Trang bị kỹ năng, củng cố sinh kế
Tại thôn Tân Dương, xã Phượng Tiến, tỉnh Thái Nguyên, câu chuyện phát triển kinh tế của gia đình ông Lý Văn Diệp (sinh năm 1974), dân tộc Tày, cho thấy ý nghĩa của việc hỗ trợ sinh kế gắn với nhu cầu và điều kiện thực tế của người dân.
Là hộ mới thoát nghèo, gia đình ông Diệp được tham gia dự án nuôi gà lai ri thả vườn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững. Từ 100 con gà giống được hỗ trợ ban đầu, đến nay, đàn gà của gia đình đã phát triển lên hơn 200 con, mở ra cơ hội tăng thu nhập, cải thiện đời sống.
Ông Diệp chia sẻ: “Trước đây, kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn, việc đầu tư chăn nuôi hạn chế vì thiếu vốn và con giống. Được Nhà nước hỗ trợ 100 con gà, gia đình tôi có thêm điều kiện phát triển sản xuất. Đến nay, đàn gà đã tăng lên hơn 200 con. Đây là động lực để chúng tôi tiếp tục chăm sóc, nhân đàn, cố gắng không để gia đình tái nghèo”.
Với gia đình ông Diệp, nguồn hỗ trợ ban đầu không chỉ bổ sung tư liệu sản xuất mà còn tạo động lực để các thành viên chủ động lao động, mở rộng mô hình chăn nuôi. Tuy nhiên, để đàn vật nuôi phát triển ổn định, người chăn nuôi cần nắm vững kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh chuồng trại, phòng chống dịch bệnh và biết cách xử lý những tình huống phát sinh.
Đây cũng là vấn đề đặt ra trong công tác giảm nghèo hiện nay: hỗ trợ con giống, vốn sản xuất cần đi đôi với trang bị kiến thức và kỹ năng nghề. Khi được học tập, hướng dẫn kỹ thuật, người dân có thể sử dụng hiệu quả nguồn lực được hỗ trợ, hạn chế rủi ro trong sản xuất và từng bước nâng cao thu nhập.
Đặc biệt, đối với hộ mới thoát nghèo, đào tạo nghề có ý nghĩa thiết thực trong việc duy trì thành quả đã đạt được. Bởi dù đã vượt qua ngưỡng nghèo, nhiều gia đình vẫn còn thiếu vốn tích lũy, kinh nghiệm sản xuất và khả năng ứng phó với những biến động về giá cả, dịch bệnh. Nếu không có sinh kế ổn định, nguy cơ tái nghèo vẫn hiện hữu.
Hỗ trợ đúng nhu cầu, hướng tới giảm nghèo bền vững
Thôn Tân Dương hiện có 211 hộ dân, 100% là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu thuộc dân tộc Tày, Nùng. Theo bà Nguyễn Thị Hương, Bí thư Chi bộ thôn, địa phương hiện còn 15 hộ nghèo và 10 hộ cận nghèo.
Để cải thiện đời sống người dân, thôn triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất, tập trung vào những mô hình chăn nuôi phù hợp với điều kiện địa phương như bò sinh sản, lợn nái và gà thả vườn. Theo bà Hương, việc hỗ trợ con giống, tư liệu sản xuất giúp các hộ khó khăn có thêm điều kiện phát triển kinh tế, tận dụng lợi thế sẵn có để tạo nguồn thu nhập. Quan trọng hơn, người dân từng bước chuyển từ tâm lý trông chờ hỗ trợ sang chủ động tổ chức sản xuất, chăm sóc vật nuôi và phát triển kinh tế gia đình.
Không chỉ hỗ trợ riêng lẻ từng hộ, xã Phượng Tiến đang triển khai các chương trình phát triển sản xuất cộng đồng nhằm tạo sinh kế lâu dài. Năm 2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đã rà soát, tổng hợp các hộ đăng ký tham gia dự án phát triển sản xuất thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.
Dự kiến có 45 hộ tham gia, gồm 14 hộ nghèo, 14 hộ cận nghèo và 17 hộ mới thoát nghèo trong vòng 36 tháng. Việc đưa nhóm hộ mới thoát nghèo vào diện quan tâm cho thấy định hướng hỗ trợ không dừng lại ở mục tiêu giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn chú trọng củng cố sinh kế, duy trì kết quả giảm nghèo.
Từ thực tế địa phương, để đào tạo nghề phát huy hiệu quả, việc lựa chọn ngành nghề cần xuất phát từ nhu cầu của người dân và tiềm năng sản xuất tại cơ sở. Với những địa bàn có thế mạnh về chăn nuôi, các nghề như kỹ thuật nuôi gia cầm, gia súc, phòng và trị bệnh cho vật nuôi có thể giúp người học áp dụng kiến thức ngay tại hộ gia đình. Cùng với đó, cần tăng thời lượng thực hành, hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ người dân vận dụng kỹ thuật vào quá trình sản xuất.
Đối với hộ mới thoát nghèo, mỗi kiến thức, kỹ năng nghề được trang bị không chỉ giúp nâng cao hiệu quả lao động mà còn góp phần hình thành tư duy sản xuất chủ động, biết tính toán chi phí, lựa chọn mô hình phù hợp và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Khi người dân có nghề, có kỹ thuật và có ý thức vươn lên, sinh kế sẽ có thêm nền tảng để phát triển ổn định.
Giảm nghèo bền vững vì thế không chỉ là đưa các hộ ra khỏi danh sách nghèo mà quan trọng hơn là giúp họ có đủ năng lực duy trì cuộc sống ổn định. Quan tâm hỗ trợ hộ mới thoát nghèo học nghề, phát triển sản xuất chính là cách củng cố thành quả giảm nghèo từ cơ sở, tạo động lực để người dân tự tin vươn lên, từng bước xây dựng cuộc sống ấm no trên chính quê hương mình.
