Đào tạo phải đáp ứng được yêu cầu thực tế
Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng năng lực thực hành, người lao động có tay nghề trở thành một trong những yếu tố quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Với giáo dục nghề nghiệp, yêu cầu đặt ra không chỉ là đào tạo người học hoàn thành chương trình, mà quan trọng hơn là người học phải làm được việc, đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm sau đào tạo.
Đây cũng là định hướng được Phân hiệu Đào tạo Việt Bắc Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam chú trọng trong quá trình tổ chức đào tạo. Hiện Phân hiệu có Khoa Cơ điện 4, Khoa Hầm lò 4, 02 Khoa Ô tô và 02 Trung tâm Sát hạch, tổ chức đào tạo đa dạng các ngành, nghề từ trình độ sơ cấp, trung cấp đến các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn, nâng bậc thợ và đào tạo lái xe.
Theo ông Dương Quốc Phương, Phó Trưởng Phân hiệu đào tạo Việt Bắc cho biết hàng năm: Đơn vị đang đào tạo khoảng 1.500 học viên nghề lái xe; 600 học viên ở các chương trình sơ cấp, bồi dưỡng ngắn hạn, nâng bậc thợ và 560 học sinh hệ trung cấp. Các ngành đào tạo hệ trung cấp gồm: Các nghề ngành khai khoáng, Điện công nghiệp, Điện tử công nghiệp, Công nghệ ô tô và Kỹ thuật chế biến món ăn…
Trao đổi về định hướng đào tạo, ông Dương Quốc Phương nhấn mạnh, yêu cầu quan trọng đối với đào tạo nghề là phải gắn với thực tiễn sản xuất, giúp người học hình thành năng lực nghề nghiệp chứ không chỉ dừng ở kiến thức lý thuyết. Đào tạo nghề phải hướng đến mục tiêu người học sau khi tốt nghiệp có kỹ năng, có tác phong, sức khỏe và có khả năng đáp ứng yêu cầu công việc. Nhà trường luôn chú trọng để chương trình đào tạo gắn với thực tế sản xuất và nhu cầu của thị trường lao động trong Tập đoàn TKV nói riêng và thị trường nói chung.
Theo ông Phương, với từng nhóm ngành nghề, yêu cầu về kỹ năng cũng khác nhau. Người học nghề cơ điện cần được rèn luyện năng lực vận hành, sửa chữa thiết bị; học viên ngành ô tô phải thành thạo các kỹ năng kỹ thuật; trong khi nhóm nghề khai thác mỏ đặc biệt coi trọng quy trình kỹ thuật và an toàn lao động. Đó cũng là lý do đào tạo nghề cần được tổ chức theo hướng tăng cường thực hành, rèn luyện kỹ năng và hình thành tác phong làm việc chuyên nghiệp.
Chất lượng nguồn nhân lực bắt đầu từ kỹ năng nghề
Một trong những điểm khác biệt của giáo dục nghề nghiệp là người học được tiếp cận trực tiếp với kiến thức và kỹ năng gắn với nghề nghiệp cụ thể theo nhu cầu doanh nghiệp. Đây là nền tảng để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động.
Với những ngành nghề kỹ thuật, yêu cầu này càng rõ nét. Học viên Hà Quang Huân, sinh năm 1998, đến từ xã Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên đang theo học nghề khai thác mỏ tại Phân hiệu Đào tạo Việt Bắc, Trường Cao đẳng Than -Khoáng sản Việt Nam.
Đối với Huân, quá trình học nghề được hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo nghề, ăn ở và được hưởng lương khi đi thực tập, tuyển dụng sau khi tốt nghiệp là hướng đi khép kín để làm quen với những kiến thức chuyên môn và kỹ năng đặc thù của nghề khai thác mỏ, sau đào tạo có việc làm ngay với thu nhập cao, ổn định. Đây là lĩnh vực đòi hỏi người lao động phải có sức khỏe, tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và đặc biệt là ý thức nghiêm túc về an toàn.
“Việc được đào tạo trước khi bước vào môi trường làm việc thực tế giúp người học có sự chuẩn bị tốt hơn về kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp”. Huân chia sẻ.
Cùng lựa chọn nghề khai thác mỏ, học viên Dương Văn Dé, dân tộc Mông, xã Nghiêm Loan, tỉnh Thái Nguyên, cũng đang theo học tại Phân hiệu. Chia sẻ về quyết định học nghề, Dé cho biết: Việc được hỗ trợ hoàn toàn học phí giúp em yên tâm theo học, giảm bớt gánh nặng chi phí trong quá trình đào tạo. Đặc biệt, cơ hội có việc làm sau khi tốt nghiệp là động lực để em quyết tâm học nghề, rèn luyện kỹ năng và gắn bó với nghề khai thác mỏ.
Theo định hướng phát triển giáo dục nghề nghiệp hiện nay, mối liên kết giữa cơ sở đào tạo và thị trường lao động ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Khi doanh nghiệp cần lao động có kỹ năng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải chủ động điều chỉnh chương trình, phương pháp và nội dung đào tạo để đáp ứng yêu cầu thực tế. Với Phân hiệu Đào tạo Việt Bắc, việc triển khai đồng thời nhiều trình độ đào tạo đã tạo điều kiện để đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm đối tượng.
Nếu hệ trung cấp hướng tới đào tạo người học có nền tảng nghề nghiệp tương đối toàn diện, thì các chương trình sơ cấp, bồi dưỡng ngắn hạn và nâng bậc thợ giúp người lao động đang làm việc có thêm cơ hội cập nhật kiến thức, bổ sung kỹ năng và nâng cao trình độ. Đây là một hướng đi phù hợp với yêu cầu của thị trường lao động, nhờ đó các kỹ năng nghề được cập nhật thường xuyên trước những thay đổi của công nghệ và quy trình sản xuất.
Ông Dương Quốc Phương cho rằng, đào tạo nghề cần được nhìn nhận là quá trình lâu dài, trong đó người học không chỉ học để có một chứng chỉ hay văn bằng mà phải hình thành năng lực làm việc thực tế.
“Điều quan trọng nhất là sau quá trình đào tạo, người học phải có nghề trong tay, có kỹ năng và ý thức nghề nghiệp. Khi người lao động đáp ứng được yêu cầu công việc thì đó cũng chính là thước đo chất lượng đào tạo.”
Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng cần những người lao động “làm được việc”, chất lượng đào tạo nghề trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của nguồn nhân lực. Vì vậy, đầu tư cho kỹ năng thực hành, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cập nhật chương trình và tăng cường gắn đào tạo với thực tế sản xuất sẽ là những yếu tố quan trọng để giáo dục nghề nghiệp thực hiện tốt vai trò cung ứng nhân lực.
