Ngày 4/6, Tạp chí Giáo dục, Bộ GD&ĐT tổ chức hội thảo chuyên đề “Cá nhân hóa việc học Toán bằng AI: Một hướng đi chiến lược cho giáo dục Việt Nam” với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục và khách mời.
Đây là diễn đàn trao đổi chuyên sâu về khung lý thuyết nghiên cứu; các ứng dụng AI vào dạy học môn Toán học; phân tích mô hình cụ thể từ thiết kế nghiên cứu đến hiệu quả triển khai AI chuyên biệt nhằm cá nhân hóa việc học Toán; trả lời câu hỏi làm sao để AI không chỉ là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, mà trở thành phương tiện nâng cao chất lượng dạy học, giúp mỗi học sinh được học theo năng lực, tốc độ và nhu cầu riêng.
Cá nhân hóa học tập là một định hướng quan trọng của giáo dục hiện đại. Trong đó, môn Toán là lĩnh vực cần tiên phong để ứng dụng các mô hình học tập thích ứng/cá nhân hoá đảm bảo những yêu cầu như: hệ thống kiến thức bao trùm, cấu trúc đầy đủ chặt chẽ, khả năng định danh năng lực rõ ràng và dữ liệu học tập được phân tích theo tiến trình.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Chu Cẩm Thơ - Chủ nhiệm dự án VMathAI, nguyên Trưởng Ban Nghiên cứu đánh giá giáo dục, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam nhấn mạnh, điểm khác biệt của học tập thích ứng/cá nhân hoá so với học tập đồng loạt là mỗi học sinh có một lộ trình riêng.
Nếu trong lớp học truyền thống, nhiều học sinh cùng đi theo một tiến độ chung, thì trong môi trường có hỗ trợ AI, hệ thống có thể phân tích dữ liệu học tập, kết quả luyện tập và mức độ đáp ứng của từng học sinh để gợi ý nội dung học tập tiếp theo phù hợp. Mục tiêu là giúp người học tiếp cận các câu hỏi nằm trong “vùng phát triển gần”, vừa đủ thách thức để kích thích tư duy nhưng không tạo cảm giác quá tải.
VMathAI được xây dựng như một giải pháp học tập thích ứng, kết hợp giữa AI và bản thiết kế học liệu số môn Toán, nhằm trả lời hai câu vấn đề cốt lõi trong quá trình học tập: đường phát triển năng lực của mỗi học sinh được thiết kế ra sao để đáp ứng mục đích giáo dục và điều hướng chương trình học tập của mỗi học sinh như thế nào để giúp từng em có được một chương trình học tập phù hợp năng lực.
"Một điểm đáng chú ý là VMathAI không sử dụng AI để tự động tạo câu hỏi, mà dùng AI để lựa chọn, gợi ý câu hỏi phù hợp từ kho học liệu đã được chuẩn hóa. Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro về chất lượng nội dung, hạn chế các sai lệch thường gặp khi để AI sinh tự động học liệu, đồng thời vẫn tận dụng được năng lực phân tích dữ liệu và dự đoán của công nghệ" - PGS.TS Chu Cẩm Thơ.
Trao đổi tại đây, PGS.TS Nguyễn Chí Thành - Trưởng khoa Sư phạm, Trường Đại học Giáo dục, ĐHQG Hà Nội cho biết, việc đưa AI vào trường học như thế nào chính là một bài toán lớn; đưa AI vào giáo dục phổ thông từ sớm là cần thiết, nhưng nên thực hiện một cách bài bản, thận trọng và phù hợp với đặc điểm lứa tuổi.
Từ góc nhìn đào tạo giáo viên và phát triển năng lực số, PGS.TS Nguyễn Chí Thành cho rằng học sinh cần sớm được trang bị hiểu biết căn bản về AI để trở thành người sử dụng công nghệ thông thái, có trách nhiệm, biết nhận diện cơ hội cũng như rủi ro của trí tuệ nhân tạo.
Thách thức khi triển khai AI trong giáo dục phổ thông, đặc biệt là bồi dưỡng giáo viên, là khoảng cách số giữa các vùng miền. AI nên được tích hợp linh hoạt trong các môn học, câu lạc bộ, chủ đề trải nghiệm và hoạt động học tập, đồng thời cần có cơ chế hỗ trợ giáo viên về năng lực sư phạm số, công cụ dạy học và chính sách triển khai phù hợp.
"Giáo dục thích ứng, cá nhân hóa là xu thế; giáo viên phải cá nhân hóa học sinh ngay từ khâu chuẩn bị bài trước giờ lên lớp. Chúng ta phải bóc tách ra được năng lực, sở trường của từng em và năng lực cá nhân của học sinh có thể được đo đếm bằng AI", ông Bạch Đăng Khoa - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Bắc Ninh cho hay.
