Sinh viên thế hệ mới: Học để khởi nghiệp, nghiên cứu để cống hiến

Từ trí tuệ nhân tạo, ứng dụng số đến các nền tảng giải quyết bài toán xã hội, hành trình khởi nghiệp của sinh viên hôm nay không chỉ mang khát vọng làm giàu, mà còn thể hiện tinh thần dấn thân, sáng tạo và trách nhiệm với cộng đồng.

Nền tảng học tập thông minh

Nguyễn Anh Khoa - sinh viên K18 Trường Đại học FPT (Gia Lai), Chủ nhiệm Câu lạc bộ IT Campus Quy Nhơn, là một trong bốn thành viên sáng lập dự án FTES. Ý tưởng khởi nghiệp của Khoa và các cộng sự không bắt đầu từ những bản kế hoạch hoành tráng, mà nảy sinh từ chính trải nghiệm học tập, làm dự án, đi dạy kèm và tiếp xúc trực tiếp với sinh viên công nghệ.

Theo Anh Khoa, trong môi trường đại học, sinh viên được tiếp cận khối lượng kiến thức lớn, nhiều môn học, công nghệ mới. Tuy nhiên, khi bước vào làm dự án thực tế hoặc tham gia môi trường doanh nghiệp, không ít bạn bộc lộ sự lúng túng.

Mặc dù học nhiều, nhưng sinh viên thiếu định hướng, không biết nên bắt đầu từ đâu, học theo thứ tự nào, và đâu là những kỹ năng thực sự cần cho công việc sau khi ra trường. Khoảng cách giữa chương trình đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp vì thế ngày càng rõ rệt.

Từ những chia sẻ chuyện học và làm, nhóm sinh viên trẻ dần nhận ra vấn đề chung: Sinh viên không thiếu nỗ lực, điều họ thiếu là lộ trình học tập rõ ràng, sát thực tế và được hỗ trợ đúng lúc.

“Chúng em đều từng trải qua cảm giác học nhiều nhưng không tự tin khi làm việc. Chính điều đó thôi thúc nhóm nghĩ đến việc xây dựng một nền tảng có thể giúp sinh viên học đúng kiến thức doanh nghiệp cần và luyện đúng kỹ năng sẽ sử dụng”, Anh Khoa chia sẻ.

FTES ra đời từ đó, như một dự án khởi nghiệp xuất phát từ trải nghiệm thật của những sinh viên công nghệ, với mong muốn trở thành cầu nối giữa tri thức học thuật và ứng dụng thực tiễn trong xã hội số.

Ngay từ khi bắt tay triển khai, nhóm sáng lập FTES phân công công việc rõ ràng theo đúng chuyên môn, như: Phụ trách phát triển sản phẩm, đảm nhiệm truyền thông, marketing và bán hàng.

Tuy nhiên, con đường khởi nghiệp không hề bằng phẳng. Lần đầu tiên làm việc cùng nhau, các thành viên không tránh khỏi những tranh luận, bất đồng quan điểm. Bên cạnh đó, việc vừa học vừa làm dự án khiến quỹ thời gian bị thu hẹp, áp lực ngày một lớn.

Có thời điểm, nhóm có nhiều ý tưởng nhưng chưa thống nhất được hướng ưu tiên triển khai. Để tháo gỡ, nhóm lựa chọn cách làm việc bài bản. Các buổi họp định kỳ được duy trì hằng tuần.

Mỗi vấn đề được đưa ra thảo luận, vẽ sơ đồ ý tưởng cho từng hướng phát triển, sau đó thống nhất và triển khai theo từng giai đoạn. Sau mỗi tuần, cả nhóm lại cùng nhìn lại những việc đã làm được, khó khăn còn tồn tại để điều chỉnh kịp thời.

Chính quá trình “vừa làm vừa học” ấy giúp FTES dần hoàn thiện. Không chỉ là một sản phẩm công nghệ, dự án còn là môi trường để các thành viên rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, quản trị dự án và tư duy khởi nghiệp.

Từ ý tưởng đến những con số biết nói

FTES đang được triển khai cho sinh viên Trường Đại học FPT tại năm cơ sở trên toàn quốc. Khi người dùng lần đầu đăng ký, hệ thống sẽ hỗ trợ định hướng lộ trình học tập phù hợp, không bị mất phương hướng.

Trong quá trình học, nếu người học chưa hiểu nội dung bài giảng, AI trợ giảng sẽ giải thích chi tiết các vấn đề liên quan đến buổi học đó. Ngoài ra, hệ thống chấm bài bằng AI giúp người học nhận diện rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân. Toàn bộ quá trình học tập, những nội dung chưa nắm vững được hệ thống ghi nhận, từ đó báo cáo cho người hướng dẫn/đào tạo theo dõi và hỗ trợ kịp thời.

Theo Anh Khoa, việc kết hợp giữa AI và con người giúp quá trình học tập trở nên liên tục, không bị gián đoạn và sát với năng lực từng cá nhân. Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành các môn học, FTES hướng tới hình thành tư duy học tập chủ động, giúp sinh viên biết mình thiếu gì và cần bổ sung gì để sẵn sàng cho môi trường làm việc thực tế.

Ra mắt vào tháng 3/2025, với chi phí ban đầu khoảng 30 triệu đồng, sau 9 tháng vận hành, FTES đạt doanh thu 710 triệu đồng. Dự án lọt Top 4 startup tỉnh Gia Lai năm 2025, được lựa chọn tham gia chương trình ươm tạo InnovationQuest 2025, nhận học bổng khởi nghiệp từ Trường Đại học FPT và nhận được ba đề nghị hợp tác, đầu tư ngay trong vòng gọi vốn đầu tiên.

Theo Anh Khoa, FTES mang trong mình sứ mệnh giúp học sinh, sinh viên xây dựng nền tảng lập trình vững chắc, hình thành tư duy công nghệ mang tính thực tiễn, thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và doanh nghiệp. Đồng thời góp phần đào tạo nguồn nhân lực số chất lượng cao cho Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số.

Xây dựng nền tảng học tập “bình dân hóa” công nghệ

Không chỉ tại Gia Lai, ở Trường Đại học Thái Bình Dương (Khánh Hòa), hành trình của nhóm sinh viên phát triển nền tảng học tập lập trình trực tuyến Simzy là ví dụ sinh động cho tinh thần dấn thân, sáng tạo và khát vọng phụng sự cộng đồng của thế hệ trẻ.

Lê Vĩnh Ngà, một trong những thành viên sáng lập dự án, cho biết: “Chúng em nhận thấy nhiều bạn trẻ muốn học lập trình, AI nhưng bị rào cản về chi phí, phương pháp và thiếu người hướng dẫn. Simzy ra đời từ chính nhu cầu đó”.

Simzy được phát triển như nền tảng học tập trực tuyến đa nền tảng (cross-platform), cho phép người học truy cập miễn phí trên điện thoại, máy tính bảng và máy tính. Không chỉ dừng lại ở các bài giảng lý thuyết, Simzy hướng tới mô hình “học qua dự án”, nơi người học được thực hành ngay trong quá trình tiếp cận kiến thức.

Điểm nhấn của nền tảng là trợ lý AI Tutor, công cụ hỗ trợ giải thích bài học, hướng dẫn làm bài tập 24/7. Bên cạnh đó là hệ thống gamification, chấm điểm tự động và cộng đồng học tập tích hợp, tạo động lực và sự tương tác liên tục cho người học.

Tuy nhiên, con đường khởi nghiệp công nghệ chưa bao giờ bằng phẳng. Khó khăn lớn nhất của nhóm đến từ chi phí phát triển và vận hành hệ thống AI, một lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực tài chính không nhỏ. Bên cạnh đó là quy mô đội ngũ hạn chế và áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nền tảng EdTech lớn trong và ngoài nước.

“Có thời điểm chúng em phải cân nhắc kỹ từng khoản chi. Vừa học, vừa làm sản phẩm, vừa lo vận hành là áp lực không nhỏ”, Phan Minh Triều, thành viên nhóm, chia sẻ.

Dù có những khó khăn nhưng trong quá trình phát triển, nhóm Simzy nhận được sự đồng hành từ Trường Đại học Thái Bình Dương, cùng các giảng viên, chuyên gia công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo. Sự kết nối này giúp dự án không chỉ vững về kỹ thuật, mà còn đảm bảo tính học thuật, sư phạm trong nội dung đào tạo.

“Nhà trường tạo điều kiện rất lớn, từ không gian làm việc, tư vấn chuyên môn đến kết nối chuyên gia. Đây là điểm tựa quan trọng để sinh viên dám nghĩ, dám làm”, Võ Nguyễn Thùy Ngân cho biết.

Khát vọng vượt ngoài lợi nhuận

Lợi thế lớn nhất của Simzy chính là đội ngũ trẻ, giàu nhiệt huyết và có nền tảng kỹ thuật tốt. Ngay từ giai đoạn đầu ra mắt, nền tảng đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng, đặc biệt là học sinh, sinh viên và người mới tiếp cận lĩnh vực công nghệ.

Sau 5 tháng ra mắt chính thức trên iOS, Android và website, Simzy thu hút hơn 10.300 người dùng. Trong số đó, trên 30% là người dùng hoạt động thường xuyên và hơn 20% sẵn sàng trả phí cho các nội dung nâng cao, đây là con số đáng khích lệ với một dự án khởi nghiệp của sinh viên.

Cộng đồng Simzy cũng phát triển nhanh chóng với fanpage hơn 16.000 lượt theo dõi và nhóm học tập trên 3.600 thành viên. Dự án đã hợp tác với các trung tâm STEM và Trường Đại học Thái Bình Dương để mở rộng hoạt động đào tạo, lan tỏa tri thức công nghệ đến nhiều đối tượng hơn.

Đặc biệt, Simzy lọt vào Top 10 dự án xuất sắc nhất cuộc thi “Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Khánh Hòa năm 2025”. Đây là dấu mốc quan trọng, khẳng định tiềm năng và hướng đi đúng đắn của sinh viên trẻ.

Theo các thành viên Simzy, khởi nghiệp công nghệ mang lại nhiều cơ hội nhờ thị trường lớn và nhu cầu học tập, chuyển đổi số ngày càng cao. Tuy nhiên, điều giữ họ bền bỉ với dự án không chỉ là câu chuyện doanh thu.

“Nhận phản hồi của người học: Simzy giúp họ hiểu hơn về lập trình, tự tin hơn với công nghệ. Đó là động lực lớn với cả nhóm. Chúng em tự hào vì sản phẩm không chỉ mang tính công nghệ, mà còn tạo ra giá trị thực cho cộng đồng”, Lê Vĩnh Ngà nói.