Có nhất thiết phải chi tiết tới cả khái niệm "tiêu cực", "lệch lạc"?

Có nhất thiết phải chi tiết tới cả khái niệm "tiêu cực", "lệch lạc"?

(GD&TĐ) - Là một giáo viên từng có “thâm niên” chấm văn THPT 23 năm, lại đã có sáng kiến kinh nghiệm về đề tài “chấm văn theo hướng mở” đạt giải cấp tỉnh, tôi rất tâm đắc với hướng dẫn chấm thi môn Ngữ văn của Bộ Giáo dục&Đào tạo.

Thí sinh trao đổi bài sau giờ thi. Ảnh: gdtd.vn
Thí sinh trao đổi bài sau giờ thi. Ảnh: gdtd.vn

Với một đề văn được đánh giá là hay, thời sự, kích thích được hứng thú làm bài cũng như khả năng sáng tạo của học sinh thì việc chấm bài sao cho đảm bảo tính công bằng, đánh giá đúng được năng lực cảm, hiểu quả là không đơn giản chút nào.

Vì vậy, trước khi vào phần hướng dẫn chi tiếp đáp án và thang điểm, Bộ Giáo dục&Đào tạo đã có phần hướng dẫn chung với những lưu ý: Tránh cách chấm đếm ý cho điểm; giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo. Đây chính là hướng mở cho các giáo viên trong quá trình chấm văn.

Tuy nhiên, mở như thế nào và mở tới đâu thì lại tùy thuộc vào trình độ, năng lực của người chấm chứ không thể nói rằng, đáp án phải chỉ ra cụ thể được và nếu chỉ ra như vậy thì đã không còn gọi là “mở” nữa.

Việc gây tranh cãi về đáp án vừa qua ở một vài hội đồng chấm tập trung ở câu thứ hai - Bày tỏ suy nghĩ về hành động dũng cảm cứu người của học sinh Nguyễn Văn Nam. Có thể nói, với tổng số điểm là 3 điểm ở câu này, đáp án của Bộ đưa ra 6 gợi ý, mỗi gợi ý 0,5 điểm đã rất chi tiết, khoa học và phù hợp với yêu cầu về cả thể loại lẫn nội dung.

Với đáp án chấm như vậy, có thể đánh giá được học sinh ở các mức độ từ hiểu (Giới thiệu: hiện tượng Nguyễn Văn Nam), tới cảm thụ (Phân tích: cảm phục trước hành động quên mình cứu người của Nam…), tới vận dụng (Bình luận việc làm của Nam; phê phán lối sống ích kỉ, vô cảm, đề cao ý thức nuôi dưỡng điều thiện và tính thiện. Liên hệ bản thân: học tập theo tấm gương Nguyễn Văn Nam…).

Bằng kinh nghiệm bản thân, tôi tin chắc với một đáp án như vậy ứng với nội dung quá rõ ràng của đề, khi trích dẫn hẳn một đoạn diễn tả hành động cứu người của Nam thì không tới mức người chấm phải tới mức “tỏ ra lo lắng” như một tờ báo nào đó đã nêu.

Vì nếu có trường hợp đi ngược lại với chiều hướng tích cực (nghĩa là tiêu cực) thì thường rơi vào học sinh rất cá biệt về đạo đức. Tất học sinh này cũng không thể làm các câu khác trong bài theo chiều hướng tích cực được.

Tôi không đồng ý với ý kiến của ai đó cho rằng, Bộ phải hướng dẫn cụ thể thế nào là “lệch lạc”, "tiêu cực". Bất cứ một người bình thường nào cũng có thể nhận biết được hành động quên mình cứu người của Nam là tích cực, đúng theo đạo lý của dân tộc ta từ xưa tới nay: “Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ”; “Thương người như thể thương thân”.

Vậy, ngược với chiều hướng tích cực nói trên tức là tiêu cực, sống thiếu đạo lý, thấy người gặp nạn mà làm ngơ, hoặc giả còn đắn đo suy tính… huống hồ gì giáo viên chấm bài, lại là những giám khảo đã được chọn lựa, không thể có chuyện không biết thế nào là tiêu cực, là lệch lạc được.

Về những ý kiến đưa ra “những ý gọi là "tiêu cực" lại cảnh tỉnh được các bậc phụ huynh nói riêng và xã hội nói chung về giáo dục kỹ năng sống và kỹ năng xử lý tình huống”, hay là “chấp nhận việc có những chính kiến phản bác, như vậy có thể nắm bắt được suy nghĩ của đại bộ phận trẻ, qua đó có những định hướng giáo dục tốt hơn về sau này” tôi cho rằng đã rất cực đoan và lạc lõng, như thể cố tình “bắt bẻ cho có chuyện”. 

Những ý kiến này có phần lạc lõng với mục tiêu và cả đặc trưng môn học. Xin thưa, đây là môn Ngữ văn trong nhà trường phổ thông chứ không phải là đề tài để đem ra mà bàn giữa chốn “chợ trời”, muốn nói kiểu gì cũng xong.

Hành động quả cảm của một học sinh lớp 12 quên mình cứu mạng sống của 5 em nhỏ là một hành động đáng được đưa vào sử sách. Mỗi người hãy đặt mình vào trường hợp của Nam? Chắc chắn không thể nói có chuyện nào khác cần bàn về kỹ năng sống hay tình huống ứng xử ở đây.

Cuối cùng, tôi rất có niềm tin vào kết quả chấm thi môn Ngữ văn năm nay, chắc chắn sẽ có nhiều bài văn hay, cảm động, để mở ra một chiều hướng ngày càng tốt đẹp hơn về dạy và học Ngữ văn ở Trường phổ thông!

                                                                       Nguyễn Thanh Huế

Sinh viên Trung Quốc tham gia ngày hội việc làm năm 2021.

Trung Quốc: Áp lực việc làm đẩy sinh viên tới... gian lận

GD&TĐ -Trong bối cảnh tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp tại Trung Quốc cao kỷ lục và tỷ lệ cạnh tranh việc làm gay gắt, các cơ sở giáo dục đại học phải chịu áp lực rất lớn trong việc kết nối và tìm kiếm việc làm cho sinh viên. Điều này khiến nhiều sinh viên và trường học gian lận.
Học sinh nhận sách giáo khoa do cô Đào Thị Thu Thuỷ vận động ủng hộ. Ảnh: NVCC

Nâng giá trị SGK cũ: Cho tặng đúng người, đúng mục đích

GD&TĐ - Thực hiện tặng sách giáo khoa cũ theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 (CT GDPT), giáo viên, trường học vừa rà soát nhu cầu vừa phân loại từng bộ sách để tặng đúng người, đúng mục đích. Sự chung tay, góp sức từ các cá nhân đến tổ chức từ thiện, ngành Giáo dục đã nâng giá trị sử dụng của sách cũ.
Giáo viên túc trực hỗ trợ phụ huynh trong quá trình tuyển sinh.

Tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội: Tăng minh bạch, tránh quá tải

GD&TĐ - Tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội luôn là vấn đề nóng từ nhiều năm nay trong bối cảnh quy mô dân số không ngừng gia tăng. Do đó, ngành Giáo dục Thủ đô đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng quy mô tuyển sinh, tăng chất lượng công tác tuyển sinh, tăng cường cơ sở vật chất cho các trường học, giảm số học sinh trái tuyến.
Sách cũ được tặng lại ngoài giá trị về vật chất còn là món quà ý nghĩa với nhiều học sinh.

Nâng giá trị SGK cũ: Tìm giá trị mới trong cũ

GD&TĐ - Sách cũ được anh chị lớp trước tặng lại là món quà ý nghĩa với nhiều học sinh hoàn cảnh khó khăn. Sách cũ nhưng giá trị luôn mới, chất chứa nhiều ý nghĩa nhân văn, giúp các em và gia đình bớt đi phần nào chi phí, tự tin bước vào năm học mới.
Sinh viên Trường ĐH Kinh tế quốc dân học tập trong thư viện

Bước tiến mới trong tự chủ đại học

Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật giáo dục đại học (Luật số 34) và Nghị định số 99/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ có nhiều quy định quan trọng hướng tới tăng quyền tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục đại học.
Không để năm học mới thiếu, “sốt” sách giáo khoa

Không để năm học mới thiếu, “sốt” sách giáo khoa

GD&TĐ - Là đơn vị cung ứng sách giáo khoa với số lượng lớn hàng năm cho học sinh trên toàn quốc khi bước vào năm học mới nên công tác chuẩn bị ở mọi khía cạnh đã được Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam (GDVN) chuẩn bị kĩ càng.
Học sinh cần chuẩn bị cả kiến thức và tâm lý khi bước vào các kỳ thi.

Sẵn sàng tâm lý vượt "vũ môn"

Kỳ thi tốt nghiệp THPT đang đến gần. Bên cạnh việc chuẩn bị kĩ kiến thức, học sinh cần tâm lý vững vàng để làm tốt bài thi và sẵn sàng đón nhận kết quả.