Tại quán ăn sáng, một người mẹ đuổi theo cậu con trai khoảng 4-5 tuổi để cho cậu bé ăn. Đứa trẻ cầm đồ chơi trên tay, vừa chạy vừa né, mẹ thì bê theo bát, năn nỉ con: “Ăn thêm một miếng thôi, chỉ một miếng thôi con!”. Thực khách trong quán nhìn mà đều ngán ngẩm lắc đầu.
Cha mẹ nào cũng muốn cho con những điều tốt nhất, giúp con dọn sạch mọi chướng ngại. Nhưng ngày càng nhiều chuyên gia giáo dục phát hiện: Bố mẹ giúp càng nhiều, con càng dễ trở thành "hoa trong nhà kính"; nhìn bề ngoài rực rỡ, nhưng thực ra mong manh, không chịu nổi chút gió mưa nào.
Dưới đây là 3 việc bố mẹ tuyệt đối không nên giúp con, những sự “giúp đỡ” này bề ngoài là yêu thương nhưng thực ra lại gây hại.
Đừng giúp con giải quyết mọi vấn đề
“Mẹ ơi, xe đồ chơi của con hỏng rồi!”, “Đợi đã, mẹ sẽ sửa cho con", “Bố ơi, bài toán này con không làm được!”, “Đưa đây, bố sẽ giúp con làm".
Khi gặp vấn đề, phản ứng đầu tiên của trẻ không phải là suy nghĩ cách giải quyết, mà là cầu cứu “Bố mẹ ơi, nhanh đến nào”.
Tâm lý học chỉ ra, khả năng giải quyết vấn đề không phải bẩm sinh mà được hình thành qua từng lần thử và sai. Mỗi lần bạn giải quyết vấn đề thay con, thì cũng đồng nghĩa với việc bạn đã tước đi cơ hội trưởng thành của con.
Khi trẻ nhờ giúp, trước tiên hãy hỏi: “Con nghĩ mình có thể giải quyết thế nào?” “Chúng ta có thể thử cách gì?”, dẫn dắt trẻ suy nghĩ, thay vì trực tiếp đưa ra câu trả lời.
Để trẻ chịu trách nhiệm với những lỗi nhỏ. Ví dụ như quên mang bài tập bị cô giáo phê bình một lần còn hiệu quả hơn bạn nói hàng trăm lần “nhớ kiểm tra cặp sách”.
Nếu bạn muốn dạy trẻ buộc dây giày, cách tốt nhất là làm chậm rãi một lần, sau đó để trẻ thử, chứ không phải mỗi lần đều cúi xuống buộc giùm. Cha mẹ thực sự có tầm nhìn không giúp trẻ tránh mọi bẫy, mà dạy trẻ cách thoát ra khỏi bẫy đó.
Đừng giúp con giải quyết tất cả các xung đột xã hội
Kỹ năng xã hội được rèn luyện thông qua xung đột. Nếu cha mẹ luôn đóng vai “trọng tài” hay thậm chí là “thẩm phán” cho con, con sẽ không bao giờ học được cách thể hiện nhu cầu của mình, hiểu cảm xúc của người khác, và tìm giải pháp đôi bên cùng có lợi.
Khi con xảy ra mâu thuẫn với người khác, phụ huynh có thể lùi lại quan sát, chỉ cần không có vấn đề an toàn, hãy để con tự thử giải quyết xung đột.
Sau khi mọi việc xong, hãy cùng con nói chuyện: “Vừa nãy con cảm thấy thế nào khi xử lý như vậy?” “Có cách nào tốt hơn không?”…
Đường đời của trẻ rất dài, cha mẹ không thể mãi mãi làm “ngoại giao viên” cho con. Học các quy tắc xã hội sớm, tương lai mới có thể hòa nhập với xã hội.
Đừng giúp con quyết định mọi thứ
“Hôm nay mặc áo nào?”, “Áo xanh đẹp kìa, mặc áo xanh đi!”, “Cuối tuần muốn đi chơi đâu?”, “Đi sở thú đi, sở thú vui lắm”.
Khi cha mẹ quyết định mọi thứ cho con, con sẽ dần mất khả năng tự lập, trở thành người nghe theo “bố/mẹ nói gì là làm nấy”, thậm chí mắc chứng “khó đưa ra lựa chọn”.
Nếu bạn luôn giúp con, con sẽ thiếu trách nhiệm, nhận thức về bản thân mơ hồ, và thậm chí khả năng chịu áp lực sẽ yếu đi.
Những gì chúng ta nên làm là cung cấp cho con những lựa chọn giới hạn, ví dụ: con muốn mặc áo màu vàng hay màu xanh. Bắt đầu trao quyền từ những việc nhỏ, như cho con tự mặc quần áo, tự ăn. Cho phép con có những lựa chọn “sai”, ví dụ như con vẫn muốn ra ngoài mặc áo ngắn tay dù bạn thấy lạnh, miễn là không nguy hại đến sức khỏe, hãy để con trải nghiệm hậu quả của việc bị lạnh đó.
Mỗi lần tự chọn đều là một viên gạch xây dựng nhận thức về bản thân cho con. Bạn chọn thay con càng nhiều, “tòa nhà bản ngã” của con càng lung lay.
Không giúp đỡ không phải là bỏ mặc, mà là tham gia một cách khôn ngoan hơn. Con giống như cây non, sự bảo vệ quá mức của bạn giống như việc luôn nâng đỡ nó phát triển. Trông có vẻ vững chãi, nhưng một khi buông tay, gió thổi là đổ. Thứ thật sự cần làm, là để nó bám rễ sâu và tự mình đón nắng gió.