Báo cáo này cũng đưa ra khuyến cáo nếu chính phủ và khu vực tư nhân không theo kịp tốc độ thay đổi sẽ khiến trẻ em phải đối mặt những rủi ro và nguy hại mới, đồng thời khiến hàng triệu trẻ em bị thiệt thòi nhất bị bỏ lại phía sau.
Báo cáo Tình hình trẻ em thế giới được UNICEF công bố ngày 12/12 tại Hà Nội cho thấy, internet trở thành người bạn không thể thiếu với cả người lớn và trẻ em. Cứ 3 người sử dụng internet trên toàn thế giới thì có 1 người là trẻ em.
Ở Việt Nam, kể từ khi chính thức hòa mạng internet vào năm 1997, nước ta đã đạt được những bước tiến ấn tượng với 64 triệu người sử dụng internet tính đến tháng 6/2017, chiếm 67% dân số. Việt Nam cũng nằm trong số các quốc gia có số người sử dụng internet cao nhất ở châu Á. Truyền thông xã hội được phổ biến rộng rãi với 64.000.000 người có tài khoản facebook, trong đó phần đông là trẻ em và thanh thiếu niên.
Lợi ích mà công nghệ số mang lại cho con người là không thể phủ nhận. Đó là khả năng tiếp cận thông tin, xây dựng kỹ năng làm việc trong môi trường công nghệ số và mang lại cho trẻ em một nền tảng để kết nối và biểu đạt quan điểm của các em. Nhưng bên cạnh đó vẫn còn hàng triệu trẻ em đang không được hưởng các lợi ích mà công nghệ số mang lại. Khoảng 1/3 thanh thiếu niên trên thế giới (tương đương 346 triệu người) không được sử dụng internet. Điều này làm gia tăng sự bất bình đẳng và giảm khả năng của trẻ tham gia vào nền kinh tế ngày càng số hóa.
Báo cáo của UNICEF năm 2017 cũng đề cập đến mặt trái của internet. Nó có thể làm tăng tính dễ tổn thương của trẻ em trước những rủi ro và nguy hại, bao gồm sử dụng sai thông tin cá nhân, truy cập vào nội dung độc hại và bắt nạt trực tuyến. Báo cáo cũng ghi nhận sự hiện diện khắp nơi của các thiết bị di động khiến việc truy cập trực tuyến của trẻ em ít được giám sát hơn, do đó tiềm năng rủi ro cao hơn. Ở Việt Nam, tình trạng trên cũng tương đối phổ biến. Một cuộc thăm dò ý kiến toàn cầu với hơn 10.000 thanh thiếu niên trong độ tuổi 18 tại 25 quốc gia do UNICEF thực hiện vào năm 2016 cho thấy 72% thanh thiếu niên Việt Nam tuổi từ 15-24 sử dụng internet. Thanh niên 18 tuổi ở Việt Nam đề cao sự an toàn trực tuyến và nhận thức được những nguy cơ của internet với 74% tin rằng những người trẻ tuổi có nguy cơ bị lạm dụng tình dục trực tuyến.
Internet không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Vậy làm thế nào để thế giới công nghệ số an toàn hơn cho trẻ em –đồng thời tăng cường khả năng tiếp cận trực tuyến nhằm mang lại lợi ích cho những em thiệt thòi nhất. Ông Youssouf Abdel-Jelil, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam cho rằng: Nếu được tận dụng đúng cách và được tiếp cận phổ quát cho mọi người, công nghệ số có thể là nhân tố tạo nên sự thay đổi cho những trẻ em bị bỏ lại phía sau, đó là trẻ khuyết tật, trẻ em dân tộc thiểu số và trẻ em sống ở các khu vực khó khăn và khó tiếp cận. Việc kết nối các em đúng với thế giới của những cơ hội và mang lại cho trẻ những kỹ năng cần thiết để thành công trong một thế giới công nghệ số.
Thứ trưởng Bộ LĐ&TBXH Đào Hồng Lan chia sẻ: Tôi mong muốn các cơ quan, tổ chức có liên quan cùng hành động để tạo môi trường mạng an toàn cho trẻ em tham gia, sử dụng internet phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu và khơi dậy niềm đam mê học hỏi, sáng tạo của các em. Đặc biệt là hướng dẫn các kỹ năng để trẻ em có thông tin và tham gia vào môi trường mạng được an toàn; bảo vệ bí mật riêng tư cho trẻ em và lấy trẻ em làm trung tâm khi xây dựng chính sách về công nghệ số.
Bảo vệ trẻ em không có nghĩa là kiểm soát nhiều hơn việc sử dụng internet mà là bảo vệ sự an toàn của các em và chính phủ cần phối hợp chặt chẽ với khu vực tư nhân để theo kịp tốc độ thay đổi để bảo vệ trẻ em đặc biệt những em thiệt thòi nhất khỏi nguy cơ và nguy hại mới mà trẻ em phải đối mặt.
(Ông Youssouf Abdel-Jelil, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam).
