Trước thực trạng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử len lỏi vào môi trường học đường, công tác kiểm tra, giám sát học sinh được xác định là giải pháp then chốt nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa.
Không dừng ở tuyên truyền
Trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, việc tăng cường kiểm tra, giám sát được xem là nhiệm vụ trọng tâm. Ở môi trường học đường, điều này càng trở nên cấp thiết khi học sinh là nhóm đối tượng dễ bị tác động, lôi kéo bởi các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Thực tế cho thấy, nhiều trường học đã chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với học sinh. Thông qua kiểm tra, việc chấp hành nội quy, giám sát khu vực cổng trường, nhà vệ sinh, khu vực ít người qua lại… được tăng cường nhằm phát hiện sớm các hành vi vi phạm.
Bên cạnh đó, các trường cũng phối hợp với lực lượng chức năng và gia đình học sinh để theo dõi, nắm bắt tình hình. Việc trao đổi thông tin hai chiều giữa giáo viên và phụ huynh giúp kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường, từ đó có biện pháp giáo dục phù hợp.
Đáng chú ý, công tác giám sát không chỉ dừng ở phát hiện và xử lý vi phạm mà còn hướng tới phòng ngừa. Nhiều trường đã lồng ghép nội dung kiểm tra với giáo dục ý thức tự giác, giúp học sinh hiểu rõ tác hại của thuốc lá và chủ động nói “không” với các sản phẩm độc hại.
Thầy Nguyễn Bá Đôn, Hiệu trưởng Trường THPT Tô Hiệu, xã Vĩnh Thịnh chia sẻ: Công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh là một nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường. Trong đó, tuyên truyền giáo dục về phòng chống ma tuý, bạo lực học đường, thuốc lá được nhà trường đưa vào kế hoạch cụ thể.
Qua các buổi sinh hoạt dưới cờ, hoạt động tập thể hay lồng ghép trong các môn học, thầy cô đều giáo dục trò về tác hại, dấu hiệu nhận biết, cách phòng tránh. Đặc biệt, thông qua giáo viên chủ nhiệm, Ban giám hiệu yêu cầu các thầy cô giáo chủ nhiệm sát sao và trách nhiệm với học sinh của lớp.
Đợt đầu tháng 3, nhà trường kết hợp với cơ quan chức năng kiểm tra nội vụ học sinh. Kết quả, hơn 1.300 học sinh đều chấp hành nghiêm nội quy.
Đặc biệt, nhân dịp tháng thanh niên, Đoàn Thanh niên các trường học trên địa bàn Hải Phòng có nhiều hoạt động thiết thực. Việc chủ động phối hợp với các lực lượng để kiểm soát, phát hiện và xử lý kịp thời, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh được Đoàn trường chú trọng.
Xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm
Thầy Đôn cho biết, trước khi mời cơ quan chức năng vào kiểm tra nội vụ học sinh, nhà trường cũng xác định rõ nếu phát hiện vi phạm yêu cầu xử lý nghiêm.
Không riêng Trường THPT Tô Hiệu, các trường học trên địa bàn Hải Phòng đều xây dựng mạng lưới giám sát nội bộ, từ học sinh, giáo viên chủ nhiệm, Đoàn Thanh niên đến Ban giám hiệu.
Theo cô Phạm Thị Thuý Anh, Hiệu trưởng Trường THCS Nam Sơn, phường An Dương, dù công tác kiểm tra, giám sát đóng vai trò quan trọng, nhưng yếu tố quyết định vẫn là ý thức của học sinh. Vì vậy, các hoạt động giám sát luôn đi kèm với tuyên truyền, giáo dục nhằm giúp học sinh hiểu rằng việc không sử dụng thuốc lá là bảo vệ chính mình.
Nhà trường cũng khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình giám sát thông qua các mô hình “trường học không khói thuốc”, “đội thanh niên xung kích”. Khi học sinh trở thành chủ thể trong việc giám sát và nhắc nhở lẫn nhau, hiệu quả phòng, chống sẽ được nâng lên rõ rệt.
