Cụ thể, nghiên cứu này theo dõi gần 30.000 phụ nữ Thụy Điển trong hơn 20 năm. Không phải vài tháng, không phải vài năm, mà là trọn vẹn hai mươi năm. Khi công bố kết quả, ngay cả bác sĩ cũng giật mình.
Giảm tuổi thọ vì ít phơi nắng
Nghiên cứu chia người tham gia thành 2 nhóm: một nhóm là “người yêu nắng”, thường xuyên chủ động tắm nắng; nhóm còn lại là “người tránh nắng”, tránh càng nhiều càng tốt, không để ánh nắng tiếp xúc cơ thể. Hai mươi năm sau, khi so sánh dữ liệu thì phát hiện:
Nhóm cố ý tránh nắng, nguy cơ tử vong tổng thể gần như gấp đôi nhóm thường xuyên tắm nắng.
Điều này có nghĩa là họ cùng độ tuổi, cùng tình trạng sức khỏe, nhưng, nhóm người tránh nắng thì khả năng tử vong sớm cao gấp đôi so với những người thích phơi nắng.
Công dụng thực sự của nắng
Từ nhỏ chúng ta đã được dạy “phơi nắng nhiều sẽ bị ung thư da”, “tia UV gây ung thư”, “ra ngoài ban ngày phải thoa kem chống nắng”… những lời này không hoàn toàn sai, nhưng chúng bỏ qua một vấn đề then chốt: Cái giá của việc không phơi nắng có thể lớn hơn nhiều so với rủi ro của việc phơi nắng một chút.
Khi ánh nắng mặt trời vào cơ thể, sẽ xảy ra ba việc lớn:
Tổng hợp vitamin D
Vitamin D không chỉ tốt cho xương mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, chức năng tim mạch, thậm chí kìm hãm sự phát triển của tế bào ung thư. Phơi nắng là cách kiếm vitamin D rẻ và hiệu quả nhất, bạn ăn bao nhiêu thực phẩm bổ sung cũng không hiệu quả bằng việc phơi nắng mười vài phút mỗi ngày.
Giải phóng nitric oxide
Nitric oxide là một phân tử nhỏ do cơ thể tự sản xuất, nó có thể giãn mạch máu, hạ huyết áp và bảo vệ tim. Khi ánh nắng chiếu vào da, nó sẽ kích hoạt sự giải phóng nitric oxide. Đây cũng là lý do nhiều người cảm thấy toàn thân dễ chịu và huyết áp ổn định sau khi tắm nắng - không phải do tâm lý, mà cơ thể thật sự đang tốt hơn.
Điều chỉnh hệ miễn dịch
Tiếp xúc với ánh nắng một cách vừa phải giúp hệ miễn dịch duy trì trạng thái "hoạt động vừa đủ", không quá chậm để virus tấn công, cũng không quá phản ứng mạnh gây vấn đề tự miễn. Nhiều bệnh nhân dị ứng, chàm, viêm khớp dạng thấp thấy triệu chứng giảm sau khi tắm nắng.
Dĩ nhiên, kể ra công dụng của nắng không phải là phủ nhận việc chống nắng, mà là nhắc bạn: mọi chuyện đều cần có chừng mực.
Tắm nắng thế nào cho đúng
Mỗi ngày chỉ cần tắm nắng 10 đến 20 phút là đủ. Không phải để bạn phơi nắng giữa trưa hai tiếng. Trước 10 giờ sáng và sau 3 giờ chiều, ánh nắng dịu nhẹ hơn nhiều. Hở cánh tay, bắp chân, sau gáy, tắm nắng chừng mười mấy phút, da hơi ấm lên là đủ.
Đừng phơi nắng qua kính
Kính sẽ chặn hầu hết tia UVB, trong khi UVB chính là yếu tố quan trọng để tổng hợp vitamin D. Vì vậy, ánh nắng mà bạn hấp thụ trong xe hay văn phòng cơ bản là vô hiệu. Hãy ra ngoài trời, hoặc mở cửa sổ.
Da càng sẫm màu, cần tắm nắng càng lâu
Melanin trong da sẫm sẽ chặn tia UV, nên người có da sẫm cần thời gian phơi nắng lâu hơn người da trắng để tổng hợp lượng vitamin D tương đương. Điều này nhiều người không biết, dẫn đến việc người da sẫm dễ thiếu vitamin D hơn.
Da mặt mỏng, dễ lão hóa do ánh sáng, thoa kem chống nắng là ổn. Nhưng tay, chân, lưng… mỗi ngày nên để một khoảng thời gian ngắn không thoa kem chống nắng để phơi nắng. Đừng quấn kín mít cả người.
Thế hệ chúng ta đã bị "lo lắng về chống nắng" chi phối quá nhiều. Ra ngoài mà không thoa kem chống nắng thì cảm giác như không mặc quần áo, thấy nắng là muốn trốn. Nhưng thực tế, con người sống trên trái đất hàng trăm nghìn năm, phần lớn thời gian đều ở ngoài trời, dưới ánh nắng. Mắt, da, xương, hệ miễn dịch, đồng hồ sinh học của chúng ta đều được thiết kế xung quanh quy luật "ban ngày có ánh sáng, ban đêm có bóng tối".
Bạn không thể vừa thức khuya lướt điện thoại vừa mong cơ thể khỏe; cũng giống như bạn không thể cả đời tránh nắng mà vẫn mong sống đến trăm tuổi.
Giá trị lớn nhất của nghiên cứu ở Thụy Điển không phải để nói với bạn rằng "tắm nắng chữa bách bệnh", mà là nhắc chúng ta: đôi khi, những thứ đơn giản nhất, tự nhiên nhất, thậm chí bị chúng ta coi là "kiến thức phổ thông", chính là chìa khóa để duy trì sức khỏe.
Nếu có nắng, hãy ra ngoài đứng một lát. Không cần chạy bộ, không cần vận động, chỉ đứng, nhắm mắt lại, cảm nhận ánh sáng. Cơ thể sẽ biết ơn bạn.
