Khi người học gặp đúng nhu cầu thị trường
Cuối tháng 8, tại Trường THPT Tháng 10, Trung tâm Dịch vụ việc làm và Lưu trữ lịch sử tỉnh Tuyên Quang phối hợp với UBND phường Mỹ Lâm tổ chức Phiên giao dịch việc làm năm 2026, thu hút hơn 1.600 đoàn viên, thanh niên, người lao động tham gia.
Có 10 gian hàng của doanh nghiệp, đơn vị tuyển dụng và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực tiếp tư vấn. Người lao động không chỉ tìm hiểu vị trí tuyển dụng mà còn được cung cấp thông tin về điều kiện làm việc, tiền lương, chế độ, chính sách; được phỏng vấn, tuyển chọn ngay tại phiên giao dịch. Các lĩnh vực tuyển dụng khá đa dạng, từ sản xuất linh kiện điện tử, may mặc, nhà hàng - khách sạn, du lịch, hàng không đến việc làm ở nước ngoài.
Hoạt động này được phường Mỹ Lâm triển khai trong khuôn khổ Dự án 4 - Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững năm 2026. Qua đó, tư vấn việc làm được đặt cùng với tư vấn học nghề và định hướng nghề nghiệp, nhất là với học sinh, lao động trẻ và những người có nhu cầu chuyển đổi nghề.
Thực tế tại Tuyên Quang cho thấy, giáo dục nghề nghiệp đang chuyển dần từ tư duy “đào tạo những gì cơ sở có” sang đào tạo theo nhu cầu của người học, doanh nghiệp và từng địa bàn.
Theo kế hoạch tuyển sinh, đào tạo giáo dục nghề nghiệp năm 2026, toàn tỉnh tổ chức đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp cho 2.095 người; đồng thời đào tạo trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng cho 8.711 lao động nông thôn theo phương thức đặt hàng.
Tuyên Quang đặt mục tiêu tỷ lệ lao động sau đào tạo có việc làm hoặc tự tạo việc làm đạt trên 85%. Các nhóm nghề được định hướng theo nhu cầu thị trường và thế mạnh địa phương như công nghiệp chế biến, công nghệ ô tô, điện công nghiệp, du lịch, dịch vụ nhà hàng - khách sạn, công nghệ thông tin, xây dựng, nông nghiệp công nghệ cao và các ngành nghề nông thôn.
Tại Trường Cao đẳng Tuyên Quang, cách làm này được thể hiện khá rõ qua liên kết với doanh nghiệp. Nhà trường hiện đào tạo 125 lớp với hơn 3.600 học viên, học sinh, sinh viên; hợp tác với hơn 80 doanh nghiệp. 100% học sinh, sinh viên được tiếp cận môi trường thực tế và thực tập tại doanh nghiệp từ 3 - 5 tháng.
Em Nguyễn Ngọc Anh Thứ, học sinh lớp Trung cấp Kinh doanh thương mại và dịch vụ K21A, cho biết thời lượng thực hành chiếm khoảng 60 - 70% chương trình. Hiện đang thực tập tại Vinpearl Nha Trang, em có cơ hội làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, qua đó nhanh chóng rèn kỹ năng nghề và tác phong phục vụ.
"Rèn nghề” ngay trong môi trường làm việc thực tế, theo Anh Thứ, giúp người học tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động sau khi tốt nghiệp.
Đây cũng là điều đang được đặt ra đối với các chương trình đào tạo nghề ở khu vực nông thôn. Tại xã Phú Lương, hơn 80 lao động nữ chưa có việc làm ổn định, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số được đào tạo hai nhóm nghề bán hàng online nông sản địa phương và chế biến thức ăn chăn nuôi. Nội dung học được thiết kế theo hướng người dân có thể áp dụng ngay vào sản xuất, kinh doanh, tự tạo việc làm và tăng thu nhập.
Đào tạo nghề gắn với việc làm tại quê
Một trong những yêu cầu ngày càng rõ đối với giáo dục nghề nghiệp ở Tuyên Quang là học nghề phải đi cùng cơ hội việc làm.
Tại hội nghị triển khai các giải pháp thực hiện kịch bản tăng trưởng của tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Phan Huy Ngọc nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực là giải pháp trọng tâm. Người đứng đầu UBND tỉnh yêu cầu các ngành, địa phương chú trọng đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm tại chỗ, qua đó nâng cao thu nhập, ổn định đời sống người dân; đồng thời tập trung vào những ngành, nghề then chốt, trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
Định hướng này đang được cụ thể hóa ở nhiều địa phương.
Tại Lũng Cú, trong quý I/2026, địa phương tổ chức 3 hội nghị tư vấn việc làm và 8 lớp đào tạo nghề cho 278 học viên; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 51%. Địa phương xác định kết nối cung - cầu lao động, phân luồng học nghề và tạo việc làm bền vững là giải pháp quan trọng để nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Ở Lùng Tám, các lớp nghề được lựa chọn từ nhu cầu thực tế và thế mạnh kinh tế địa phương, gồm nấu ăn, du lịch cộng đồng, sửa chữa máy nông cụ, pha chế đồ uống và kỹ năng sử dụng máy tính. Mục tiêu đặt ra là trên 85% học viên sau đào tạo có việc làm hoặc tự tạo việc làm ổn định.
Ngay tại Mỹ Lâm, nhu cầu lao động có tay nghề cũng đang tăng cùng sự phát triển của du lịch, dịch vụ, suối khoáng nóng, sản xuất và các lĩnh vực kinh tế khác. Đáng chú ý, địa phương cho biết Vinpearl Tuyên Quang tuyển hơn 1.000 vị trí tại các phân khu vui chơi, sân golf, suối khoáng và khách sạn - nghỉ dưỡng, mở thêm cơ hội việc làm cho lao động địa phương.
Từ một phiên giao dịch việc làm với hàng nghìn người tham dự đến những lớp học nghề được mở ngay tại thôn, bản, có thể thấy giáo dục nghề nghiệp đang được kéo gần hơn với đời sống. Người dân cần nghề gì, địa phương có lợi thế gì, doanh nghiệp cần kỹ năng nào ngày càng trở thành những câu hỏi quan trọng trong quá trình tổ chức đào tạo.
Khi đào tạo nghề không dừng ở một chứng chỉ mà mở ra một công việc cụ thể, một sinh kế ổn định, giá trị của giáo dục nghề nghiệp cũng được nhìn thấy rõ hơn trong từng gia đình và cộng đồng.
