Từ '4 cùng' đến hệ sinh thái đào tạo gắn với doanh nghiệp

Doanh nghiệp tham gia từ xây dựng chương trình đến tuyển dụng

Mô hình “4 cùng” gồm: cùng xây dựng - cùng đào tạo - cùng đánh giá - cùng tuyển dụng đang được Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội triển khai theo hướng đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo.

Theo TS Đồng Văn Ngọc – Hiệu trưởng nhà trường, trên 80% chương trình đào tạo khối ngành công nghệ cao được cập nhật hằng năm với sự tham gia của chuyên gia từ các doanh nghiệp lớn như Toyota Việt Nam, Hanwha, VinFast, Denso... Các công nghệ 4.0 như IoT, AI, tự động hóa cũng được tích hợp trực tiếp vào chương trình, giáo trình.

Ở khâu đào tạo và thực tập, nhà trường duy trì mạng lưới hơn 150 doanh nghiệp đối tác. 100% sinh viên kỹ thuật thực tập tại doanh nghiệp, với thời lượng chiếm 30%-50% tổng thời lượng khóa học.

Đáng chú ý, mô hình “Trường học tại Xưởng” được triển khai đối với sinh viên chất lượng cao. Thay vì chỉ thực hành trong khuôn viên trường, sinh viên được học tập và thực hành trực tiếp trên dây chuyền sản xuất thực tế của doanh nghiệp.

Sự tham gia của doanh nghiệp được nối tiếp ở khâu tuyển dụng. Năm học 2023-2024, khoảng 75% sinh viên tốt nghiệp được doanh nghiệp đối tác tuyển dụng ngay trong quá trình thực tập.

Những kết quả này cho thấy mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc đưa sinh viên đến doanh nghiệp thực tập, mà từng bước đi vào các khâu cốt lõi của quá trình đào tạo.

Công nghệ mở rộng không gian học tập

Cùng với liên kết doanh nghiệp, Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội chú trọng phát triển hạ tầng phục vụ học tập trong môi trường số.

Hệ thống LMS và E-learning cung cấp kho học liệu số, cho phép người học chủ động tiếp cận kiến thức theo nhu cầu và thời gian phù hợp. Công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường cũng được sử dụng để mô phỏng những quy trình công nghệ phức tạp, chi phí cao hoặc tiềm ẩn nguy hiểm.

Thông qua môi trường mô phỏng, sinh viên có thêm không gian thử nghiệm, sáng tạo và học từ sai lầm trước khi tiếp cận những yêu cầu thực tế trong sản xuất.

Nhà trường đồng thời đưa hoạt động trách nhiệm xã hội vào các dự án học tập thực tế. Hằng năm, sinh viên tham gia lắp đặt, sửa chữa hệ thống điện cho Làng trẻ em SOS. Các dự án như “Ánh sáng nông thôn” tại Tuyên Quang hay hoạt động tình nguyện tại Làng trẻ em SOS Hà Nội tạo điều kiện để người học vận dụng kiến thức chuyên môn vào giải quyết những nhu cầu cụ thể của cộng đồng.

Qua đó, đào tạo không chỉ hướng tới năng lực nghề nghiệp mà còn góp phần hình thành ý thức công dân, tinh thần phụng sự và đạo đức nghề nghiệp.

Từ đào tạo theo chương trình đến đào tạo theo nhu cầu

Từ thực tiễn triển khai mô hình “4 cùng”, TS Đồng Văn Ngọc cho rằng, sự hợp tác với doanh nghiệp cần được đẩy sâu hơn, trước hết thông qua việc chuyển giao công nghệ đào tạo từ doanh nghiệp vào nhà trường.

Theo đó, doanh nghiệp không chỉ cung cấp địa điểm thực tập mà cần tham gia chuyển giao quy trình, tiêu chuẩn công việc và công nghệ để cập nhật vào chương trình, giáo trình đào tạo.

Một yêu cầu khác là cá nhân hóa lộ trình học tập. Trong bối cảnh AI và công nghệ 4.0 phát triển nhanh, người học cần được định hướng dựa trên năng lực và sở thích. Nhà trường phát triển các mô-đun tự chọn, gắn với nhu cầu doanh nghiệp, tạo điều kiện để người học liên tục cập nhật kỹ năng.

Đào tạo theo đơn đặt hàng cũng được xác định là hướng tăng cường liên kết. Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội đã ký và thực hiện đào tạo theo đơn đặt hàng với Tập đoàn AT Group (Nhật Bản), thành phố Erfurt (Cộng hòa Liên bang Đức)...

Cùng với đó, nhà trường xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp gắn với công nghệ và môi trường, kết nối với cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp và quỹ đầu tư. Không gian sáng chế với sự hỗ trợ của cố vấn doanh nghiệp và giảng viên giúp sinh viên biến ý tưởng công nghệ thành sản phẩm thực tế như máy in 3D, thiết bị IoT tiết kiệm năng lượng, robot AI...

Doanh nghiệp cũng tham gia phản hồi, đánh giá ý tưởng khởi nghiệp từ giai đoạn đầu, qua đó cung cấp định hướng thị trường và nguồn vốn hạt giống.

Từ cách tiếp cận này, mục tiêu của đào tạo nghề không chỉ là giúp người học “có việc làm”, mà hướng tới hình thành lực lượng lao động có khả năng thích ứng, sáng tạo và giải quyết vấn đề trong môi trường công nghệ thay đổi nhanh.

Theo TS Đồng Văn Ngọc, một trong những hướng đột phá của nhà trường là chuyển từ đào tạo người thợ sang đào tạo kỹ sư thực hành, có tư duy hệ thống và khả năng giải quyết những vấn đề phức tạp.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, các kỹ năng như giải quyết vấn đề, tư duy phản biện, sáng tạo và làm việc nhóm được chú trọng. Đây cũng là nền tảng để người học hình thành tinh thần dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn thử nghiệm, chấp nhận thất bại và rút kinh nghiệm từ thực tiễn.

Trong bối cảnh công nghệ liên tục thay đổi, học tập suốt đời trở thành yêu cầu đối với người lao động. Theo quan điểm của nhà trường, học tập suốt đời tạo năng lực thích ứng; tinh thần dám nghĩ, dám làm tạo động lực kiến tạo và đổi mới; còn trách nhiệm xã hội định hướng việc sử dụng năng lực và công nghệ vào những vấn đề có ý nghĩa với cộng đồng.