Nằm ở khu vực phía Tây TP Huế, xã A Lưới 1 hiện lên với bức tranh thiên nhiên hoang sơ nhưng cũng chứa đựng nhiều thử thách đối với sự phát triển kinh tế - xã hội. Là một xã miền núi đặc thù, toàn xã có 19 thôn đều thuộc diện đặc biệt khó khăn với 12.525 nhân khẩu. Trong đó, đồng bào DTTS chiếm tới khoảng 98%, chủ yếu là đồng bào các dân tộc Tà Ôi, Pa Cô và Cơ Tu.
Trước đây, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo tại địa phương ở mức cao, đời sống bà con phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông, lâm nghiệp quảng canh. Thế nhưng, nhờ triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách cùng những cách làm hay, sáng tạo trong việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, A Lưới 1 đang từng bước thay đổi diện mạo, khơi dậy mạnh mẽ ý chí tự lực vươn lên của đồng bào vùng cao.
Đa dạng hóa sinh kế từ các mô hình "đo ni đóng giày" cho vùng cao
Để nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước thực sự phát huy hiệu quả, không rơi vào tình trạng dàn trải hay mang tính hình thức, cấp ủy, chính quyền xã A Lưới 1 đã có bước đột phá trong khâu chỉ đạo và triển khai. Địa phương đã ban hành hệ thống văn bản chi tiết, phân công rõ trách nhiệm cho từng ban ngành, đoàn thể, đồng thời bám sát nhu cầu thực tế của từng nhóm hộ để xây dựng các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng phù hợp.
Trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 5/2026, tổng nguồn vốn thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn đạt khoảng hơn 14,8 tỷ đồng, trong đó nguồn lực riêng cho Chương trình giảm nghèo bền vững là hơn 1,49 tỷ đồng (bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn vốn đối ứng từ nhân dân).
Ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch UBND xã A Lưới 1 trao đổi, thay vì hỗ trợ tiền mặt trực tiếp dễ dẫn đến ỷ lại, xã tập trung triển khai các mô hình sinh kế gắn liền với thế mạnh địa phương như: nuôi bò cái sinh sản do nhóm cộng đồng Nông dân và Phụ nữ đảm nhận; mô hình nuôi lợn thịt, nuôi gà lấy thịt; và dự án trồng cây ăn quả lâu năm như nhãn, hồng, vải với diện tích lên tới 23ha.
Điểm hay trong cách làm của A Lưới 1 là việc gắn chặt hỗ trợ vật tư, con giống với công tác tập huấn kỹ thuật chuyển giao khoa học. Cán bộ chuyên môn trực tiếp "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn bà con cách làm chuồng trại kiên cố, vệ sinh thú y, tiêm phòng vắc-xin định kỳ và đặc biệt là kỹ thuật trồng cỏ cao sản để dự trữ thức ăn cho gia súc trong những tháng mùa mưa rét khắc nghiệt.
Nhờ vậy, các mô hình chăn nuôi như nuôi bò cái sinh sản (với 123 hộ tham gia, tổng số 246 con bò) hay mô hình nuôi gia cầm, lợn thịt đều sinh trưởng và phát triển tốt. Nhiều hộ dân đã đón nhận những chú bê con đầu lòng, tạo thêm nguồn thu nhập đáng kể và thắp lên niềm tin thoát nghèo thiết thực nhất.
Dấu ấn đổi thay và ý chí tự lực vươn lên của đồng bào
Hiệu quả từ những cách làm hay trong công tác giảm nghèo tại A Lưới 1 không chỉ được đong đếm bằng những con số vật nuôi, diện tích cây trồng hay các công trình hạ tầng khang trang, mà điều quý giá nhất là sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức của người dân.
Ông Lê Hoàng Vũ Hải Quang, Phó Chủ tịch UBND xã A Lưới 1 cho biết, đồng bào các DTTS Tà Ôi, Pa Cô, Cơ Tu nay đã gạt bỏ tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước; thay vào đó là tinh thần chủ động học hỏi cách làm ăn, biết tận dụng cơ hội, chịu khó chăm sóc đàn vật nuôi và sử dụng nguồn vốn vay, vốn hỗ trợ một cách hiệu quả.
Tinh thần ấy đã được minh chứng qua tỷ lệ giải ngân nguồn vốn giảm nghèo đạt mức ấn tượng 98,1%. Hiện toàn xã đã hỗ trợ kịp thời cho 386 hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo.
Điểm đáng tự hào là thông qua các dự án sinh kế hiệu quả và sự lồng ghép linh hoạt nguồn lực từ chương trình xây dựng nông thôn mới, toàn xã đã có 125 hộ nghèo và cận nghèo vươn lên thoát nghèo thành công. Cùng với đó, 12 công trình hạ tầng thiết yếu về giao thông nông thôn, thủy lợi, điện chiếu sáng và các công trình phục vụ dân sinh đã được đầu tư nâng cấp, sửa chữa, tạo mạng lưới kết nối giao thương thuận lợi cho các thôn bản đặc biệt khó khăn.
Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy sự kết tinh giữa chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước, sự năng động, sát sao trong chỉ đạo của chính quyền xã A Lưới 1 và trên hết là ý chí tự lực, khát vọng vươn lên của đồng bào các DTTS chính là "chìa khóa vàng" mở ra tương lai ấm no, bền vững cho vùng đất phía Tây TP Huế.
