Chúng ta biết rằng khủng long là loài đầu tiên có lông vũ chứ không phải chim. Theo một báo cáo khoa học mới, khủng long cũng là loài đầu tiên đẻ trứng với nhiều màu sắc khác nhau. Loài chim kế thừa khả năng này từ các loài khủng long trên.
Cho đến vài năm trước, màu sắc của trứng khủng long vẫn chưa được biết đến. Các loài bò sát khác, như rắn và rùa, thường đẻ trứng màu trắng. Sau đó, vào năm 2015, Jasmina Wiemann và các đồng nghiệp đã phát hiện hai sắc tố,màu xanh dương-xanh lục và màu đỏ ở trong trứng của loài khủng long oviraptor.
Tuy nhiên, đó chỉ là một loài khủng long trong số rất nhiều loài khủng long đã tồn tại trên Trái Đất. Bà Wiemann, một học viên cao học tại Đại học Yale đã tiếp tục làm việc với Mark Norell, một nhà cổ sinh vật học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ, để phát triển một phương pháp an toàn để xác định sắc tố. Họ đã thử nghiệm vỏ trứng hóa thạch từ 14 loài khủng long khác nhau và cả những loài chim cổ đại và hiện đại.
Trong báo cáo mới được công bố hôm thứ tư trên tạp chí Nature, họ tìm thấy một sắc tố màu đỏ nâu được gọi là protoporphyrin IX và một sắc tố màu xanh dương-xanh lá gọi là biliverdin-5 ở cả chim hiện đại và trong một nhóm khủng long là tổ tiên của chúng – nhóm Eumaniraptorans, trong đó có loài velociraptor đã rất nổi tiếng. Chúng cũng được tìm thấy ở cùng độ sâu từ bề mặt trong vỏ của các loài chim hiện đại và cổ đại và những loài khủng long khác.
Họ chiết xuất các chất khác nhau trong vỏ trứng bằng cách bắn các tia laser vào chúng. Họ đã phát triển một cách để sử dụng kỹ thuật đó, được gọi là quang phổ Raman, để chọn ra các sắc tố từ các phân tử khác. Bà Wiemann nói: “Chúng tôi có thể sử dụng các sắc tố trên vỏ trứng như một loại dấu vân tay.
Darla Zelenitsky, một nhà cổ sinh vật học khủng long tại Đại học Calgary, cho biết nhờ sự kết hợp của công nghệ mới với phương pháp của bà Wiemann và Tiến sĩ Norell mà ta có thể chứng minh màu sắc trứng có chung nguồn gốc tiến hóa. Darla cho biết, "đó là một đặc tính khác mà trước đây được cho là chỉ có ở loài chim."
Trứng của những loài đẻ trứng trong các ổ lộ thiên thường có màu: ví dụ như trứng của loài Deinonychus và một số loài Troodontids, hoặc trứng của các loài động vật ăn thịt đẻ trứng thành nhóm nhỏ. Vỏ trứng hóa thạch từ loài khủng long mỏ vịt và một số loài khủng long lấp trứng trong bùn không có sắc tố.
Các vỏ trứng có sắc tố cũng cho thấy các họa tiết đốm, và họa tiết này giúp các loài chim hiện đại phân biệt được trứng của chúng. Cụ thể hơn là chúng có thể phân biệt được trứng của loài chim tu hú chuyên đẻ vào tổ của loài khác.
Cần nghiên cứu kĩ hơn mới biết được từ khi nào thì màu sắc trứng có thể dùng để phân biệt trứng của các loài khủng long. Sự hiện diện của đốm trên vỏ trứng cho thấy khả năng rằng có thể đã có loài đẻ trứng nhờ từ trước cả khi có các loài chim, một loài “khủng long tu hú” chẳng hạn.
