Giải quyết việc làm cho lao động nông thôn
Giữa những đồi chè xanh mướt của Thái Nguyên, khi màn sương còn phủ kín những búp chè non vào lúc 5 giờ sáng, hàng chục lao động địa phương đã bắt đầu một ngày làm việc mới.
Họ tỉ mỉ lựa từng búp chè đạt tiêu chuẩn "một tôm một lá" để đưa về chế biến. Đó không chỉ là công việc gắn bó với cây chè truyền thống mà còn là nguồn thu nhập ổn định của nhiều hộ dân.
Được thành lập vào tháng 6/2017 HTX Chè Thủy Thuật có 9 thành viên, đến nay HTX Chè Thủy Thuật đã phát triển lên 15 thành viên, xây dựng vùng nguyên liệu 10 ha chè hữu cơ và liên kết sản xuất thêm 5 ha. Không chỉ tạo ra những sản phẩm trà chất lượng cao, HTX còn góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động nông thôn, giúp người dân có thu nhập ngay trên chính mảnh đất quê hương.
Chị Phạm Thị Thủy (Sinh năm 1978), Giám đốc HTX Chè Thủy Thuật cho biết: Muốn cây chè mang lại giá trị cao thì không chỉ thay đổi cách làm mà còn phải xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Ngay từ khi thành lập, HTX xác định phát triển vùng nguyên liệu theo hướng hữu cơ là nền tảng để nâng cao giá trị sản phẩm. HTX thực hiện quy trình canh tác kiểm soát chặt chẽ, hạn chế sử dụng hóa chất, chú trọng bảo vệ môi trường và sức khỏe người sản xuất. Nhờ đó, người lao động không chỉ có việc làm mà còn được làm việc trong điều kiện sản xuất an toàn, từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống.
Việc phát triển vùng nguyên liệu đã tạo thêm nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương. Vào mùa thu hái, HTX cần từ 20 đến 30 lao động tham gia hái chè, làm cỏ và chăm sóc cây.
Khi bước vào vụ chế biến, nhu cầu lao động tiếp tục tăng ở các công đoạn sao chè, phân loại, đóng gói và hoàn thiện sản phẩm. Công việc được duy trì theo mùa vụ nhưng diễn ra thường xuyên trong năm, giúp nhiều lao động, đặc biệt là phụ nữ trung niên và người lớn tuổi, có thêm nguồn thu nhập mà không phải rời quê đi làm ăn xa.
Không giống với nhiều vùng sản xuất chè đại trà, HTX Chè Thủy Thuật tập trung vào phân khúc trà cao cấp nên yêu cầu người lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật. Những búp chè được thu hái từ sáng sớm khi còn đọng sương để giữ được hương vị tự nhiên. Khâu hái chè hoàn toàn bằng tay, lựa chọn đúng tiêu chuẩn "một tôm một lá". Sau đó, chè được chế biến thủ công kết hợp với quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt nhằm giữ nguyên hương thơm và vị đặc trưng của chè Thái Nguyên.
Chính sự cẩn trọng trong từng công đoạn đã tạo nên những sản phẩm OCOP 4 sao của HTX gồm Chè Tôm Nõn, Nhất Tâm Trà và Lộc Đinh Trà. Các sản phẩm có giá bán từ khoảng 350.000 đồng đến 7 triệu đồng, phục vụ nhiều phân khúc khách hàng, đặc biệt là dòng trà cao cấp. Giá trị gia tăng từ sản phẩm giúp HTX có điều kiện nâng cao thu nhập cho thành viên và người lao động, thay vì chỉ bán nguyên liệu với giá thấp như trước.
Tạo động lực cho phát triển nông nghiệp bền vững
Hiện nay, mỗi năm HTX cung ứng ra thị trường khoảng 8–10 tấn chè. Sản phẩm được tiêu thụ tại nhiều địa phương như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nghệ An và thông qua hệ thống siêu thị chuyên doanh sản phẩm OCOP. Bên cạnh đó, HTX còn chủ động mở rộng thị trường trên các nền tảng số như TikTok, Shopee, Facebook, Zalo và website. Việc ứng dụng thương mại điện tử không chỉ giúp quảng bá thương hiệu mà còn mở rộng đầu ra, tạo điều kiện duy trì sản xuất ổn định và giữ việc làm cho người lao động.
Theo chị Phạm Thị Thủy, khó khăn lớn nhất hiện nay là sự cạnh tranh từ các sản phẩm chè trôi nổi trên thị trường. Nhiều sản phẩm có giá rẻ nhưng chất lượng không đồng đều khiến người tiêu dùng khó phân biệt, ảnh hưởng đến uy tín của các đơn vị sản xuất bài bản. Chính vì vậy, HTX kiên trì theo đuổi con đường sản xuất sạch, minh bạch nguồn gốc và nâng cao chất lượng để tạo dựng niềm tin với khách hàng.
Bên cạnh việc phát triển sản xuất, HTX cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng về máy móc, thiết bị chế biến, chuyển giao khoa học kỹ thuật và các lớp tập huấn nâng cao năng lực quản trị, kỹ năng sản xuất. Đây là những yếu tố quan trọng giúp HTX mở rộng quy mô, nâng cao năng suất, tạo thêm nhiều việc làm ổn định cho lao động nông thôn trong thời gian tới.
Với mục tiêu phát triển các sản phẩm chất lượng cao, đạt chứng nhận OCOP 5 sao, HTX Chè Thủy Thuật đang tiếp tục đầu tư vào chất lượng sản phẩm, phát triển vùng nguyên liệu và mở rộng thị trường. Hành trình ấy không chỉ góp phần nâng tầm thương hiệu chè Thái Nguyên mà còn minh chứng cho vai trò của kinh tế tập thể trong phát triển kinh tế nông thôn.
Từ một hợp tác xã nhỏ với 9 thành viên ban đầu, HTX Chè Thủy Thuật hôm nay đã trở thành điểm tựa của nhiều lao động địa phương. Những việc làm được tạo ra từ vùng chè hữu cơ không chỉ mang lại thu nhập mà còn góp phần giữ chân người dân ở lại quê hương, gìn giữ nghề truyền thống và tạo động lực cho phát triển nông nghiệp bền vững. Đó cũng là minh chứng rõ nét cho thấy khi hợp tác xã phát triển đúng hướng, giá trị mang lại không chỉ nằm ở những sản phẩm chất lượng mà còn ở những sinh kế bền vững cho người lao động nông thôn.
