Dưới đây là một số gợi ý hữu ích từ các chuyên gia giáo dục:
Hỏi mục đích sử dụng tiền, sau đó mới quyết định
Nếu con bạn có vẻ không thật sự cần tiêu tiền, nhưng vẫn mở lời xin, chắc chắn là có lý do. Nếu con thật sự cần mua thứ gì đó, hãy trao quyền được bày tỏ cho con, nếu lý do thuyết phục thì cứ cho.
Chị Hằng (34 tuổi) chia sẻ kinh nghiệm: “Tôi thường xuyên bị con gái thuyết phục thành công, đồng ý cho con mua một thứ mà trước đó tôi từ chối. Làm cha mẹ đôi khi cũng không nên quá cứng nhắc, trẻ có cuộc sống, suy nghĩ và giao tiếp riêng, nếu con thích và thuyết phục có lý có lẽ, thì cứ vui vẻ đáp ứng cho con.
Nếu trẻ chỉ hùa theo đám đông, muốn giống người khác để được bạn bè công nhận, thì cha mẹ nên cân nhắc. Điều này tùy thuộc vào việc cha mẹ đã giáo dục quan niệm xã hội cho con như thế nào từ trước.
Từ rất sớm, tôi đã dạy con gái rằng, không nhất thiết phải làm y hệt như bạn mới được bạn chấp nhận. Hãy giải thích cho con rằng người thật sự thích con, dù con không làm theo họ, họ vẫn sẽ thích con; người không thích con, dù làm cùng một việc, họ cũng sẽ không thích con. Chỉ có đặc điểm và tính cách của chính con mới giúp con thu hút được những người bạn cùng chí hướng”.
Thường xuyên cho trẻ một khoản tiền tiêu vặt cố định
Khi trẻ có ý tưởng tiêu tiền, cha mẹ nên chu cấp tiền tiêu vặt cố định hàng tuần. Số tiền này hoàn toàn thuộc về trẻ, trẻ có thể tự do xử lý. Quyền được tự quyết và tự do sử dụng là cơ hội để trẻ trải nghiệm.
Dạy trẻ cách sử dụng tiền tiêu vặt hợp lý
Trẻ mới nhận tiền tiêu vặt có thể vướng vào hội chứng “chi tiêu trả thù”, điều này hoàn toàn bình thường, hãy nhớ lại cảm giác khi bạn nhận lương và đi mua sắm thỏa thích.
“Tôi nghĩ không cần vội can thiệp, dù sao cũng chỉ là số tiền ít ỏi. Có thể để trẻ thử và học từ những sai lầm”, chị Hằng nói.
Một số trẻ ngay ngày đầu tiên đã muốn tiêu hết tiền của cả tuần, thì 6 ngày còn lại, chúng chỉ có thể nhìn người khác mà thèm. Dẫu vậy, lần sau bé sẽ học được rằng, không thể chi tiêu quá mức trước thời hạn.
Cũng có những đứa trẻ hàng ngày chỉ tiêu một ít tiền, mua những thứ không thích lắm cũng không ghét lắm, chủ yếu là để cảm nhận cảm giác “chi tiêu”, kết quả là một ngày nọ nhìn thấy món đồ chơi đắt tiền mà cực kỳ yêu thích, nhưng không đủ tiền. Lúc đó trẻ chỉ biết tiếc nuối.
Trong tình huống này, trẻ sẽ học được rằng không nên lãng phí tiền vào những thứ không quan trọng, hãy để dành tiền, chỉ như vậy mới có cơ hội mua được thứ mình yêu thích nhất.
Những nguyên tắc trong quan niệm tiêu dùng không dễ chỉ bảo, mà phải tự mình trải nghiệm. Khi còn bé, trẻ nên tiêu tiền một ít để thử nghiệm, hiểu được rồi, lớn lên sẽ khó xảy ra khủng hoảng tài chính.
Dạy trẻ so sánh giá trước khi mua sắm
Người lớn không cần can thiệp để tạo sự chú ý, nhưng có thể làm gương về cách chi tiêu thông minh. Gần khu dân cư chị Hằng đang sinh sống có hai siêu thị, con gái chị nhận thấy cùng một loại sô cô la, ở siêu thị này 50 nghìn, ở siêu thị kia 60 nghìn.
Bình thường chúng ta có thể hướng dẫn trẻ quan sát giá cả và biết cách nhận ra sự chênh lệch giá khi so sánh. Với cùng một sản phẩm, chúng ta có thể chọn loại có giá thấp hơn, số tiền tiết kiệm được dùng để mua món khác.
Dạy trẻ lập kế hoạch và biết chi tiêu thông minh
Chị Hằng thường đưa cho con gái 20 nghìn và nói rằng cô bé có thể dùng số tiền này để mua một chai nước giải khát. Nhưng nếu mục đích chỉ là giải khát, liệu có thể mua loại rẻ hơn một chút không?
Chẳng hạn, có thể mua nước 15 nghìn để giải khát, rồi mua một gói kẹo nhỏ 5 nghìn… Như vậy, 20 nghìn có thể mua được nhiều thứ hơn dự tính.
Con gái chị ngay lập tức suy nghĩ mở rộng: “Dù sao cũng chỉ để giải khát, con có thể tự mang nước, không tốn một đồng! Rồi dùng 20 nghìn mẹ cho để mua một cuốn truyện tranh”.
Người lớn có thể tận dụng tiền tiêu vặt để giúp con xây dựng các kế hoạch chi tiêu khác nhau, đây chính là sự giáo dục tài chính sớm.
Dẫn dắt con chi tiêu đúng cách
Giúp con học cách phân biệt cái mình cần và cái mình muốn.
Biết tiền từ đâu mà có, để con hiểu tiền là có hạn, học cách lựa chọn, thông qua việc tính toán tỷ lệ chi phí - lợi ích, từ đó đưa ra lựa chọn tốt nhất.
Đừng trở thành “người dập tắt ước mơ” của con, cũng đừng biến thành “máy rút tiền” của con. Thay vào đó, hãy nắm bắt cơ hội này, dẫn dắt con khám phá quan niệm về tiền bạc, phấn đấu chi tiêu ít mà đạt hiệu quả cao.
