Bảo vệ thanh thiếu niên, giữ vững “vùng an toàn”
Cao Bằng có địa hình núi đá chia cắt, đường biên giới dài, nhiều đường mòn, lối mở. Đây là những yếu tố có thể bị các đối tượng lợi dụng để vận chuyển ma túy qua biên giới, biến địa bàn thành nơi trung chuyển.
Trong 9 tháng năm 2026, lực lượng chức năng tỉnh phát hiện, bắt giữ và xử lý 301 vụ với 456 đối tượng phạm tội và vi phạm liên quan đến ma túy; thu giữ 26 bánh heroin, hơn 8,3kg heroin, 52,32g thuốc phiện và hơn 1kg ma túy tổng hợp.
Cùng với đấu tranh các đường dây, vụ án, công tác phòng ngừa được đưa xuống tận xã, xóm, từng gia đình. Tại nhiều địa bàn vùng cao, lực lượng Công an phối hợp chính quyền, đoàn thể tuyên truyền, quản lý những trường hợp có nguy cơ, vận động người dân tham gia các mô hình “Cụm xóm không ma túy”, “Gia đình không ma túy”.
Một trong những yêu cầu quan trọng của phòng, chống ma túy là bảo vệ thanh thiếu niên, nhất là trong môi trường học đường. Tại các xã vùng sâu, vùng xa, công tác tuyên truyền được triển khai đến trường học, giáo viên, học sinh và các nhóm dân cư.
Trong những ngày giữa tháng 9/2026, tại Phan Thanh, Cô Ba và Trường Hà, hơn 1.300 lượt người dân, cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia tuyên truyền, phát tờ rơi và phiếu tố giác tội phạm.
Ở Yên Thổ, phòng, chống ma túy được lồng ghép với tuyên truyền pháp luật, phòng chống tội phạm công nghệ cao và an ninh mạng. Cách làm được điều chỉnh theo từng nhóm đối tượng, trong đó chú trọng thanh thiếu niên và xây dựng môi trường trường học an toàn.
Theo Thiếu tá Đặng Phú Hùng, Trưởng Công an xã Yên Thổ, muốn xây dựng địa bàn không ma túy phải làm tốt công tác phòng ngừa, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và trong thanh thiếu niên; tuyên truyền cần đến từng nhóm dân cư, trường học và từng địa bàn đặc thù.
Phòng, chống ma túy trong học đường vì thế không chỉ là tuyên truyền về tác hại của chất ma túy. Quan trọng hơn là giúp học sinh nhận biết nguy cơ, có kỹ năng tự bảo vệ, tránh xa những hành vi vi phạm và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, chính quyền và lực lượng chức năng tạo thêm một lớp bảo vệ đối với trẻ em, học sinh trước nguy cơ ma túy.
Tuy nhiên, phòng ngừa cũng cần được nối dài tới những người từng nghiện ma túy. Bởi nếu cai nghiện thành công nhưng không có việc làm, thu nhập và sự đồng hành của gia đình, nguy cơ tái nghiện vẫn còn.
Đến ngày 14/8/2026, toàn tỉnh quản lý sau cai 465 người, trong đó 76 người có việc làm. Năm 2026, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh phối hợp Trường Cao đẳng Cao Bằng tổ chức 2 lớp đào tạo sơ cấp cho 80 người, với các nghề trồng trọt, sản xuất cây lâm nghiệp, chăn nuôi gà, lợn hữu cơ.
Thực hiện chính sách tín dụng đối với người sau cai, toàn tỉnh có 9 người có nhu cầu vay vốn, trong đó 3 người đã được giải ngân với tổng số tiền 500 triệu đồng.
Không để “xã không ma túy” chỉ là danh hiệu
Từ tuyến biên giới đến khu dân cư, học đường và người sau cai, các giải pháp đang được triển khai theo hướng liên kết giữa đấu tranh, quản lý và phòng ngừa.
Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa cho rằng, xây dựng “xã không ma túy” bền vững phải lấy phòng ngừa làm trọng tâm, bắt đầu từ cơ sở. Cùng với quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai, cần huy động gia đình, nhà trường, đoàn thể, người có uy tín và người dân cùng tham gia nhận diện, ngăn ngừa nguy cơ.
Tỉnh định hướng thực hiện “4 giảm”: giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại và giảm phạm vi ảnh hưởng của ma túy; đồng thời củng cố, nhân rộng các mô hình “Tổ, xóm không ma túy”, lấy khu dân cư làm nền tảng.
Năm 2025, Cao Bằng có 14/56 xã đạt tiêu chí “xã không ma túy”. Năm 2026, tỉnh tiếp tục xây dựng thêm 5 xã gồm Nam Tuấn, Cốc Pàng, Cô Ba, Thành Công và Minh Tâm, nâng tổng số xã đạt tiêu chí lên 19.
Để giữ vững kết quả, việc quản lý địa bàn phải được thực hiện thường xuyên. Lãnh đạo Công an tỉnh Cao Bằng, cho rằng lực lượng Công an phải chủ động nắm chắc địa bàn, đấu tranh với tội phạm, đồng thời quản lý chặt những trường hợp liên quan đến ma túy. Giai đoạn 2026-2028 là thời gian quan trọng để tổng rà soát, phát hiện và cập nhật đầy đủ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy vào diện quản lý.
Một địa bàn thực sự an toàn vì thế không chỉ được đo bằng số xã đạt tiêu chí. Đó còn là khả năng ngăn ma túy từ tuyến biên giới, phát hiện nguy cơ ngay trong cộng đồng, bảo vệ thanh thiếu niên, giữ môi trường học đường an toàn và giúp người sau cai có điều kiện làm lại cuộc đời.
Khi những “khoảng trống” ấy từng bước được thu hẹp, ma túy sẽ khó có cơ hội bén rễ, góp phần giữ bình yên lâu dài cho các bản làng vùng biên.
