Đó là Thiếu tá Nguyễn Văn Luân, Đội trưởng Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Ia Lốp, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai, người được nhân dân địa phương trìu mến gọi bằng cái tên giản dị: “thầy giáo quân hàm xanh”.
Khơi dậy ý thức “biết chữ để đổi đời”
Sinh năm 1990, quê xã Yết Kiêu, TP Hải Phòng, Thiếu tá Nguyễn Văn Luân lựa chọn con đường binh nghiệp với khát vọng được cống hiến nơi gian khó. Khi nhận nhiệm vụ tại Đồn Biên phòng Ia Lốp, anh nhanh chóng nhận ra rằng, bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất đối với sự phát triển bền vững của địa bàn chính là dân trí còn thấp, tỷ lệ mù chữ và tái mù chữ cao, nhất là trong thanh niên và người dân ở các làng mới thành lập.
Ia Lốp là địa bàn đặc thù, nơi có tới 6 dân tộc cùng sinh sống, đa dạng về tôn giáo và phong tục tập quán. Nhiều làng mới hình thành, chưa được đầu tư đồng bộ về điện, đường, trường, trạm; kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp ngắn ngày, manh mún; đời sống người dân còn gặp rất nhiều khó khăn. Trong bối cảnh đó, việc đến trường, học chữ chưa thực sự trở thành nhu cầu tự thân của một bộ phận người dân.
Từ thực tiễn ấy, Thiếu tá Nguyễn Văn Luân đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy, Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng Ia Lốp rà soát, nắm chắc tình hình, tâm tư, nguyện vọng của bà con. Trên cơ sở đó, anh cùng đồng đội kiên trì tuyên truyền, vận động người dân tham gia học tập, từng bước khơi dậy ý thức “biết chữ để đổi đời”, “học để thoát nghèo”.
Không chỉ dừng lại ở lời vận động, anh trực tiếp tham gia tổ chức, đứng lớp giảng dạy các lớp học xóa mù chữ ngay tại làng, vào những khung giờ phù hợp với nhịp sinh hoạt, lao động của người dân.
Bồi đắp niềm tin quân – dân nơi biên cương
Từ ngày 24/4/2023, Thiếu tá Nguyễn Văn Luân đã tham mưu mở và trực tiếp tham gia giảng dạy 3 lớp học xóa mù chữ, tổ chức khai giảng trang trọng, bài bản và duy trì lớp học đều đặn cho đến khi tổng kết vào ngày 5/7/2024.
Các lớp học tập trung vào hai môn học nền tảng là Toán và Tiếng Việt, sử dụng tài liệu xóa mù chữ do Bộ GD&ĐT biên soạn để phổ cập giáo dục cho người mù chữ và tái mù chữ, kết hợp với sách giáo khoa Tiểu học hiện hành.
Sau 3 đợt triển khai, các lớp học được duy trì tổng cộng 144 buổi, tương đương 432 tiết học (35 phút/tiết). Kết quả, 45 người dân trên khu vực biên giới đã được xóa mù chữ, trong đó có 26 thanh niên – lực lượng lao động nòng cốt của địa phương.
Với nhiều người, đây là lần đầu tiên họ có thể tự đọc, tự viết tên mình, hiểu được những thông tin cơ bản trong đời sống và sản xuất. Những con chữ giản dị đã mở ra cho họ cánh cửa mới để tiếp cận tri thức, kỹ thuật sản xuất, chính sách pháp luật của Nhà nước.
Để đạt được kết quả ấy, Thiếu tá Nguyễn Văn Luân không chỉ dạy học bằng giáo án, mà còn bằng sự thấu hiểu và sẻ chia. Anh dành nhiều thời gian nghiên cứu, vận dụng những kiến thức đã được tập huấn, kết hợp tìm hiểu phong tục, tập quán của từng dân tộc để lựa chọn cách giảng dạy phù hợp, dễ hiểu, dễ nhớ.
Trong mỗi buổi học, anh kiên nhẫn cầm tay chỉ chữ, uốn nắn từng nét viết, động viên học viên vượt qua mặc cảm, tự ti vì “tuổi đã cao mới đi học”.
Song song với các lớp xóa mù chữ, Thiếu tá Nguyễn Văn Luân còn tích cực duy trì, phát huy hiệu quả các chương trình, mô hình dân vận mà đơn vị đang triển khai như: “Con nuôi Đồn Biên phòng”, “Nâng bước em đến trường”, “Đảng viên phụ trách hộ gia đình”.
Trên cương vị Đội trưởng Vận động quần chúng, anh thường xuyên cùng cán bộ, chiến sĩ đến từng hộ gia đình được phân công phụ trách, gặp gỡ, động viên, hỗ trợ cả vật chất lẫn tinh thần, giúp các em học sinh có điều kiện tiếp tục đến trường, giúp các hộ dân thay đổi nhận thức, nỗ lực vươn lên trong học tập, lao động và cuộc sống.
Với bà con làng Khôn, hình ảnh người sĩ quan Biên phòng không chỉ gắn với quân phục xanh nơi cột mốc, đường tuần tra, mà còn hiện diện thân quen trong những buổi tối lên lớp, những lần đến thăm nhà, những cuộc trò chuyện chân tình bên bếp lửa.
Chính sự tận tụy, gần gũi ấy đã góp phần bồi đắp tình đoàn kết quân – dân, lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng Bộ đội Biên phòng – những người lính “vì nhân dân phục vụ”.
Những nỗ lực bền bỉ của Thiếu tá Nguyễn Văn Luân đã được cấp ủy, chính quyền địa phương và Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao. Năm 2023, anh được công nhận danh hiệu Chiến sĩ tiên tiến và được UBND tỉnh Gia Lai tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện công tác dân vận, vận động quần chúng trên địa bàn tỉnh.
Đối với Thiếu tá Nguyễn Văn Luân, những phần thưởng ấy là sự động viên quý giá, nhưng phần thưởng lớn nhất chính là ánh mắt rạng rỡ, niềm vui giản dị của người dân khi biết đọc, biết viết; là niềm tin của bà con dành cho những người lính Biên phòng nơi tuyến đầu Tổ quốc. Trên vùng đất biên giới còn nhiều gian khó, anh vẫn lặng lẽ gieo chữ, gieo niềm tin, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc – nền tảng quan trọng để giữ gìn bình yên nơi phên giậu của Tổ quốc.
