình để hoàn thiện phần mềm.
Cô giáo Khiếu Thị Hương Chi, giáo viên môn Hóa học, người hướng dẫn dự án từ những ngày đầu, nhận định đề tài có tính thực tiễn cao, đồng thời thể hiện hướng tiếp cận mới khi kết hợp nghiên cứu vật liệu hấp phụ CO₂ với ứng dụng AI. “Đây là hướng đi phù hợp với xu thế khoa học hiện đại”, cô Chi đánh giá.
Trái ngọt từ đam mê
Không chỉ có năng lực nghiên cứu, Ngọc Hân và Bỉnh Kiên còn gây ấn tượng bởi khả năng ngoại ngữ và kỹ năng trình bày. Tại các vòng thi, hai em tự tin thuyết trình và trả lời câu hỏi hoàn toàn bằng tiếng Anh. Đây là yêu cầu bắt buộc tại vòng thi cấp thành phố chọn đội tuyển tham dự quốc gia cũng như tại cuộc thi cấp quốc gia. Khả năng sử dụng tiếng Anh tốt giúp hai học sinh chủ động trình bày ý tưởng, giải thích phương pháp nghiên cứu và bảo vệ kết quả trước ban giám khảo.
Qua đó, dự án không chỉ cho thấy năng lực chuyên môn mà còn thể hiện sự tự tin, khả năng giao tiếp khoa học và tinh thần hội nhập của học sinh THPT.
Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết cuộc thi năm nay mang đậm dấu ấn chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, thể hiện rõ ở 14 dự án xuất sắc nhất. Theo ông, thành công của các dự án không chỉ là kết quả học tập mà còn là minh chứng cho quá trình chuyển hóa ý tưởng thành sản phẩm, mô hình, giải pháp có giá trị thực tiễn.
Với Trường THPT Ngô Quyền, thành tích của Ngọc Hân và Bỉnh Kiên tiếp tục khẳng định hiệu quả của việc tạo môi trường để học sinh nghiên cứu, sáng tạo và trải nghiệm khoa học.
Theo cô giáo Đỗ Phương Thảo, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền, nhà trường đang chú trọng phát triển nghiên cứu khoa học trong học sinh thông qua hệ thống phòng STEM, phòng tin học cùng các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo.
Ngày hội STEM được tổ chức hằng năm cũng trở thành không gian để học sinh trình bày ý tưởng, thử nghiệm sản phẩm và tìm kiếm những hướng nghiên cứu mới. Từ những hoạt động đó, nhiều học sinh có cơ hội nhận ra năng lực và sở thích của bản thân, mạnh dạn biến những câu hỏi trong học tập thành ý tưởng nghiên cứu.
Nhà trường xác định giáo dục STEM không chỉ cung cấp kiến thức mà còn giúp học sinh hình thành năng lực giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Thời gian tới, Trường THPT Ngô Quyền tiếp tục đẩy mạnh giáo dục STEM trong các môn học, đầu tư cơ sở vật chất, duy trì ngày hội STEM và tạo thêm cơ hội để học sinh tham gia các sân chơi khoa học, kỹ thuật.
Quan trọng hơn một giải thưởng, câu chuyện của hai học sinh Trường THPT Ngô Quyền đang góp phần lan tỏa thông điệp rằng nghiên cứu khoa học không phải là hành trình xa vời với học sinh phổ thông.
