Việc đạt được một thỏa thuận gồm 14 điểm giữa Mỹ và Iran là khả thi về mặt chính trị, song quá trình thực thi trên thực tế sẽ vô cùng khó khăn, đặc biệt do cuộc khủng hoảng lòng tin giữa 2 bên.
Đây là nhận định của ông Akhmad Vakhshitek, giảng viên cao cấp Đại học Hữu nghị các dân tộc Nga (RUDN), trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Izvestia ngày 15/6.
"Theo tôi, vấn đề lớn nhất là nhiều điều khoản liên quan đến kinh tế và an ninh của thỏa thuận đều phụ thuộc vào sự tin tưởng lẫn nhau. Tuy nhiên, lịch sử quan hệ Mỹ - Iran cho thấy 2 bên đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc. Kinh nghiệm từ Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) năm 2015 cũng cho thấy ngay cả khi đạt được thỏa thuận, những bất đồng trong quá trình thực hiện vẫn có thể làm suy yếu các cam kết đã đạt được", ông Vakhshitek nhấn mạnh.
Theo chuyên gia này, nội dung cốt lõi của văn kiện xoay quanh 3 vấn đề nhạy cảm:
Thứ nhất là lệnh ngừng bắn và chấm dứt các cuộc xung đột trong khu vực.
Thứ 2 là giải quyết vấn đề mở lại eo biển Hormuz, bảo đảm an ninh năng lượng và chấm dứt phong tỏa hàng hải đối với Iran do Mỹ áp đặt.
Thứ 3 là tiến hành các cuộc đàm phán tiếp theo liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Ông Vakhshitek cho rằng những điều khoản mang tính cấp bách như ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz có thể được triển khai tương đối dễ dàng. Tuy nhiên, các cam kết trung và dài hạn liên quan đến trừng phạt, chương trình hạt nhân và bảo đảm an ninh sẽ khó thực hiện hơn nhiều.
Cũng trong ngày 15/6, nhà khoa học chính trị Mỹ John Varoli nhận định với Izvestia rằng Mỹ không thực sự có ý định chấm dứt xung đột tại Trung Đông và có thể sẽ vi phạm bất kỳ thỏa thuận nào đạt được với Iran.
Ông Varoli cho rằng mục tiêu cuối cùng của Mỹ vẫn là đánh bại Cộng hòa Hồi giáo Iran. Theo ông, thỏa thuận hiện nay có thể là một "sự đánh lừa mang tính chiến lược", nhằm giúp Mỹ có thêm thời gian chuẩn bị về mặt quân sự - kỹ thuật cho một vòng leo thang mới trong tương lai.
