Ngăn từ gốc, siết từ trường
Thời gian gần đây, ngành Giáo dục Hà Tĩnh ghi nhận những dấu hiệu đáng lo khi một bộ phận học sinh tò mò, thử nghiệm các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Dù chưa bùng phát thành vấn đề lớn, nhưng nguy cơ âm thầm lan rộng, nhất là ở lứa tuổi THCS, giai đoạn nhạy cảm, dễ bị tác động bởi bạn bè và trào lưu trên mạng xã hội.
Ông Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng phòng Giáo dục mầm non – Công tác học sinh, sinh viên (Sở GD&ĐT Hà Tĩnh), cho biết thuốc lá điện tử hiện được ngụy trang dưới nhiều hình thức như bút viết, USB, lọ nước hoa… khiến nhà trường khó phát hiện. Đáng lo hơn, một bộ phận học sinh coi đây là mốt thời thượng, thiếu nhận thức về tác hại đối với sức khỏe và sự phát triển trí tuệ.
Không ít em tiếp cận thông tin sai lệch như: Thuốc lá điện tử không độc, chỉ tạo mùi thơm, không gây nghiện… trong khi thực tế các sản phẩm này vẫn chứa nicotine và nhiều chất độc hại.
Trước thực trạng trên, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã yêu cầu các cơ sở giáo dục đưa nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá đặc biệt là thuốc lá điện tử trở thành nhiệm vụ trọng tâm trong giáo dục kỹ năng sống.
Các trường học đồng loạt tăng cường tuyên truyền thông qua chuyên đề, sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa. Học sinh được nghe chuyên gia phân tích, xem video cảnh báo, tham gia hỏi – đáp, xử lý tình huống để hiểu rõ tác hại và rèn kỹ năng từ chối khi bị rủ rê.
Ông Nguyễn Bá Thành, Hiệu trưởng Trường THCS Phan Đình Phùng (xã Vũ Quang, Hà Tĩnh), chia sẻ: “Chúng tôi coi phòng, chống thuốc lá điện tử là nhiệm vụ lâu dài. Nhà trường không chỉ tuyên truyền, mà còn phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời”.
Bên cạnh đó, các mô hình như “Chi đội nói không với thuốc lá điện tử”, “Trường học không khói thuốc” được triển khai hiệu quả. Nhiều trường thành lập Câu lạc bộ Truyền thông học đường, nơi học sinh tự xây dựng video, poster tuyên truyền… Những cách làm này giúp thông điệp lan tỏa tự nhiên và thuyết phục hơn.
Nhà trường cũng phối hợp với gia đình qua các kênh liên lạc để hướng dẫn phụ huynh nhận biết dấu hiệu bất thường của con em. Lực lượng công an địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát nguồn cung quanh khu vực trường học.
Chú trọng giáo dục trải nghiệm
Một điểm tích cực là nhiều trường chú trọng phương pháp giáo dục trải nghiệm. Thay vì chỉ nghe giảng, học sinh được tham gia thảo luận, đóng vai tình huống, từ đó hình thành bản lĩnh cá nhân.
Em Trần Minh Đức, học sinh lớp 8 tại phường Thành Sen, cho biết: “Sau các buổi ngoại khóa, em hiểu rõ hơn về tác hại của thuốc lá điện tử. Nếu có bạn rủ, em sẽ từ chối vì biết nó ảnh hưởng đến sức khỏe và học tập”.
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn không nhỏ khi các sản phẩm thuốc lá điện tử liên tục thay đổi mẫu mã, khó nhận diện; trong khi mạng xã hội vẫn tồn tại nhiều nội dung sai lệch, dễ khiến học sinh hiểu sai.
Trước tình hình đó, ngành Giáo dục Hà Tĩnh xác định rõ mục tiêu: Xây dựng mỗi trường học trở thành một “vùng xanh không khói thuốc”.
Ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết, trong thời gian tới, các giải pháp sẽ được triển khai đồng bộ như: Duy trì ký cam kết giữa nhà trường – phụ huynh – học sinh; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu tác hại thuốc lá; ứng dụng công nghệ để tạo kênh phản ánh ẩn danh; tăng cường kiểm tra đột xuất tại các khu vực nhạy cảm trong trường học; phát triển các “điểm sáng không khói thuốc” tại từng chi đội, liên đội.
