Đào tạo nghề sát nhu cầu thực tiễn
Trong quá trình phát triển kinh tế nông thôn, đào tạo nghề cho lao động, nhất là lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), có ý nghĩa quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu lao động, giải quyết việc làm và giảm nghèo bền vững. Tuy nhiên, để đào tạo nghề thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành cũng cần được quan tâm đúng mức.
Tại Thái Nguyên, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn đang được triển khai theo hướng thiết thực, lấy nhu cầu của người học và điều kiện phát triển kinh tế từng địa phương làm căn cứ xây dựng chương trình.
Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Phú Lương được giao tổ chức đào tạo nghề cho người dân thuộc 9 xã trên địa bàn tỉnh. Các ngành nghề được lựa chọn gồm kỹ thuật chế biến món ăn, trồng chè, kỹ thuật chăn nuôi và phòng trị bệnh cho gà; đồng thời tổ chức tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho người lao động.
Theo ông Hoàng Văn Thọ, Phó Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Phú Lương, ngay từ đầu năm, đơn vị đã xây dựng kế hoạch đào tạo trên cơ sở khảo sát nhu cầu học nghề của người dân. Trung tâm phối hợp với Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ và chính quyền địa phương để nắm bắt nhu cầu thực tế, từ đó lựa chọn ngành nghề phù hợp, tránh đào tạo dàn trải.
“Đào tạo nghề muốn hiệu quả phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người học và điều kiện phát triển kinh tế của từng địa phương. Vì vậy, trước mỗi khóa học, chúng tôi đều tổ chức khảo sát, đánh giá nhu cầu để xây dựng chương trình phù hợp. Bên cạnh bảo đảm số lượng lớp theo kế hoạch, trung tâm luôn chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo”, ông Thọ chia sẻ.
Một trong những yếu tố quyết định chất lượng đào tạo nghề là điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ giảng dạy, thực hành. Đối với học viên vùng đồng bào DTTS, việc được trực tiếp tiếp cận máy móc, công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại càng có ý nghĩa thiết thực, giúp rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức được học với yêu cầu của thực tiễn sản xuất.
Nhận thức rõ điều đó, Trung tâm GDNN-GDTX Phú Lương chú trọng khai thác hiệu quả các thiết bị hiện có, đồng thời chủ động phối hợp với một số cơ sở, đơn vị để mượn thêm máy móc, phương tiện phục vụ thực hành. Qua đó, học viên có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ mới, rèn luyện kỹ năng nghề trên thiết bị thực tế, từng bước nâng cao khả năng thích ứng với yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Mở cơ hội thay đổi sinh kế cho người dân
Cuối năm 2025, tại xã Phú Lương, Hội Nông dân xã phối hợp với Trung tâm GDNN-GDTX Phú Lương tổ chức lớp đào tạo thường xuyên nghề nghiệp cho học viên là người DTTS trên địa bàn.
Không chỉ trang bị kiến thức, kỹ năng nghề, các lớp đào tạo còn mở ra cơ hội thay đổi sinh kế cho người lao động. Việc có thêm nghề mới giúp nhiều gia đình chủ động tạo việc làm, tăng thu nhập, từng bước ổn định cuộc sống và giảm phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp truyền thống.
Ông Lê Đàm Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lương cho biết, hằng năm, căn cứ nhu cầu của hội viên, Hội Nông dân phối hợp với Trung tâm GDNN-GDTX tổ chức các lớp đào tạo nghề ngắn hạn và tập huấn chuyển giao kỹ thuật.
“Qua các lớp đào tạo, hội viên được trang bị kiến thức, tiếp cận quy trình sản xuất khoa học theo hướng nâng cao chất lượng. Điều này giúp bà con áp dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất, nâng cao thu nhập, góp phần phát triển kinh tế hộ gia đình và giảm nghèo bền vững”, ông Ngọc cho biết.
Thực tế đặt ra yêu cầu công tác đào tạo nghề không thể chỉ dừng ở việc mở đủ lớp, bảo đảm số lượng học viên hay hoàn thành chương trình đào tạo. Chất lượng nguồn nhân lực cần được đo bằng khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng vào sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm ổn định sau học nghề.
Vì vậy, cùng với đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, việc ưu tiên nguồn lực cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung thiết bị thực hành hiện đại cần được xem là nhiệm vụ trọng tâm. Đây cũng là nền tảng để các cơ sở GDNN-GDTX nâng cao năng lực đào tạo, từng bước đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và chuyển dịch cơ cấu lao động ở khu vực nông thôn.
Khi người dân DTTS được học nghề trong môi trường đào tạo bảo đảm điều kiện, được tiếp cận công nghệ và thực hành những kỹ năng sát với nhu cầu thực tế, cơ hội việc làm và phát triển sinh kế sẽ rộng mở hơn. Đầu tư cho cơ sở vật chất đào tạo nghề vì thế không chỉ là đầu tư cho giáo dục mà còn là đầu tư cho chất lượng nguồn nhân lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế vùng đồng bào DTTS và miền núi theo hướng bền vững.
