Phát biểu tại đây, ông Phạm Tuấn Anh - Phó Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT) nhấn mạnh, trong suốt hành trình 80 năm thành lập Bộ Quốc gia giáo dục, lịch sử dân tộc đã ghi danh một lực lượng đặc biệt là các nhà giáo được điều động làm công tác giáo dục tại miền Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước (nhà giáo đi B) từ năm 1961 đến 30/4/1975.
Hơn 3.000 thầy cô giáo, sinh viên ngành sư phạm tại miền Bắc nghe theo tiếng gọi của miền Nam ruột thịt đã gác bút nghiên, để lại sau lưng tuổi trẻ, mái trường, gia đình, bạn bè và các thế hệ học sinh để vào miền Nam vừa dựng trường, vừa dạy chữ, vừa chiến đấu, hỗ trợ cho giáo dục miền Nam trong những năm tháng chiến tranh khói lửa ác liệt.
Ông Phạm Tuấn Anh khẳng định: "Các nhà giáo đi B đã là một biểu tượng của lý tưởng cao đẹp, mang ánh sáng giáo dục đến với vùng đất lửa. Các thầy cô không chỉ dạy chữ mà còn truyền lửa, hun đúc ý chí cho học sinh và nhân dân vùng giải phóng. Họ chính là những người đặt nền móng cho sự phát triển giáo dục của miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ".
Những năm 60 - 70 của thế kỷ trước, các thầy cô đều là những nhà giáo trẻ đang giảng dạy tại các trường phổ thông, trường sư phạm, nhiều người còn vừa mới tốt nghiệp đại học, cao đẳng đã hăng hái tình nguyện khoác ba lô lên đường vượt Trường Sơn bằng nhiệt huyết của những nhà giáo yêu nước.
Khi đi B, các thầy cô đều chỉ từ 22 - 30 tuổi đời đã chấp nhận xa gia đình thân yêu để lại phía sau cha già, mẹ yếu, vợ trẻ, con thơ và có khi cả những mối tình còn đang dang dở. Những mất mát, hy sinh lớn lao đó không có bút nghiên nào có thể ghi hết được.
Mỗi người là một câu chuyện, một hoàn cảnh riêng phải tự đấu tranh để vượt qua, nhưng tất cả đều vì một lý tưởng chung đem ánh sáng tri thức khoa học, gieo mầm trí tuệ cho con em nhân dân và cán bộ, chiến sĩ ở vùng giải phóng Miền Nam, góp phần đào tạo thế hệ với khát vọng giành độc lập tự do cho Tổ quốc.
Sự có mặt của các thầy cô trên chiến trường Miền Nam trong những năm tháng vừa chiến đấu, vừa làm nhiệm vụ giáo dục đã thể hiện tinh thần bất khuất, kiên cường góp phần viết nên trang sử vàng trong lịch sử phát triển của ngành Giáo dục Việt Nam. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn, gian khổ nào, sự nghiệp giáo dục cách mạng vẫn tồn tại và phát triển, con em nhân dân vẫn phải được học tập, trình độ văn hóa của nhân dân phải luôn được nâng cao.
Ngày 30/4/1975, các thầy cô trong bộ trang phục quân giải phóng về tiếp quản các cơ sở giáo dục ở Miền Nam. Sự đóng góp của các thầy cô giáo đi B cùng với các nhà giáo kháng chiến đã góp phần quyết định sớm ổn định nền giáo dục ở miền Nam sau giải phóng. Vì thế, chỉ 5-6 tháng sau ngày giải phóng, tất cả các nhà trường đã được khai giảng năm học, đó là năm học 1975-1976, học sinh đi học trở lại bình thường góp phần đem lại cuộc sống bình an cho nhân dân Miền Nam.
"Chúng cháu những nhà giáo công chức giáo dục thuộc thế hệ hậu sinh kế tiếp sự nghiệp của các bậc tiền bối vẫn luôn nhắc nhớ, tri ân công lao và tấm gương của những lớp người đi trước như các thầy cô để rèn luyện, phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong nhiệm vụ của thời đại mới, xây dựng đất nước phát triển kinh tế trong thời đại mới" - ông Phạm Tuấn Anh bày tỏ.
