Mùa 4 của cuộc thi đặt ra yêu cầu cao hơn đối với sinh viên: không chỉ nghĩ ra ý tưởng mà phải biến ý tưởng thành giải pháp có khả năng giải quyết một vấn đề cụ thể trong cuộc sống.
Tinh thần này được thể hiện qua thông điệp “Quê mình có việc – Gen Z Việt có cách”, hướng sinh viên đến những vấn đề đang đặt ra tại trường học, quê hương và địa phương.
Từ đầu ra cho nông sản, phát triển làng nghề, phát huy giá trị văn hóa, bảo vệ môi trường, cải thiện sinh kế đến những nhu cầu thiết thực của cộng đồng, mỗi dự án đều xuất phát từ một câu chuyện có thật mà sinh viên quan tâm.
Theo Nhà báo Phan Lạc Long, Phó Trưởng Ban Văn hóa - Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam, điểm nhấn của mùa giải năm nay có thể gói gọn trong tinh thần “Gen Z giải việc thật”.
Từ ý tưởng đến giải pháp giải quyết vấn đề thật
Điểm khác biệt nổi bật của Sinh viên Thế hệ mới 2026 là yêu cầu các đội thi phải đi sâu vào thực tế. Sinh viên cần biết quan sát cuộc sống, lắng nghe cộng đồng, nhận diện đúng vấn đề và tìm ra giải pháp phù hợp.
Nếu ở những sân chơi ý tưởng thông thường, thí sinh có thể tập trung vào việc xây dựng và thuyết trình một dự án, tại mùa thứ tư của Sinh viên Thế hệ mới, hành trình đó chưa dừng lại trên sân khấu. Các đội phải đối diện với phản biện, những tình huống phát sinh, trực tiếp triển khai giải pháp và chứng minh kết quả tạo ra.
Cuộc thi gồm 4 chặng chính: Lộ diện; Sân khấu hóa & Phản biện; Thực địa và Chung kết.
Tại Vòng Lộ diện, sinh viên trên toàn quốc có thể chủ động tham gia bằng chính ý tưởng hoặc dự án của mình, theo hình thức cá nhân hoặc nhóm. Thí sinh trực tiếp trình bày, bảo vệ ý tưởng trước Ban Tổ chức và Ban Giám khảo. Sau quá trình tuyển chọn, 8 đội thi chính thức, mỗi đội gồm 5 sinh viên, bước vào hành trình của mùa giải.
Đến chặng Sân khấu hóa & Phản biện, các đội giới thiệu dự án thông qua video, trình diễn, pitching và phản biện trực tiếp. Đáng chú ý, câu hỏi và góp ý không chỉ đến từ Ban Giám khảo hay các đội thi khác mà còn từ người dân, người thụ hưởng và những người trực tiếp chịu tác động bởi vấn đề mà dự án hướng tới.
Qua đó, sinh viên được đặt vào một quá trình phát triển dự án gần với thực tế hơn, nơi một ý tưởng muốn đi xa phải xuất phát từ nhu cầu thực và nhận được sự kiểm chứng của những người mà dự án hướng đến.
Tăng thời lượng thực địa, để cộng đồng cùng đánh giá dự án
Vòng Thực địa được xem là điểm thay đổi rõ nét nhất của mùa 4. Hai tập được dành riêng cho hành trình tại địa phương, với thời lượng thực địa tăng đáng kể so với mùa trước.
Tại đây, các đội phải gặp người thụ hưởng, khảo sát lại bối cảnh, kiểm chứng những giả định ban đầu, điều chỉnh giải pháp và thử nghiệm một phần dự án trong điều kiện thực tế. Điều này buộc sinh viên phải nhìn lại những gì mình đã xây dựng trên giấy và kiểm tra xem giải pháp có thực sự phù hợp với đời sống hay không.
Đặc biệt, phản hồi từ người dân và người thụ hưởng trở thành một trong những căn cứ đánh giá dự án. Như vậy, dự án không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ chuyên môn mà còn được kiểm chứng bởi chính cộng đồng mà giải pháp hướng tới phục vụ.
Bốn đội vượt qua Vòng Thực địa sẽ bước vào Chung kết và nhìn lại toàn bộ hành trình phát triển dự án, từ vấn đề ban đầu, những phản biện đã gặp, cách điều chỉnh giải pháp, trải nghiệm thực địa đến kết quả thử nghiệm và những giá trị thực tế đã tạo ra.
Kết quả chung cuộc cũng không chỉ dựa vào một phần thi tại đêm Chung kết mà được đánh giá trên cả quá trình phát triển dự án. Các đội đồng thời phải chứng minh khả năng tiếp tục phát triển dự án và những nguồn lực cần thiết để đưa giải pháp đi xa hơn sau chương trình.
Một điểm mới khác của mùa giải năm nay là Cuộc thi Online Sinh viên Thế hệ mới 2026, lần đầu được triển khai song song với phiên bản truyền hình. Nếu trên VTV3, khán giả theo dõi hành trình của các đội được tuyển chọn từ trình bày ý tưởng, phản biện đến triển khai dự án tại cộng đồng, thì trên Sinhvienthehemoi.com, sinh viên trên toàn quốc có thể trực tiếp tham gia bằng những vấn đề mình quan tâm và đề xuất cách giải quyết từ góc nhìn của thế hệ trẻ.
Không chỉ tạo cơ hội trải nghiệm và thử sức, cuộc thi còn dành tổng giá trị giải thưởng lên tới 350 triệu đồng cho các đội thi xuất sắc của phiên bản truyền hình. Đội Quán quân nhận Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng giải thưởng trị giá 200 triệu đồng, gồm 100 triệu đồng tiền mặt và 100 triệu đồng sản phẩm từ Nhà tài trợ. Hai đội Á quân nhận Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng 50 triệu đồng/đội.
Với Cuộc thi Online, Top 20 dự án nhận bộ quà tặng của cuộc thi; Top 5 dự án xuất sắc nhất nhận 15 triệu đồng/dự án cùng một bộ quà tặng. Những giải thưởng này được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực và động lực để các ý tưởng có giá trị tiếp tục được hoàn thiện, lan tỏa và phát triển sau cuộc thi.
Sinh viên Thế hệ mới 2026 phát sóng lúc 21h30 thứ Bảy hàng tuần trên VTV3, từ ngày 17/10/2026.
