Iran sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân hòa bình bất chấp các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở và các nhà khoa học của nước này, Phó Chủ tịch Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Behrouz Kamalvandi tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh Iran “sẽ không đầu hàng” trước các đối thủ.
Phát biểu tại Hội nghị Toàn thể của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ở Vienna hôm 15/9, ông Behrouz Kamalvandi cho biết, năng lực chuyên môn và ngành công nghiệp hạt nhân của Iran đã bén rễ sâu trong nước và không thể bị loại bỏ bằng hành động quân sự.
“Các cuộc tấn công nhằm vào những cơ sở của Iran, các tập đoàn công nghiệp dựa trên tri thức và những người tiên phong trong phát triển và tiến bộ sẽ không thể ngăn cản người Iran.
Các đối thủ của Iran phải hiểu rằng khoa học, công nghệ, chuyên môn và ngành công nghiệp hạt nhân đã bén rễ sâu tại đất nước này và không thể bị loại bỏ bằng hành động quân sự hay ám sát”, ông nói.
Những phát biểu trên được đưa ra sau 2 đợt hành động gây hấn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, trong đó có các cơ sở hạt nhân của Iran nằm dưới sự giám sát quốc tế, giữa lúc IAEA im lặng và không có hành động.
Ông Kamalvandi cho biết Iran đã phát triển năng lực hạt nhân sau nhiều thập niên tích lũy kinh nghiệm trong việc đối phó với những đối tác quốc tế không đáng tin cậy và sức ép từ bên ngoài.
Theo ông, khoa học và công nghệ hạt nhân của Iran có lịch sử 80 năm, trong khi AEOI đã tồn tại 52 năm.
Iran cũng là một trong những thành viên đầu tiên của Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT), đồng thời luôn duy trì rằng các hoạt động hạt nhân của nước này mang tính hòa bình.
Ông nhắc lại Iran đã chịu sức ép và các lệnh trừng phạt liên quan đến chương trình hạt nhân trong hơn 25 năm, đồng thời vẫn tiếp tục theo đuổi đàm phán và tuân thủ các thỏa thuận, trong đó có Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA).
Theo ông Kamalvandi, Mỹ là bên duy nhất trong các bên tham gia JCPOA rút khỏi thỏa thuận. Tuy nhiên, Iran vẫn tiếp tục đơn phương thực hiện các cam kết của mình trong khoảng 1,5 năm sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận.
Ông cho biết 15 báo cáo liên tiếp của Tổng Giám đốc IAEA khi đó đã xác nhận Iran thực hiện các cam kết theo JCPOA.
Tuy nhiên, cách tiếp cận của Iran sau đó vẫn bị đáp lại bằng các lệnh trừng phạt đơn phương, trong đó có những biện pháp được những người ủng hộ mô tả là “làm tê liệt”.
Ông Kamalvandi cho biết, các cuộc đàm phán được nối lại vào năm 2022, sau khi chính quyền Mỹ thay đổi, và khả năng khôi phục JCPOA đã ở rất gần trước khi Mỹ từ chối hoàn tất thỏa thuận.
Các cuộc đàm phán sau đó được nối lại dưới chính quyền Mỹ hiện tại, nhưng Israel đã phát động hành động quân sự gây hấn nhằm vào Iran tháng 6/2025, khi các bên đang chuẩn bị xem xét những chi tiết kỹ thuật tại IAEA.
Đề cập đến IAEA, ông Kamalvandi đặt câu hỏi liệu những cuộc thanh tra lặp đi lặp lại của cơ quan này tại các cơ sở hạt nhân Iran có từng đưa ra phát hiện nào về việc Iran chuyển hướng vật liệu hạt nhân hay chưa.
Ông cũng chỉ trích Tổng Giám đốc IAEA về hành vi mang tính chính trị và tiêu chuẩn kép, đồng thời lưu ý những tuyên bố và báo cáo gần đây đã tạo ra cái cớ để các đối thủ của Iran tấn công nước này.
Ông Kamalvandi kêu gọi IAEA lên án các cuộc tấn công quân sự nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran và đối thoại với Iran.
Ông cũng yêu cầu IAEA thực hiện trách nhiệm của mình dựa trên nhiệm vụ được quy định trong quy chế của cơ quan này và đối xử với Iran giống như các quốc gia thành viên khác.
Ông cho biết Iran có chương trình hạt nhân hòa bình và minh bạch, đồng thời các cơ sở nhạy cảm của nước này được đặt tại những địa điểm an toàn, trong đó có các cơ sở ngầm, do Iran liên tục phải đối mặt với những mối đe dọa quân sự và an ninh.
Theo ông, những biện pháp trên không nên bị coi là hành động che giấu.
Ông nói việc Iran theo đuổi năng lực hạt nhân tự chủ bắt nguồn từ kinh nghiệm với các quốc gia châu Âu, những nước đã không thực hiện đầy đủ các cam kết hợp đồng liên quan đến hạt nhân, cả trước và sau Cách mạng Hồi giáo.
Theo ông, kinh nghiệm đó cho thấy hợp tác quốc tế và những bảo đảm từ bên ngoài không thể tự mình đáp ứng các nhu cầu chiến lược của Iran.
Vì vậy, Iran đã theo đuổi năng lực trong nước và hoàn thiện chu trình nhiên liệu hạt nhân nhằm đáp ứng các nhu cầu dân sự hòa bình, giảm sự phụ thuộc và bảo đảm tính liên tục của các hoạt động hạt nhân.
Ông Kamalvandi cũng nhấn mạnh những thành tựu hạt nhân của Iran trong lĩnh vực phát điện, y tế, công nghiệp, công nghệ chiếu xạ và an toàn hạt nhân.
Ông nhấn mạnh quyết tâm của Iran tiếp tục con đường hạt nhân bất chấp sức ép và các cuộc tấn công.
“Người dân Iran đã phải trả một cái giá đắt cho nền độc lập và phẩm giá của mình. Vì vậy, rõ ràng quốc gia này sẽ không đầu hàng những kẻ bắt nạt và sẽ tiếp tục cho đến cùng, con đường mà họ đã lựa chọn”, ông Kamalvandi nói.
Ông kết thúc bài phát biểu bằng cách dẫn lại khẩu hiệu của Lãnh tụ đã tử vì đạo của Cách mạng Hồi giáo, Đại giáo chủ Seyyed Ali Khamenei: “Năng lượng hạt nhân dành cho tất cả, vũ khí hạt nhân không dành cho ai”.
