Ở những vùng quê ven đô thuộc các địa bàn Phong Điền, Hương Trà và Quảng Điền thuộc TP Huế, hành trình gieo chữ và trao nghề chưa bao giờ là con đường bằng phẳng. Đối tượng người học tại đây vô cùng đa dạng, từ những em thanh thiếu niên chật vật với nguy cơ bỏ học, cho đến những người nông dân cả đời chân chất chưa một lần cầm cây bút tròn nét chữ. Thế nhưng, trong suốt một thập kỷ qua (2016–2026), dòng chảy tri thức và kỹ năng nghề nghiệp vẫn âm thầm chảy qua các làng quê, biến những vùng đất khó khăn trở thành điểm sáng về học tập suốt đời.
Đặc biệt, cột mốc ngày 1/7/2025 — khi UBND TP Huế ban hành Quyết định số 1861/QĐ-UBND thành lập Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) khu vực 2 trên cơ sở hợp nhất 3 trung tâm của Phong Điền, Hương Trà và Quảng Điền - đã mở ra một chương mới mang tính chiến lược trong việc nâng cao chất lượng toàn diện.
Xóa "khoảng tối" tri thức và những con số biết nói
Đánh giá về đặc thù công tác tại các vùng ngoại thành, ông Nguyễn Đình Long, Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX khu vực 2 TP Huế chia sẻ: “Giáo dục thường xuyên ở địa bàn vùng ven mang một sứ mệnh rất đặc biệt. Nó không chỉ là câu chuyện giảng dạy chương trình phổ thông thuần túy, mà mang tính xã hội sâu sắc. Chúng tôi chấp nhận đầu vào không đồng đều của học viên để kiên trì phụ đạo, phân loại và 'gặt hái' sự trưởng thành của từng em qua mỗi năm học”.
Thực tế đã chứng minh tính đúng đắn của định hướng đó. Trong công tác xóa mù chữ và phổ cập giáo dục, trung tâm đã âm thầm thắp sáng tri thức cho hàng trăm lao động nghèo và người lớn tuổi. Chỉ tính riêng năm học 2025–2026, đơn vị đã tổ chức 54 lớp xóa mù chữ cho 386 học viên; bước sang năm học 2026–2027, con số này tiếp tục được duy trì ổn định với 50 lớp cho 488 học viên. Nhờ biết đọc, biết viết và tính toán cơ bản, nhiều người dân đã tự tin tiếp cận tri thức mới và vươn lên hòa nhập cộng đồng.
Không chỉ xóa mù chữ, chất lượng dạy học văn hóa chương trình GDTX cấp THCS và THPT cũng chứng kiến sự bứt phá ngoạn mục. Tỷ lệ học viên hoàn thành chương trình THCS hằng năm luôn đạt mức tuyệt đối 100%.
Ở cấp THPT, tỷ lệ thi đỗ tốt nghiệp tại Phong Điền và Hương Trà nhiều năm liên tiếp giữ vững mốc 100%; tại Quảng Điền, tỷ lệ này vọt từ 84,75% (năm 2016) lên 98,21% (năm 2025). Ngay trong năm học 2025–2026 sau khi hợp nhất, toàn trung tâm có 136/139 học viên đỗ tốt nghiệp THPT (đạt 97,84%), trong đó có tới 29,1% học viên trúng tuyển đại học đợt 1.
Song song đó là “bộ sưu tập” giải thưởng đáng nể tại các kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố, cấp tỉnh và các hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật, tin học trẻ. Tính riêng năm học 2025–2026, học viên toàn trung tâm đã gặt hái 16 giải học sinh giỏi cấp tỉnh/thành phố, cùng các giải thưởng tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật, Tin học trẻ và Khởi nghiệp cấp thành phố.
Khơi thông dòng chảy sinh kế từ mô hình "học song bằng"
Bên cạnh nhiệm vụ dạy học văn hóa, tạo lập sinh kế bền vững cho người lao động được xem là "chìa khóa" để giảm nghèo và phát triển kinh tế địa phương. Trong giai đoạn 10 năm (2016–2026), đã có 3.296 lượt người lao động tại Phong Điền (1.457 người), Hương Trà (1.081 người) và Quảng Điền (557 người) được đào tạo nghề.
Đặc biệt, điểm nhấn mang tính đột phá trong công tác phân luồng học sinh sau THCS và THPT chính là mô hình liên kết đào tạo nghề (học song bằng). Trung tâm đã chủ động "bắt tay" với các cơ sở đào tạo uy tín như Trường Cao đẳng Huế, Trường Trung cấp Kỹ thuật Công nghệ 10, Trường Cao đẳng Âu Lạc, Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải... để học sinh vừa học văn hóa THPT vừa học nghề chính quy. Quy mô học sinh tham gia học song bằng đạt 108 học viên (năm 2024) và 87 học viên (năm 2025).
Nói về hiệu quả của mô hình này, ông Nguyễn Đình Long nhấn mạnh: “Học song bằng là con đường ngắn nhất và thực tế nhất giúp học sinh vùng ven làm chủ tương lai. Khi cầm trên tay tấm bằng tốt nghiệp THPT cùng một tấm bằng nghề chính quy, các em có thể tham gia ngay vào thị trường lao động để phụ giúp gia đình hoặc tự tin học liên thông lên cao đẳng, đại học. Đây là cách làm triệt để nhất để thực hiện phân luồng hiệu quả”.
Không dừng lại ở học sinh, trung tâm còn mở rộng các lớp đào tạo ngắn hạn thiết thực như Kỹ thuật chế biến món ăn, Pha chế đồ uống cho 160 lao động đang hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp; sát hạch giấy phép lái xe A1 cho 325 người dân; phối hợp tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho 1.760 học sinh tiểu học và quản lý các lớp đại học liên thông ngành Mầm non, Tiểu học, Luật để chuẩn hóa nguồn nhân lực địa phương.
Ông Nguyễn Đình Long Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX khu vực 2 TP Huế khẳng định: “Kết quả của 10 năm qua là minh chứng cho tinh thần tận tụy, không ngại khó của đội ngũ nhà giáo và nỗ lực vươn lên khát khao tri thức của học viên vùng ngoại thành. Thời gian tới, trung tâm sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng liên kết đào tạo nghề, quyết tâm xây dựng đơn vị thành trung tâm đào tạo uy tín, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn TP Huế”.
