Sau khi thu thập dữ liệu về giấc ngủ của những người tham gia trong vòng 7 ngày, các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu sức khỏe trong 10 năm tiếp theo để đánh giá tác động của thói quen ngủ đối với bệnh tim.
Họ nhận thấy rằng những người trưởng thành không duy trì lịch trình ngủ đều đặn và ngủ dưới 8 tiếng mỗi đêm có nguy cơ cao gặp phải các biến cố tim mạch nghiêm trọng (MACE).
Duy trì lịch trình ngủ đều đặn là yếu tố quan trọng đối với sức khỏe tổng thể. Các nghiên cứu trước đây cho thấy các vấn đề về giấc ngủ kéo dài có thể góp phần dẫn đến bệnh tiểu đường, béo phì và các rối loạn sức khỏe tâm thần.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Oulu (Phần Lan) đã đi sâu tìm hiểu mối quan hệ giữa giấc ngủ và sức khỏe tim mạch thông qua một nghiên cứu dài hạn trên nhóm người trưởng thành ở độ tuổi trung niên.
Kết quả cho thấy những người vừa có lịch trình ngủ không đều đặn vừa ngủ dưới 8 tiếng mỗi đêm là nhóm có nguy cơ cao nhất gặp phải biến cố tim mạch nghiêm trọng (MACE).
Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí BMC Cardiovascular Disorders.
Theo dõi thói quen ngủ trong 10 năm
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) khuyến nghị người trưởng thành nên ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm. Nhiều người trưởng thành tại Hoa Kỳ gặp khó khăn trong việc đảm bảo đủ thời gian ngủ; nghiên cứu của CDC cho thấy khoảng 1/3 số người trưởng thành ngủ dưới 7 tiếng mỗi đêm.
Việc thiếu ngủ thường xuyên có thể góp phần gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe thể chất lẫn tinh thần, bao gồm cả các tác động tiêu cực đến tim mạch.
Giấc ngủ kém chất lượng ảnh hưởng đến nhịp sinh học của cơ thể – cơ chế giúp điều hòa huyết áp và nhịp tim. Thiếu ngủ có thể tác động đến huyết áp, khiến chỉ số này duy trì ở mức cao trong thời gian dài thay vì giảm xuống vào ban đêm khi ngủ.
Từ cơ sở đó, các nhà nghiên cứu trong công trình này muốn tìm hiểu sâu hơn về tác động của thói quen ngủ đối với sức khỏe tim mạch. Họ tập trung vào các yếu tố như giờ đi ngủ, thời điểm giữa giấc ngủ, giờ thức dậy và tổng thời gian ngủ của người tham gia.
Các nhà khoa học đã sử dụng dữ liệu từ 3.231 người trưởng thành thuộc nhóm nghiên cứu "Northern Finland Birth Cohort 1966" (nhóm người được theo dõi từ lúc sinh tại Bắc Phần Lan năm 1966). Những người tham gia đeo thiết bị theo dõi hoạt động trên cổ tay trong tối đa 2 tuần, và các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu của 7 đêm ngủ liên tiếp đầu tiên để phân tích.
Họ phân loại các đặc điểm giấc ngủ thành các nhóm sau:
- Đều đặn
- Khá đều đặn
- Không đều
Người tham gia cũng hoàn thành các bảng câu hỏi về sức khỏe và lối sống, bao gồm thông tin về việc hút thuốc và sử dụng rượu bia. Họ cũng trải qua các kiểm tra lâm sàng để đo huyết áp, chỉ số BMI, mức cholesterol và đường huyết.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng hồ sơ y tế quốc gia trong 10 năm tiếp theo để theo dõi các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong do bệnh tim mạch.
Nguy cơ biến cố tim mạch tăng gấp đôi do giấc ngủ kém
Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng sức khỏe giấc ngủ không chỉ phụ thuộc vào tổng số giờ ngủ mỗi đêm.
Họ phát hiện ra rằng những người tham gia có giờ đi ngủ không đều đặn và ngủ dưới 8 tiếng mỗi đêm có nguy cơ cao hơn sẽ gặp phải các biến cố tim mạch – bao gồm nhồi máu cơ tim và đột quỵ – trong thập kỷ tiếp theo.
Nhóm người này có nguy cơ gặp biến cố tim mạch chính (MACE) cao gần gấp đôi so với những người có lịch trình ngủ ổn định hơn.
Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận mức tăng nguy cơ tương tự ở những người có thời điểm giữa giấc ngủ rất không ổn định.
Thời điểm giữa giấc ngủ – tức thời điểm nằm ở chính giữa lúc bắt đầu ngủ và lúc thức dậy – được coi là một chỉ số quan trọng phản ánh sự ổn định của nhịp sinh học. Bác sĩ Sarathi Bhattacharyya – chuyên gia về bệnh phổi và y học giấc ngủ, đồng thời là Giám đốc y khoa của Trung tâm Rối loạn Giấc ngủ MemorialCare thuộc Trung tâm Y tế Long Beach – người không tham gia vào nghiên cứu này, đã trao đổi với Medical News Today và giải thích ý nghĩa của phát hiện trên.
Ông lưu ý rằng khi nhịp sinh học bị xáo trộn, "quá trình phục hồi và cơ chế truyền tín hiệu hormone của cơ thể sẽ bị ảnh hưởng... tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể làm gia tăng các hormone gây căng thẳng và góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch".
Các nhà nghiên cứu không nhận thấy mối liên hệ giữa riêng việc thức dậy vào những thời điểm không cố định và nguy cơ mắc bệnh tim mạch gia tăng.
Thói quen ngủ đều đặn rất quan trọng với sức khỏe tim mạch
Các nhà nghiên cứu cho biết, kết quả này gợi ý rằng việc duy trì thói quen ngủ đều đặn có thể là một vấn đề trọng tâm trong lĩnh vực y tế công cộng. Quan điểm này cũng được các chuyên gia trao đổi với Medical News Today nhấn mạnh.
"Sự tăng gấp đôi nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch chính (MACE) là một sự khác biệt đáng kể; điều này tái khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết các vấn đề về chất lượng và thời lượng giấc ngủ ở những bệnh nhân vốn đã có các yếu tố nguy cơ khác về bệnh tim", ông Bhattacharyya chia sẻ.
Brian Zachariah, bác sĩ tâm thần được cấp chứng chỉ hành nghề tại Mindpath Health, cho biết những phát hiện này có ý nghĩa quan trọng về mặt lâm sàng.
"Tỷ số nguy cơ xấp xỉ 2,0 là con số đáng kể khi so sánh với các yếu tố nguy cơ tim mạch truyền thống khác (như hút thuốc so với không hút thuốc, hay mắc bệnh tiểu đường so với không mắc bệnh)", bác sĩ Zachariah chia sẻ.
Điều khiến bác sĩ Zachariah đặc biệt chú ý là việc giờ đi ngủ không cố định – chứ không phải giờ thức dậy – lại có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn. Ông cho rằng điều này có thể phản ánh sự thiếu ổn định trong hành vi nói chung và sự rối loạn nhịp sinh học: "Việc ngủ không đúng giờ giấc hay rối loạn nhịp sinh học đóng vai trò trong tình trạng mất cân bằng chuyển hóa và viêm nhiễm. Nó có thể gây ra tình trạng kháng insulin và gia tăng viêm toàn thân, từ đó thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch và hình thành huyết khối."
Bác sĩ Cheng-Han Chen, bác sĩ tim mạch can thiệp được cấp chứng chỉ hành nghề kiêm Giám đốc Y khoa của Chương trình Bệnh Tim Cấu trúc tại Trung tâm Y tế MemorialCare Saddleback, cũng chia sẻ quan điểm của mình với Medical News Today: "Những phát hiện này bổ sung vào hiểu biết hiện tại của chúng ta về tầm quan trọng của chất lượng giấc ngủ đối với việc duy trì sức khỏe tim mạch".
Bác sĩ Chen cũng chỉ ra rằng sự rối loạn nhịp sinh học có thể làm thay đổi nồng độ cortisol và adrenaline, góp phần gây ra tình trạng huyết áp cao và béo phì.
"Bệnh tim vốn đã là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Hoa Kỳ, và việc nguy cơ tim mạch tăng gấp đôi như nghiên cứu này chỉ ra sẽ là một sự khác biệt rất đáng kể và có ý nghĩa quan trọng", bác sĩ Chen chia sẻ.
