Đề tham khảo Ngữ văn: Quen thuộc, vừa sức, xu hướng giảm tải khá rõ

GD&TĐ - Đây là nhận định của TS. Trịnh Thu Tuyết, Hệ thống giáo dục Hocmai, khi phân tích đề tham khảo môn Ngữ văn, Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2022.
TS Trịnh Thu Tuyết.
TS Trịnh Thu Tuyết.

Nhận định chung của TS. Trịnh Thu Tuyết, đề thi tham khảo năm nay nhìn chung không thay đổi so với đề tham khảo năm 2021 và đề thi chính thức môn Ngữ văn Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm học 2020 – 2021. Thậm chí, cấu trúc và kiểu dạng câu hỏi không có gì thay đổi so với đề tham khảo và đề chính thức từ năm 2019-2020.

Vẫn trong thời lượng 120 phút, đề thi giữ nguyên hai phần như cấu trúc đề thi trung học phổ thông quốc gia từ năm 2017 tới nay: phần Đọc hiểu (3,0 điểm), phần Làm văn hai câu, câu viết đoạn văn nghị luận xã hội 2 điểm, bài nghị luận văn học 5 điểm. Đó là cấu trúc quen thuộc, phù hợp với tâm lí, nhận thức của học trò.

Cụ thể, phần Đọc hiểu gồm ngữ liệu đọc hiểu là một đoạn thơ, nằm ngoài chương trình sách giáo khoa phổ thông, sau đó là 4 câu hỏi đọc hiểu, được phân loại theo các cấp độ nhận thức đã được giảm tải.

Cũng như đề tham khảo và đề chính thức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm học 2020 - 2021, hai câu hỏi 1 và 2 cho phần Đọc hiểu của đề tham khảo môn Ngữ văn năm na y đều dừng lại ở mức độ câu hỏi nhận biết với những tín hiệu khá rõ ràng.

Câu hỏi số 1 yêu cầu nhận biết về một yêu tố hình thức của ngữ liệu, đó là thể thơ; câu hỏi số 2 yêu cầu nhận biết về một yếu tố nội dung của ngữ liệu, đó là yêu cầu “Theo đoạn trích, sông Hồng đã để lại những gì trước khi về với biển”. Với yêu cầu nhận biết, đây sẽ là những câu hỏi giúp học trò dễ dàng đạt mức điểm tuyệt đối dành cho mỗi câu hỏi, thường có thể từ 0,5 tới 0,75 điểm.

Câu hỏi số 3 hướng tới mức độ thông hiểu khi yêu cầu thí sinh giải thích một chi tiết nội dung của ngữ liệu đọc hiểu “Những dòng thơ sau giúp anh/chị hiểu gì về vai trò của sông Hồng đối với đời sống con người Việt Nam?...”

Câu hỏi số 4 có thể coi là câu hỏi vận dụng cao khi yêu cầu học trò chỉ ra ý nghĩa của hai dòng thơ “…máu ta mang sắc đỏ sông Hồng/nỗi khổ và niềm vui bất tận” với suy nghĩ, xúc cảm…của các em.

Nhìn chung, với cấu trúc quen thuộc, mức độ các câu hỏi vừa sức, có xu hướng giảm tải khá rõ khi gia tăng câu hỏi nhận biết so với các kỳ thi trung học phổ thông quốc gia trước đây. Phần Đọc hiểu sẽ là phần kiến thức và kỹ năng hứa hẹn khả quan cho quỹ điểm của thí sinh trong quá trình thực hiện các yêu cầu của đề bài.

Phần Làm văn, câu nghị luận xã hội vẫn không thay đổi với yêu cầu viết một đoạn văn khoảng 200 chữ, nội dung nghị luận vẫn là một khía cạnh của vấn đề có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ với nội dung ngữ liệu của phần Đọc hiểu trước đó, và đó cũng là những kĩ năng đã quá quen thuộc với học trò trong quá trình ôn luyện của cả cấp học trung học phổ thông.

Câu nghị luận văn học chiếm quỹ điểm cao nhất, 5 điểm, cũng là dạng bài mang tính truyền thống, được thầy trò cấp trung học phổ thông đầu tư rất nhiều tâm huyết, thời gian…

Theo đề tham khảo năm nay, vấn đề xác định phạm vi kiến thức và kĩ năng trong câu nghị luận văn học khá rành mạch khi đặt ra yêu cầu trong hai câu lệnh: “Phân tích tâm trạng bà cụ Tứ” và “Nhận xét tư tưởng nhân đạo của nhà văn Kim Lân đươc thể hiện trong đoạn trích”.

Với cấu trúc của câu nghị luận văn học, thí sinh sẽ xác định rất rõ ràng các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, có ý thức gắn kết giữa nội dung cụ thể của câu lệnh chính “Phân tích tâm trạng bà cụ Tứ “ với việc nâng lên mức độ khái quát của một trong những tư tưởng quan trọng nhất của tác phẩm văn học là “tư tưởng nhân đạo”.

Nhìn chung, nếu đề tham khảo đúng với tính chất minh họa cho cấu trúc, kiểu dạng, mức độ các câu hỏi của đề thi chính thức trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm học 2021 - 2022, đó sẽ là những định hướng đem lại sự yên tâm, cảm giác an toàn cho thầy và trò các trường phổ thông trong thời gian ôn luyện sắp tới.

Nhiều sinh viên Nga từ bỏ ý tưởng du học.

Giáo dục đại học Nga đối phó với những rủi ro

GD&TĐ - Đại dịch Covid-19 và chính sách cấm vận của phương Tây, sau khi Nga tiến hành “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraina khiến nền kinh tế Nga nói chung, giáo dục đại học nói riêng gặp rất nhiều khó khăn. Tình hình bất ổn buộc các thí sinh phải thay đổi kế hoạch của mình, còn các trường đại học phải xem xét lại chiến lược.
Hướng nghiệp theo cách thức truyền thống khó tiếp cận GenZ (Ảnh minh hoạ)

Sáng tạo trong thu hút người học: Nhà trường chuyển động cùng genZ

GD&TĐ -  Với ảnh hưởng mạnh mẽ của công nghệ, giới trẻ không thiếu thông tin về ngành học, không khó để tìm hiểu xu hướng nghề nghiệp và ngày càng độc lập trong ra quyết định. Điều này đặt ra bài toán cho đơn vị đào tạo: Làm cách nào thu hút người học tìm đến mình?