Biến thách thức thành cơ hội
Từ thực tiễn công tác, bà Lê Anh Vân - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đống Đa (phường Kim Liên), cho biết nhà trường đã áp dụng Hệ sinh thái bồi dưỡng “4 chủ động” gồm: Kết nối - Công nghệ - Đổi mới - Nghiên cứu thông qua nhiều hoạt động phong phú, đa dạng và mang lại hiệu quả cao.
Trong đó, mô hình “Nhà trường cùng chung tay phát triển, thầy cô cùng chia sẻ trách nhiệm” giữa các trường thuộc quận Đống Đa với huyện Sóc Sơn (trước đây) được triển khai thường xuyên. Tổ chức các workshop nội bộ về AI, hệ thống thông tin quản lý (LMS) và trò chơi hóa học tập. Thầy cô chủ động đổi mới qua hội thi giáo viên dạy giỏi qua mô hình lớp học đảo ngược, dạy học dự án.
Đồng thời chủ động đổi mới phương pháp, sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu hành vi học tập của học sinh. Kết quả cho thấy, học sinh tăng chỉ số hào hứng, chủ động hơn trong học tập. Giáo viên làm chủ công nghệ, “trẻ hóa” phương pháp giảng dạy. Nhà trường tiến tới xây dựng thành công “Ngôi trường hạnh phúc” theo chuẩn Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Theo đánh giá của bà Đoàn Thị Thanh Hương - Hiệu trưởng Trường THCS Tây Mỗ (phường Tây Mỗ), phong trào nhà trường cùng chung tay phát triển thời gian qua của Hà Nội đã phát huy những tác dụng tích cực. Các trường ở khu vực nội thành có điều kiện thuận lợi, đội ngũ mạnh kết nghĩa với các trường ngoại thành, vùng sâu, xa như Ba Vì, Mỹ Đức, Ứng Hòa…
Không chỉ hỗ trợ vật chất, các trường tổ chức các tiết dạy mẫu trực tuyến, một giáo viên giỏi ở trường chuyên tại nội thành có thể giảng bài trực tiếp qua Zoom/Meet cho học sinh và đồng nghiệp tại hàng chục điểm cầu ngoại thành cùng dự giờ và thảo luận chuyên môn. Điều này góp phần giúp giáo viên vùng khó tiếp cận ngay với phương pháp dạy học hiện đại mà không cần di chuyển xa.
Mô hình sinh hoạt chuyên môn liên trường theo từng cụm thi đua là một trong những điểm sáng tạo của Thủ đô. Từ tháng 10/2025, toàn thành phố được chia làm 30 cụm chuyên môn liên trường cho các cấp học mầm non, tiểu học, THCS. Mỗi cụm chuyên môn sẽ có trách nhiệm triển khai các nhiệm vụ giáo dục trong năm học như tập huấn chuyên đề, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cấp học, kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy học theo định kỳ.
“Thời gian qua, các trường trong cụm chuyên môn số 13 tổ chức nhiều hoạt động trao đổi chuyên môn, chuyên đề giúp giáo viên nâng cao kỹ năng về công nghệ số, chăm sóc giáo dục trẻ. Nhiều kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ và góp ý thẳng thắn những hạn chế trong công tác quản lý, giảng dạy. Qua đây góp phần thực hiện tốt các mục tiêu được nêu ra trong Nghị quyết 71”, bà Bùi Thị Vân – Hiệu trưởng Trường Mầm non An Khánh B (xã An Khánh), thông tin.
Ngoài ra, việc trang bị cho giáo viên kỹ năng phòng ngừa bạo lực học đường cũng là một trong những ưu tiên được lãnh đạo các nhà trường ở Hà Nội coi trọng. Bà Văn Quỳnh Giao – Phó Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Lương Thế Vinh (phường Thanh Liệt), nhấn mạnh điều này vô cùng quan trọng để giúp các thầy cô biết cách đồng hành, tư vấn cho học sinh, giữ môi trường học đường an toàn.
Mới đây, nhà trường đã mời PGS.TS Trần Thị Lệ Thu - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam; Trưởng bộ môn Tâm lý học ứng dụng, Khoa Tâm lý giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội về trường để chia sẻ chuyên sâu giúp đội ngũ nhà giáo hiểu rõ hơn về bản chất của các hành vi bạo lực học đường trong bối cảnh hiện nay, từ đó hình thành cách tiếp cận phù hợp và thấu cảm hơn với học sinh.
Sử dụng công nghệ AI trong giáo dục
Nhận thức được tầm quan trọng của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, các trường học cũng tổ chức nhiều hoạt động để giáo viên và học sinh làm quen với AI. Bà Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (phường Hồng Hà), cho hay điều này phù hợp với định hướng của Bộ GD&ĐT và hướng dẫn của thành phố về thí điểm giáo dục AI trong trường phổ thông.
Hà Nội cũng là đơn vị tiên phong phối hợp với Google và AI Education để nhân rộng mô hình “Trường học số Google” nhằm tạo bước chuyển đổi căn bản trong cách dạy và học, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để mọi học sinh, kể cả ở vùng khó khăn đều được tiếp cận nền giáo dục chất lượng cao, bình đẳng và hiện đại.
Theo đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội, sau khi áp dụng mô hình này, đa số giáo viên cảm thấy hài lòng và cho biết giúp tiết kiệm đáng kể thời gian quản lý, chấm bài và tổ chức lớp học; học sinh hứng thú hơn với các tiết học. Kỹ năng số của học sinh được cải thiện đáng kể, đồng thời tăng cường khả năng sáng tạo, tự học và làm việc nhóm.
Một trong những điểm nhấn trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo của ngành Giáo dục Thủ đô chính là Hội thi Giáo viên dạy giỏi các cấp được tổ chức hằng năm và thể hiện rõ tinh thần đổi mới. Đây không chỉ là hoạt động thi đua, mà là diễn đàn chuyên môn sâu sắc, nơi mỗi tiết dạy là kết tinh của trí tuệ tập thể, sự đầu tư công phu và khát vọng nghề nghiệp của mỗi nhà giáo.
Các tiết dạy môn Ngữ văn đã bám sát chương trình, chú trọng tổ chức cho học sinh đọc – hiểu – cảm thụ và bày tỏ chính kiến. Hệ thống câu hỏi gợi mở được xây dựng công phu, phát triển tư duy đọc hiểu và năng lực lập luận. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và AI được triển khai linh hoạt, hỗ trợ hiệu quả cho thầy cô thiết kế học liệu và tổ chức hoạt động học tập phù hợp.
Tất cả các tiết dạy thi cấp thành phố hiện nay bắt buộc phải tích hợp công nghệ. Giáo viên phải trình bày biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy có minh chứng bằng dữ liệu số. Các bài giảng điện tử, phần mềm mô phỏng đạt giải được số hóa và đưa lên kho học liệu của sở, giáo viên toàn thành phố có thể tự học và tham khảo mọi lúc, mọi nơi.
PGS.TS Nguyễn Văn Hiền - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho hay các nhà trường cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn theo hướng thực chất, hiệu quả; coi sinh hoạt chuyên môn là môi trường quan trọng để giáo viên cùng nhau phát triển nghề nghiệp. Đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học.
