rssheader

03/12/2020

Tuyển sinh 2020: Dịch bệnh nhưng không thể đánh đổi chất lượng!

14/04/2020, 09:14 GMT+07 | Giáo dục
Tuyển sinh 2020: Dịch bệnh nhưng không thể đánh đổi chất lượng!

Trả lời Báo GD&TĐ, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, ĐHQGHN khẳng định, dẫu tình hình dịch bệnh kéo dài, vẫn phải đặt chất lượng lên hàng đầu trong việc tuyển sinh vào đại học.

Xét học bạ sẽ không công bằng

- Thưa GS, trước tình hình dịch bệnh như hiện nay, rất nhiều trường đại học đề xuất phương án tuyển sinh xét theo học bạ, ý kiến của GS về vấn đề này?

- Trước hết, ở nước nào cũng vậy, tuyển sinh đại học là để phân loại thí sinh có đủ năng lực để theo học ở bậc đại học hay không. Thậm chí ở một số nước với các đại học hàng đầu của Mỹ, Nhật Bản và nhiều nước khác, tuyển sinh đại học còn là kỳ thi để các trường đại học lựa chọn và tuyển nhân tài. Chính vì vậy, kỳ thi tuyển sinh đại học có ý nghĩa hết sức quan trọng với các trường đại học. Chất lượng đào tạo phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng chất lượng đầu vào là một tham số quan trọng đầu tiên.

Nhiều năm trước đây, chúng ta tuyển sinh đại học theo kỳ thi 3 chung. Phải thừa nhận những kết quả tốt mà kỳ thi này mang lại: Phân loại thí sinh rất tốt, về toán chênh nhau 0,5 - 1 điểm đã có sự khác biệt hơn hẳn về chất lượng. Nhưng kỳ thi này cũng lại quá gây áp lực và căng thẳng cho các gia đình có thí sinh vào đại học và cho toàn xã hội trong những mùa thi.

Để khắc phục vấn đề này, mấy năm qua chúng ta đã có kỳ thi trung học phổ thông (THPT) thống nhất trên cả nước, nhiều trường đại học đã dùng kết quả kỳ thi THPT để xét tuyển đại học. Các trường đại học lớn, uy tín, có số lượng thí sinh đăng ký đông (như ĐHQGHN, Đại học Bách khoa Hà Nội và nhiều trường đại học lớn khác) vẫn lấy điểm của kỳ thi THPT xét từ trên xuống để tuyển sinh, bảo đảm cả về số lượng và chất lượng.

Tuy nhiên, như chúng ta đã thấy, một số trường, thường là các trường khó tuyển sinh đã sử dụng phương án xét tuyển với các tổ hợp xét tuyển của các môn học dễ, điểm cao, không phù hợp hoặc xét tuyển theo học bạ để vào đại học dẫn đến tình trạng có thể nói là “trước quá tả, nay quá hữu”, hầu như không có ai đỗ kỳ thi THPT lại trượt đại học.

Theo đánh giá của cá nhân tôi, nếu chúng ta tuyển sinh đại học quá dễ sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo ở bậc đại học và hệ quả như chúng ta đã thấy, nhiều thí sinh đã bỏ học ngay từ năm thứ nhất vì không thể theo học tiếp tục ở những ngành này.

- Những tình huống nào có thể xảy ra nếu không có Kỳ thi THPT quốc gia và các trường đại học chỉ xét tuyển đại học theo học bạ, thưa GS?

- Trước hết, vì các trường THPT ở các địa phương khác nhau, có mặt bằng về giáo viên, cơ sở vật chất, chất lượng khác nhau nên mức đánh giá trong học bạ không tương đương nhau. Ví dụ một em học điểm Toán 9,0, học lực giỏi theo học bạ của trường này không có nghĩa tương đương với học lực giỏi ở một trường khác. Khi đó chúng ta xét theo học bạ sẽ có yếu tố thiếu chính xác công bằng về học lực và có thể có yếu tố thiếu khách quan, nhất là các ngành “hot” như Y, Dược, Kinh tế, Luật, CNTT…

Mặt khác, thực tế cũng cho thấy, một số trường THPT cũng không quá khắt khe khi đánh giá, thậm chí “biếu điểm” cho học sinh, khi đó, mặc dù có thể có học bạ tốt và trúng tuyển vào ngành yêu thích, nhưng khi vào học lại rất khó có thể theo học được, ví dụ các ngành khó như Toán học, Vật lý, CNTT, Hóa học, Y Dược, Tự động hóa, Cơ điện tử... các em sẽ không học được, phải bỏ học giữa chừng, lãng phí tuổi xuân cho thí sinh và thiệt hại tài chính cho gia đình và nhà trường.

Ba là, nảy sinh những phức tạp trong quá trình quản lý đào tạo. Ví dụ thí sinh trúng tuyển năm nay theo hình thức xét tuyển học bạ, vài năm sau xin chuyển trường. Trước kia, theo quy chế đào tạo, một trong những yêu cầu tiên quyết là điểm đầu vào đại học không được thấp hơn nếu muốn chuyển sang trường khác. Nay không có mặt bằng điểm thi đầu vào, rất khó xử lý và dễ xảy ra tiêu cực, nhất là khi ngành đó là ngành “hot” và thường những năm trước ở mức 27, 28 điểm mới trúng tuyển.

Không thể đánh đổi chất lượng

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức.

- GS lý giải như thế nào về hiện tượng “nở rộ công bố” phương án tuyển sinh đang diễn ra hiện nay?

- Trước tình hình dịch bệnh, các trường đại học lo lắng về kỳ tuyển sinh đại học, đó là việc đương nhiên và hoàn toàn chính đáng. Việc xét tuyển đại học chỉ căn cứ vào học bạ, có thể nhàn cho các trường và dễ tuyển sinh, nhưng chúng ta có căn cứ để băn khoăn về chất lượng đầu vào.

Sở dĩ có hiện tượng các trường nở rộ phương án tuyển sinh, theo tôi có nguyên nhân sâu xa là chúng ta hiểu và thực hiện chưa đúng và đầy đủ về tự chủ trong tuyển sinh. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục Đại học có đưa tuyển sinh về các trường, giao cho các trường tự chủ và hiện nay đang được hiểu muốn tuyển sinh thế nào là do các trường hoàn toàn quyết định, Bộ không có quyền can thiệp. Theo tôi đó là cách hiểu và thực hiện chưa đúng và đầy đủ.

Ngay như ở Mỹ, quyền tuyển sinh được giao cho các trường tự chủ hoàn toàn, nhưng đều có mẫu số chung là lấy điểm thi ACT và SAT là điều kiện cần. Sau đó từng trường lại có yêu cầu riêng tùy từng ngành, có thể là kỳ thi chuyên biệt dạng SAT2, kỳ thi năng khiếu hoặc bài luận.

Ở Việt Nam, muốn tuyển sinh đại học có chất lượng, chúng ta phải có một kỳ thi/hay bài thi để đánh giá chuẩn kiến thức và năng lực như vậy trên toàn quốc. Sau đó, các trường trên cơ sở tự chủ của mình có thể có thêm các yêu cầu khác với thí sinh, tùy theo từng ngành. Thực chất mấy năm gần đây, điểm thi THPT toàn quốc do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức đã được xem như ngưỡng xét tuyển đầu vào trên mặt bằng chung để xét tuyển vào đại học.

Như vậy, về lâu dài, khi tách kỳ thi THPT riêng giao cho các sở, chúng ta có thể giao cho một số trung tâm khảo thí độc lập tổ chức nhiều kỳ thi trong năm với các bài thi nhằm giúp các trường đại học có thể lấy kết quả để tuyển sinh đại học. Nhưng ma trận đề thi, độ khó dễ phải có sự tương đồng, thống nhất và tương đương giữa các trung tâm này và phải được Bộ Giáo dục và Đào tạo thẩm định và quản lý. Có như vậy mới bảo đảm sự thống nhất và công bằng, cũng như thuận lợi khi quản lý sinh viên trong quá trình đào tạo.

Lưu ý là các bài thi ACT và SAT, với kiến thức cốt lõi là Toán, Ngữ văn và bài luận. Như vậy, một thí sinh, muốn học bất kỳ ngành nào, kể cả khối xã hội nhân văn cũng phải trải qua bài thi với các kiến thức như vậy. Hơn nữa bây giờ là thời đại CMCN 4.0, ngoài giáo dục khai phóng (Libert Art), thì giáo dục STEM đã và đang là mục tiêu của giáo dục trong thời đại ngày nay. Tuyển sinh vào đại học của Việt Nam chắc chắn cũng phải hội nhập theo xu thế này. Vì vậy, tôi cũng kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét và cũng cần có quy định rõ ràng từ cơ quan quản lý Nhà nước, không nên để thả nổi cho các trường chọn quá nhiều tổ hợp xét tuyển, môn xét tuyển mà thiếu các môn cơ bản như Toán và Ngữ văn, như hiện nay.

- Dịch bệnh vẫn đang tiếp diễn, nếu trong trường hợp không thể tổ chức được Kỳ thi THPT quốc gia, các trường vẫn phải xét tuyển bằng học bạ thì GS có tư vấn gì để việc tuyển sinh bảo đảm chất lượng?

- Riêng với năm nay, dịch bệnh là vấn đề toàn cầu, ảnh hưởng lớn đến việc học tập và tuyển sinh. Một số nước đã đóng cửa trường học, nhiều nước cho học sinh, sinh viên nghỉ học, nhưng chưa có trường nào tuyên bố thay đổi phương thức tuyển sinh. Điều đó có nghĩa là họ chấp nhận “chậm dần đều”, năm học có thể lùi lại, và tuyển sinh cũng có thể lùi lại. Tại sao Việt Nam chúng ta không đi theo trào lưu đó? Chất lượng phải là tiêu chí hàng đầu. Về nguyên tắc, việc giảng dạy online là giải pháp tình thế và thậm chí năm học có thể kéo dài và dạy bù, nhưng không có nghĩa chúng ta đánh đổi về mặt chất lượng.

Với năm nay, phương án lý tưởng là hy vọng bệnh dịch sớm kết thúc và chúng ta vẫn kịp tổ chức được Kỳ thi THPT quốc gia như kỳ vọng. Hai là, đành phải chấp nhận giải pháp tình thế, là phương án xét học bạ chỉ như là sơ tuyển, có thể tuyển thẳng với các em học sinh giỏi các trường chuyên, đoạt giải quốc gia, quốc tế, sau đó các trường cần chủ động có phương án tổ chức các kỳ thi tuyển (trên giấy hoặc máy tính).

Và với các điều kiện cơ sở vật chất hiện tại thì bài thi giấy sẽ thuận lợi hơn, (khi hết dịch Covid-19) để bảo đảm chất lượng đầu vào phù hợp với từng ngành trong trường (ví dụ ngoài Toán và Ngữ văn, với ngành Y Dược có thể có bài thi môn Sinh học hoặc Hóa học, hoặc có thể là các môn ngoại ngữ với các ngành ngoại ngữ…). Các trường nhỏ hơn và chưa có điều kiện tổ chức kỳ thi riêng thì có thể hợp tác và lấy điểm thi đầu vào của các trường này làm căn cứ xét tuyển đại học.

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự

Xem thêm