GD&TĐ - Từ một Cử nhân xuất thân khoa bảng, Doãn Uẩn trở thành vị tướng mưu lược nơi biên cương và được khắc tên trên cỗ “Thần uy phục viễn đại tướng quân”

GD&TĐ - Không chỉ để lại dấu ấn trên đường quan lộ, Hương cống Nguyễn Huy Tựu còn là người khai sáng văn phái Trường Lưu, đặt nền móng học thuật rực rỡ nhất triều Lê, được hậu thế và các triều đại tôn phong Phúc thần.

GD&TĐ - Là một danh sĩ nhất quán trong đạo xử thế, từ thuở làm quan nhà Lê đến khi trở thành đình thần triều Nguyễn, Vũ Trinh luôn khẳng định nhân cách của kẻ sĩ “giữ trọn tiết nghĩa”.

GD&TĐ - Là Thám hoa nổi tiếng triều Lê, Nguyễn Văn Thái bị kéo vào biến cố chuyển giao vương quyền từ nhà Lê sang nhà Mạc - trong vai trò là người thảo chiếu nhường ngôi.

GD&TĐ - Dù chỉ là một Hương cống, không phải đại khoa như nhiều danh sĩ khác, nhưng Trương Đăng Quế đã thể hiện xuất sắc trên nhiều lĩnh vực, cả chính trị lẫn học thuật.

GD&TĐ - Nếu như Tiến sĩ Nguyễn Ý là người đầu tiên được khắc tên trên bia đề danh tại Văn miếu Huế, thì Tiến sĩ Dương Thiệu Tường lại là người cuối cùng có tên trên tấm bia khoa bảng của triều Nguyễn.

GD&TĐ - Không chỉ là người đầu tiên của xứ Quảng làm Thượng thư triều Nguyễn, Nguyễn Thuật còn được xem là một trong những người hiếm hoi trải qua chức Thượng thư cả 6 bộ.

GD&TĐ - Bài văn sách thi Đình của sĩ tử Vương Hữu Phu - người đỗ Đình nguyên Tiến sĩ khoa thi Canh Tuất (1910) không chỉ là bài thi xuất sắc mà còn thể hiện tầm nhìn canh tân của một nhà nho uyên thâm.

GD&TĐ - Đỗ đầu khoa thi Kỷ Mùi (1919) tại Huế - kỳ thi cuối cùng của triều Nguyễn, Nguyễn Phong Dy trở thành vị Đình nguyên Tiến sĩ cuối cùng, khép lại hành trình hơn 8 thế kỷ Nho học.

GD&TĐ - Giữa những biến động lịch sử nửa sau thế kỷ 19, khi triều Nguyễn suy yếu và các phong trào yêu nước bị đàn áp, cha con nhà khoa bảng Hoàng Hữu Xứng - Hoàng Hữu Bính vẫn giữ vững tinh thần học vấn và khí tiết sĩ phu.

GD&TĐ - Rũ bỏ mọi vinh hoa phú quý để tìm đến cửa thiền, Lý Đạo Tái không chỉ được nhắc đến như một Trạng nguyên triều Trần, mà còn sống mãi trong lịch sử với tư cách một thiền sư Trúc Lâm tiêu biểu.

GD&TĐ - Nhà khoa bảng Trần Quý Cáp bước vào quan trường không vì danh lợi, mà vì hiếu nghĩa với mẹ. Con đường làm quan tuy ngắn ngủi, nhưng tư tưởng khai dân trí mà ông theo đuổi đã để lại dấu ấn sâu sắc đối với lịch sử dân tộc.

GD&TĐ - Hai lần đứng đầu các khoa thi lớn của triều Nguyễn, từ Giải nguyên đến Hội nguyên, Hoàng giáp Lê Khắc Cẩn không chỉ nổi danh về học vấn mà còn được vua Tự Đức đặc biệt yêu mến, ban tên và trọng dụng.

GD&TĐ - Từ dòng dõi hoàng tộc sa sút trong cơn biến động, lớn lên giữa nghèo khó, Trần Văn Huy đã lựa chọn con đường khoa bảng để khẳng định tài năng và nhân cách, trở thành vị Tiến sĩ, được dân gian tôn xưng là Quan Thượng Bợ.

GD&TĐ - Nguyễn Cửu Trường là nhà khoa bảng triều Nguyễn hiếm hoi được ban danh hiệu “Đình Hội lưỡng nguyên”.

GD&TĐ - Từ một Hoàng giáp nổi danh khoa bảng dưới triều Tự Đức, Nguyễn Quang Bích lựa chọn con đường dấn thân, trở thành thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào Cần Vương.

GD&TĐ - Giữa thời rực rỡ của văn hóa và khoa bảng Đại Việt, Phạm Đạo Phú không chỉ được biết đến như một Tiến sĩ tài danh, ngôi sao của Tao Đàn nhị thập bát tú, mà còn là một bậc trung thần giữ trọn khí tiết trước biến động lịch sử.

GD&TĐ - Nếu như Trạng nguyên Phạm Duy Quyết là người có nhiều tên gọi nhất trong lịch sử khoa bảng, thì Nguyễn Kỳ lại là Trạng nguyên duy nhất về chùa vinh quy bái tổ.

GD&TĐ - Không chỉ “đồng sinh”, anh em Lê Hiến Giản – Lê Hiến Tứ còn cùng đỗ một khoa, làm quan cùng triều, cùng chết một ngày và cùng được phong thánh – anh là “thánh cả”, em là “thánh hai”.

GD&TĐ - Không chỉ để lại dấu ấn qua thơ văn và những đền đài bề thế, Chu Mạnh Trinh còn để lại di sản về lòng yêu nước, đạo làm quan, làm người nhân nghĩa - xứng đáng là nhà khoa bảng tài hoa hiếm có cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20.