Sự kiện thu hút sự tham dự của đông đảo đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thảo luận về các định hướng chiến lược, mô hình tổ chức cùng giải pháp đột phá để đánh thức tiềm năng kinh tế ban đêm của đô thị di sản Huế.
Đánh thức tiềm năng đêm từ 4 mô hình trọng tâm
Trong bối cảnh Huế chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 1/1/2025, việc phát triển các động lực tăng trưởng mới, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch và dịch vụ có ý nghĩa then chốt. Thống kê năm 2025, Huế đón khoảng 6,3 triệu lượt khách với tổng doanh thu đạt khoảng 13.000 tỷ đồng. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, lượng khách tiếp tục tăng trưởng mạnh khi chạm mốc hơn 4,3 triệu lượt, đưa doanh thu đạt khoảng 10.300 tỷ đồng.
Tuy nhiên, hoạt động du lịch ban đêm của TP Huế hiện vẫn phân tán, sản phẩm còn đơn điệu và chưa hình thành được chuỗi giá trị đủ sức kéo dài thời gian lưu trú cũng như gia tăng chi tiêu của du khách.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Trương Tấn Quân — Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế (ĐH Kinh tế Huế) cho hay: "Trên thế giới, kinh tế đêm đã trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, đóng góp từ 6–10% GDP ở nhiều đô thị bài bản. Thực tế, lợi thế của TP Huế không nằm ở các hoạt động giải trí cường độ cao, mà ở khả năng chuyển hóa di sản, văn hóa, cảnh quan và con người thành những trải nghiệm có giá trị gia tăng.
Mục tiêu cốt lõi của chúng ta là chuyển từ tư duy 'điểm kinh tế đêm' sang 'mạng lưới kinh tế đêm', và từ 'tổ chức thêm hoạt động vào ban đêm' sang 'xây dựng hệ sinh thái kinh tế đêm của đô thị di sản Huế'".
Để hiện thực hóa định hướng đó, đề án nghiên cứu đã đề xuất 4 mô hình kinh tế đêm trọng tâm có tính chất bổ trợ chặt chẽ lẫn nhau:
Kinh tế đêm Hoàng thành (Di sản – Văn hóa): Lấy Hoàng thành và văn hóa cung đình làm nền tảng, tập trung phát triển các sản phẩm biểu diễn nghệ thuật truyền thống, yến tiệc cung đình và tham quan đêm có kiểm soát, chuyển di sản thành trải nghiệm văn hóa sâu sắc.
Kinh tế đêm ven sông (Cảnh quan – Trải nghiệm): Lấy sông Hương làm trục trung tâm, kết nối các tuyến sông nhánh Đông Ba, Như Ý, An Cựu, Ngự Hà để phát triển du thuyền nghệ thuật, Ca Huế thính phòng, chợ đêm, phố ẩm thực và lễ hội ánh sáng.
Kinh tế đêm Phố Tây (Ẩm thực – Giải trí): Tập trung tại tuyến phố Phạm Ngũ Lão – Chu Văn An – Võ Thị Sáu, nâng cao chất lượng dịch vụ ẩm thực, café, nghệ thuật đường phố và không gian giao lưu văn hóa sôi động.
Kinh tế đêm sinh viên – Student Park (Sáng tạo – Sinh viên): Đặt tại khu vực Hồ Đắc Di và không gian Trường Bia, tạo sân chơi giải trí, biểu diễn nghệ thuật, thể thao và không gian khởi nghiệp phù hợp với khả năng chi tiêu của giới trẻ.
Trình bày báo cáo tổng quan tại hội thảo, PGS.TS Hoàng Trọng Hùng – Trưởng Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường ĐH Kinh tế Huế nhận định rằng sự gắn kết giữa 4 mô hình này sẽ tạo ra một hệ sinh thái hoàn chỉnh. "Hoàng thành tạo dấu ấn di sản, khu vực ven sông mang lại trải nghiệm cảnh quan, Phố Tây phát huy thế mạnh ẩm thực - dịch vụ, còn khu vực Hồ Đắc Di thổi vào sức sống trẻ và tinh thần sáng tạo. Khi kết nối thành mạng lưới liên hoàn, các không gian này sẽ khắc phục tình trạng hoạt động riêng lẻ, giúp du khách dễ dàng kéo dài hành trình trải nghiệm từ chiều tối đến rạng sáng".
Đột phá giải pháp quản trị, phân vùng khung giờ
Bên cạnh việc định hình các không gian sản phẩm, hội thảo cũng chỉ ra những điểm nghẽn thực tiễn cần giải quyết như không gian phát triển bị lệch cực, sản phẩm ăn uống chiếm trên 70%, hạ tầng bến thuyền quá tải và thiếu cơ quan điều phối liên ngành.
Đáng chú ý, kết quả khảo sát du khách cho thấy điểm đánh giá an ninh trật tự đạt rất cao (4,33/5 điểm) và du khách sẵn sàng chi thêm trung bình 245.000 đồng/lượt nếu có sản phẩm hấp dẫn. Điều này khẳng định bài toán nằm ở khâu cung ứng dịch vụ chứ không phải khả năng chi trả của du khách.
Phân tích sâu về mô hình ven sông, TS Trần Hà Uyên Thi - Phó Trưởng Khoa phụ trách Khoa Marketing & Thương mại, Trường ĐH Kinh tế Huế đề xuất mô hình cấu trúc W-TOD gắn liền với giao thông thủy và phân vùng khung giờ quản lý âm thanh nghiêm ngặt.
"Phát triển kinh tế đêm ven sông phải tuân thủ nguyên tắc khai thác di sản nhưng không đánh đổi di sản. Chúng tôi đề xuất phân thành 3 vùng hoạt động với giới hạn tiếng ồn rõ ràng: Vùng dân cư và di tích áp dụng mức ≤ 55 dB và kết thúc trước 22h; Vùng bộ hành, bến thuyền đạt ≤ 65–70 dB đến 23h; riêng Vùng du thuyền khép kín hoặc chợ đêm đạt ≤ 75 dB hoạt động đến 24h. Đồng thời, áp dụng cảm biến AI kết nối về Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (HueIOC) để cảnh báo sớm vi phạm" - TS Trần Hà Uyên Thi trao đổi.
Để triển khai hiệu quả, các chuyên gia thống nhất kiến nghị thành lập Ban Chỉ đạo và Ban Quản lý Mạng lưới kinh tế đêm ven sông, kết hợp với Hội đồng Di sản sông Hương đóng vai trò tư vấn độc lập về sức chịu tải môi trường. Về nguồn lực, tổng nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026–2030 dự kiến khoảng 255 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước đóng vai trò 'vốn mồi' khoảng 25%, còn lại 75% huy động từ xã hội hóa, doanh nghiệp và mô hình hợp tác công - tư (PPP).
Lộ trình thực hiện được xác định theo 3 giai đoạn cuốn chiếu: Giai đoạn 2025–2027 tập trung thí điểm trục hạt nhân Sông Hương – Đông Ba; Giai đoạn 2028–2030 mở rộng hoàn thiện thủy lộ di sản, hạ thủy các tuyến Water Bus; và từ sau năm 2030 tiến hành củng cố, mở rộng sang các sông nhánh như Như Ý, An Cựu.
Khi đi vào vận hành đồng bộ, hệ sinh thái kinh tế đêm dự kiến sẽ góp phần tăng doanh thu dịch vụ du lịch từ 20–30%, nâng thời gian lưu trú bình quân của du khách lên khoảng 2,5 ngày và tạo thêm hàng ngàn việc làm ca đêm cho người dân địa phương.
Với thông điệp “Di sản – Trải nghiệm – Kết nối – Sáng tạo – Bền vững”, kinh tế đêm kỳ vọng sẽ trở thành đòn bẩy đưa Huế phát triển thành một đô thị di sản năng động, hiện đại và giàu sức hấp dẫn.
