Tuy nhiên, các trường đại học vẫn thiếu chính sách và năng lực để quản lý và khai thác hiệu quả công nghệ này.
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) đang trở thành công cụ quen thuộc trong giáo dục đại học. Một khảo sát quốc tế do nền tảng học trực tuyến Coursera thực hiện với 4,2 nghìn giảng viên và sinh viên tại 5 quốc gia Ấn Độ, Mexico, Mỹ, Vương quốc Anh và Ả-rập Xê-út, cho thấy hơn 95% người tham gia đã từng sử dụng AI trong học tập hoặc công việc học thuật.
Kết quả cho thấy, thái độ đối với AI nhìn chung khá tích cực. Khoảng 81% giảng viên và sinh viên tin rằng AI giúp nâng cao trải nghiệm giáo dục. Đặc biệt, 80% sinh viên cho biết điểm số của họ đã được cải thiện sau khi sử dụng AI, trong đó 35% cho rằng mức cải thiện là đáng kể.
Tuy nhiên, AI chưa thay thế hoàn toàn các phương pháp học truyền thống. Phần lớn sinh viên cho biết họ chỉ sử dụng AI cho dưới một nửa số nhiệm vụ học tập. Điều này cho thấy AI chủ yếu đóng vai trò công cụ hỗ trợ, giúp người học tiếp cận thông tin nhanh hơn và cá nhân hóa quá trình học tập.
Các giảng viên cũng ngày càng ứng dụng AI trong công việc. Khoảng 71% giảng viên cho biết họ thường xuyên sử dụng AI để thiết kế bài giảng, giao bài tập, soạn thảo thư từ cho sinh viên hoặc quản lý thời gian. Một số người còn sử dụng AI để chấm điểm bài tập hoặc soạn đề thi.
Tuy nhiên, theo khảo sát, 56% người tham gia cho rằng hệ thống giáo dục đại học hiện nay chưa chuẩn bị đầy đủ cho sự phát triển nhanh chóng của AI.
Một trong những vấn đề lớn nhất là thiếu chính sách rõ ràng. Chỉ 26% giảng viên cho biết trường đại học đã ban hành quy định chính thức về việc sử dụng AI. Khi không có hướng dẫn cụ thể, sinh viên và giảng viên không biết đâu là cách sử dụng được chấp nhận và đâu là hành vi vi phạm quy tắc học thuật.
Điều này làm gia tăng những lo ngại về tính liêm chính trong giáo dục. Khoảng 65% người tham gia khảo sát cho rằng việc sử dụng AI không được kiểm soát có thể làm suy yếu giá trị của bằng cấp đại học. Ngoài ra, 37% lo ngại về gian lận và đạo văn, 37% lo ngại AI làm giảm tương tác giữa con người trong môi trường học tập và 35% quan tâm đến vấn đề bảo mật dữ liệu cá nhân.
Khảo sát cũng cho thấy nhiều giảng viên chưa tự tin về khả năng sử dụng AI. Chỉ 25% cho rằng họ và đồng nghiệp có đủ kỹ năng để ứng dụng AI hiệu quả trong lớp học, và chỉ 27% tin rằng họ có thể phát hiện nội dung do AI tạo ra. Trong khi đó, công nghệ AI đang phát triển với tốc độ rất nhanh, khiến việc kiểm soát hoặc theo kịp sự thay đổi trở nên khó khăn hơn.
Các chuyên gia cho rằng, giải pháp không phải là hạn chế AI, mà là xây dựng chiến lược tích hợp công nghệ này vào giáo dục. Điều đó bao gồm việc ban hành chính sách rõ ràng, đào tạo kỹ năng AI cho giảng viên và sinh viên, cũng như thiết kế lại phương pháp đánh giá để phù hợp với môi trường học tập mới.
TS Marni Baker Stein - Giám đốc nội dung của Coursera, đánh giá: “Sinh viên hiện đang đi trước các trường đại học trong việc khám phá cách sử dụng AI. Người học ngày càng biết cách tận dụng công nghệ này để hỗ trợ quá trình học tập một cách linh hoạt và cá nhân hóa hơn”.
