Sau hơn 7 tháng chiến sự, Mỹ và Iran tiếp tục duy trì các kênh liên lạc gián tiếp nhằm tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt xung đột, nhưng những tuyên bố mới nhất từ Mỹ và Iran cho thấy hai bên vẫn còn khoảng cách lớn về điều kiện đàm phán, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.
Theo nguồn tin của hãng tin Anh Reuters ngày 29/9, các quan chức Mỹ và Iran đã lần lượt trao đổi với những bên trung gian trong nỗ lực mới nhằm tìm cách kết thúc cuộc xung đột đang gây hỗn loạn khu vực Trung Đông và gây ra những hậu quả nặng nề đối với an ninh và nền kinh tế thế giới.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hiện vẫn ở New York sau kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc để chờ đợi những tín hiệu tích cực hơn trong một cuộc phỏng vấn, đã cho biết rằng, Iran đang chờ phản hồi chính thức của Mỹ đối với đề xuất ngừng bắn mới.
Đề xuất của Iran được đưa ra trong tuần trước, với mục tiêu thiết lập một lệnh ngừng bắn kéo dài 7 ngày, sau đó mở đường cho các cuộc đàm phán rộng hơn.
Iran muốn chấm dứt các hoạt động quân sự tại Iran và Lebanon, đồng thời yêu cầu Mỹ dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt, giải phóng các tài sản Iran đang bị phong tỏa và chấm dứt các biện pháp gây sức ép kinh tế, đổi lại việc Iran sẵn sàng nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân.
Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump hôm 28/9, tuyên bố ông đã bác đề xuất của Iran và cho rằng Iran đang chịu sức ép kinh tế nghiêm trọng và muốn nhanh chóng đạt được thỏa thuận với Mỹ.
Đến sáng 29/9, Trump tiếp tục phủ nhận thông tin cho rằng Mỹ đã đưa ra đề nghị với Iran về việc nới lỏng trừng phạt hoặc giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa, để đổi lấy những nhượng bộ cụ thể từ phía Iran về chương trình hạt nhân.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi Axios và CNN dẫn nguồn quan chức Mỹ giấu tên cho rằng, chính quyền Trump đang cân nhắc những bước đi như vậy trong khuôn khổ một thỏa thuận cuối cùng.
Phía Iran vẫn khẳng định ngoại giao là con đường duy nhất để giải quyết xung đột, Iran đã đưa ra các điều kiện rõ ràng và chờ Mỹ xác định lập trường chính thức trước khi quyết định bước tiếp theo.
Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhiều lần tuyên bố nước này không tìm kiếm chiến tranh nhưng sẽ tiếp tục đáp trả nếu bị tấn công.
Được biết, chiến sự bắt đầu ngày 28/2/2026, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, kéo theo những đòn đáp trả của Iran nhằm vào Israel và các lực lượng Mỹ trong khu vực.
Hai bên từng đạt các thỏa thuận ngừng bắn thông qua trung gian vào tháng 4 và tháng 6, nhưng những thỏa thuận này nhanh chóng đổ vỡ.
Mặc dù các kênh ngoại giao được nối lại, nhưng nguy cơ giao tranh vẫn chưa được loại bỏ. Iran tiếp tục duy trì khả năng quân sự và cảnh báo sẽ đáp trả nếu Mỹ tiến hành chiến dịch mới, còn chính quyền Trump vẫn nhấn mạnh mục tiêu buộc Iran đưa ra những nhượng bộ liên quan đến chương trình hạt nhân.
Diễn biến hiện nay cho thấy ngoại giao đang trở thành kênh chủ yếu để hai bên tìm lối thoát khỏi cuộc chiến, nhưng việc Mỹ và Iran vẫn đưa ra những điều kiện khác biệt.
Hai bên đang tìm mọi cách để giành được những điều khoản thuận lợi nhất về cho mình và cuộc đấu trí giằng dai bên bàn đàm phán khiến một thỏa thuận lâu dài chưa hình thành.
