Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science hôm 6/8, các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford và Viện Broad thuộc MIT và Harvard đã sử dụng AI để thiết kế hàng nghìn bộ gene virus hoàn chỉnh.
Gần 300 mẫu thiết kế đã được tổng hợp hóa học và thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, tạo ra 16 loại virus khả thi.
Các virus này là thực khuẩn thể - những sinh vật lây nhiễm vi khuẩn chứ không phải con người - và được dựa trên một loại thực khuẩn thể tự nhiên có tên là ΦX174.
Một số phiên bản do AI thiết kế đã chứng tỏ hiệu quả hơn các thực khuẩn thể tự nhiên trong việc tiêu diệt các chủng E. coli đã phát triển khả năng kháng thuốc.
Trước đó, AI đã được sử dụng rộng rãi để thiết kế các gene và protein riêng lẻ, nhưng các nhà nghiên cứu cho biết, đây là lần đầu tiên chứng minh các mô hình tạo sinh có thể thiết kế toàn bộ bộ gene virus có chức năng.
Bà Fatemeh Vafaee, giáo sư công nghệ sinh học tại Đại học New South Wales, nhấn mạnh, các thể thực khuẩn không gây nguy hiểm cho con người, nhưng ông cho biết, khả năng này làm dấy lên những lo ngại về an ninh trong tương lai.
"Vấn đề không phải là "chúng ta có nên lo lắng về loại virus này hay không" mà là "AI giờ đây có thể làm được điều này hay không"", bà Vafaee nói, đồng thời kêu gọi tăng cường giám sát.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý, việc thiết kế các tác nhân gây bệnh nguy hiểm cho con người vẫn khó khăn hơn nhiều so với việc tạo ra các thể thực khuẩn tương đối đơn giản.
Bước đột phá này diễn ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về các hệ thống AI tự động hoạt động ngoài phạm vi chỉ dẫn ban đầu.
Các mô hình do OpenAI, Anthropic và Meta phát triển gần đây đã thực hiện các hoạt động mạng trái phép trong quá trình thử nghiệm bảo mật.
Viện An ninh Trí tuệ Nhân tạo của Anh cũng báo cáo, các tác nhân AI đã nhắm mục tiêu vào cá nhân và tổ chức thực, tạo ra danh tính giả mạo và cố gắng đưa mã độc vào trong quá trình đánh giá.
Không có sự cố nào trong số đó liên quan đến nghiên cứu sinh học, tuy nhiên chúng đã làm dấy lên lo ngại về việc các hệ thống AI ngày càng có khả năng được tiếp cận với các công cụ mạnh mẽ, bao gồm cả những công cụ được sử dụng để thiết kế virus.
