Đào tạo gắn với giải quyết việc làm
Những năm gần đây, công tác đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm cho lao động nông thôn đã trở thành một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.
Thay vì chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức, nhiều mô hình đào tạo đã được triển khai theo hướng gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, hợp tác xã và thị trường lao động, giúp người dân có việc làm ổn định.
Tại xã Hợp Thành, việc phát triển các hợp tác xã sản xuất nông nghiệp theo hướng liên kết chuỗi giá trị đã mở ra nhiều cơ hội việc làm cho lao động địa phương. Một trong những mô hình tiêu biểu là HTX Nông sản Phú Lương, HTX không chỉ tổ chức sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản, HTX còn tích cực hướng dẫn kỹ thuật cho người dân, tạo điều kiện để lao động nông thôn nâng cao tay nghề và có việc làm ổn định.
Hiện nay, HTX Nông sản Phú Lương đang tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động chính thức và hơn 50 lao động thời vụ, với mức thu nhập bình quân từ 5–6 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh đó, HTX còn liên kết với khoảng 30 hộ dân trên địa bàn trong sản xuất và tiêu thụ nông sản, góp phần tạo sinh kế bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân.
Để đáp ứng yêu cầu sản xuất, các lao động khi tham gia làm việc tại HTX đều được hướng dẫn, đào tạo kỹ năng từ những công đoạn cơ bản như sơ chế, phân loại, đóng gói, bảo quản nông sản đến việc tuân thủ quy trình sản xuất an toàn, bảo đảm vệ sinh thực phẩm. Người dân cũng được tập huấn về kỹ thuật canh tác, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn nhằm nâng cao chất lượng nông sản và đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Nhờ được đào tạo bài bản và làm việc ngay tại địa phương, nhiều lao động đã có nguồn thu nhập ổn định, giảm bớt áp lực phải rời quê hương tìm việc ở các khu công nghiệp. Đặc biệt, đối với phụ nữ và lao động trung niên, đây là điều kiện thuận lợi để vừa có việc làm, vừa có thời gian chăm lo cho gia đình.
Chị Tống Thị Sử, người dân xã Hợp Thành chia sẻ: "Từ khi được nhận vào làm việc tại HTX Nông sản Phú Lương, tôi có công việc thường xuyên với thu nhập cao hơn trước. Không phải đi làm xa nên vẫn có thời gian chăm sóc gia đình, cuộc sống ổn định hơn rất nhiều."
Nâng cao giá trị tăng sức cạnh tranh
Tại các địa phương, hiệu quả của công tác đào tạo nghề không chỉ được đánh giá bằng số lượng lớp học được tổ chức mà quan trọng hơn là tỷ lệ người học có việc làm sau đào tạo. Chính vì vậy, các chương trình đào tạo ngày càng chú trọng gắn với nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất trên địa bàn. Nội dung đào tạo cũng được điều chỉnh linh hoạt, tập trung vào kỹ năng thực hành, giúp học viên có thể bắt tay vào công việc ngay sau khi hoàn thành khóa học.
Bên cạnh việc đào tạo kỹ thuật sản xuất nông nghiệp, nhiều lớp tập huấn còn trang bị cho người dân kiến thức về chuyển đổi số trong nông nghiệp, kỹ năng kinh doanh, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm cũng như khả năng kết nối tiêu thụ.
Thực tế cho thấy, khi công tác đào tạo nghề được triển khai sát với nhu cầu của thị trường và gắn với các mô hình sản xuất hiệu quả, người lao động không chỉ có việc làm mà còn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật vào phát triển kinh tế.
Nhiều hộ dân từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ đã chuyển sang liên kết với hợp tác xã, sản xuất theo quy trình thống nhất, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Trong thời gian tới, để nâng cao hơn nữa hiệu quả giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, các địa phương cần tiếp tục khảo sát nhu cầu học nghề của người dân, mở các lớp đào tạo phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị sử dụng lao động. Cùng với đó là đẩy mạnh hỗ trợ vay vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình sản xuất hiệu quả để người dân có điều kiện áp dụng kiến thức đã được đào tạo vào thực tiễn.
Đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm không chỉ giúp người lao động có thu nhập ổn định mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng những vùng quê ngày càng giàu đẹp.
Những mô hình như HTX Nông sản Phú Lương đã cho thấy, khi đào tạo đúng nhu cầu, gắn với sản xuất và thị trường, người lao động sẽ có cơ hội việc làm bền vững ngay trên chính quê hương mình, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
