Nuôi dưỡng tư duy trẻ theo hướng tăng trưởng

0:00 / 0:00
0:00
GD&TĐ - “Bố mẹ tin con vì…” – hãy nói câu này khi muốn con cam kết việc gì đó hoặc khi con đã hoàn thành nhiệm vụ. Sau nhiều năm nghiên сứu, Carol Dewijk, nhà tâm lý học Đại học Stanford đã chỉ ra suy nghĩ con người theo hai hướng là tư duy tăng trưởng và tư duy cố định.
Lứa tuổi teen muốn phát triển tư duy theo hướng độc lập. Ảnh minh họa
Lứa tuổi teen muốn phát triển tư duy theo hướng độc lập. Ảnh minh họa

Sự khác biệt giữa hai loại này là người có tư duy tăng trưởng sẽ lạc quan hơn khi đối mặt với thử thách, thất bại và do đó ngàу càng tốt hơn trên con đườɴg hướng đến thành công. Trong khi người có suy nghĩ cố định tuy có thể đạt đến đỉnh cao trong khả năng của mình nhưng sẽ không có đột phá lớn. Cụm từ “con thật thông minh” hay “con giỏi quá” mà cha mẹ haу nói sẽ thao túng tư duy con, khiến đứa trẻ phát triển theo hướng tư duy cố định. Dưới đây là 12 câu sẽ nuôi dưỡng tư duy trẻ theo hướng tăng trưởng.

1. Mặc dù khó khăn nhưng con vẫn không từ bỏ

Câu này nói ra để khen tính cách kiên trì của trẻ, phù hợp với đứa trẻ đã giải quyết vấn đề mà trước chúng không muốn hoặc khi đứa trẻ làm được điều mà trước đó chúng tưởng không làm được.

2. Con có thái độ tích cực với việc này

Thái độ quyết định tất cả mọi thứ. Khi một đứa trẻ thể hiện sự quan tâm cao độ và nghiêm túc với việc mình làm thì cha mẹ cũng cần nắm cơ hội để khen kịp thời bằng câu trên.

3. Con đang làm việc chăm chỉ đấy!

Câu này được sử dụng để ca ngợi nỗ lực của trẻ, trọng tâm cho thấу cha mẹ hướng đến cả quá trình, chứ không chỉ tập trung vào kết quả.

4. Con đã cải thiện nhiều về….

Câu này để khen con một cách chi tiết, so với câu chung chung “con đã tiến bộ nhiều”, qua đó khiến trẻ cảm nhận chính xác tiến bộ của mình và biết phương hướng cố gắng, cũng như thấy được sự quan tâm sát sao của cha mẹ.

5. Cách này thực sự sáng tạo

Đây là câu khen ngợi đáng để phụ huynh học hỏi. Hiện nay trong xã hội haу nhà trường đều nhấn mạnh sự cần thiết của tài năng sáng tạo. Sau khi hoàn thành được một “kiệt tác” gì đó, một lời khen như vậy sẽ mang đến một làn gió thú vị với trẻ.

Nuôi dưỡng tư duy trẻ theo hướng tăng trưởng ảnh 1

Con trẻ phát triển tư duy bằng nhiều hình thức trong cuộc sống. Ảnh minh họa

6. Con đang kết hợp với các bạn rất tốt

Kỹ năng cá nhân ngày nay rất quan trọng nhưng cũng đừng quên kỹ năng làm việc nhóm – một yếu tố quan trọng để trẻ hòa nhập xã hội trong tương lai. Khi trẻ cùng làm gì đó với bạn bè, anh chị em, bạn nên dùng lời khen này để trẻ học được khái niệm làm việc nhóm, tinh thần đồng đội.

7. Con dọn phòng thật ngăn nắp

Khi trẻ sắp xếp bàn học, dọn đồ chơi, giường ngủ hay tủ quần áo một cách có tổ chức, gọn gàng thì cha mẹ nên khen thế này, bởi thực sự nhiều trẻ đang ỷ lại việc đó cho cha mẹ.

8. Con không quản ngại khó khăn, thật hiếm có

Đôi khi trẻ thể hiện sự can đảm như một người đàn ông nhỏ, như một nữ tướng, hãy khen ngợi đúng lúc để làm cho trẻ dũng cảm và tự tin hơn.

9. Bố/mẹ tin con vì…

Khi muốn con cam kết việc gì đó hoặc ngay cả khi con đã hoàn thành nhiệm vụ, bạn hãy nói câu này. Ví dụ “Mẹ tin con sẽ thực hiện được lời hứa”, “Mẹ tin con chắc chắn giải được bài toán này mà”…

10. Ngày hôm nay con đã thể hiện rất tốt

Khi trẻ em tích cực trong một loạt các hoạt động, chúng có thể được cải thiện rất nhiều về kỹ năng giao tiếp, khám phá… Khi con đang làm tốt như thế, hãy thêm vào vài lời khen sẽ khiến con tràn đầy năng lượng.

11. Cảm ơn con đã lắng nghe!

Không tự cho mình là trung tâm – đây là một tính cách rất hiếm có đối với trẻ. Khi trẻ sẵn sàng lắng nghe người khác và lắng nghe một cách khiêm tốn, cha mẹ hãy khen con.

12. Mẹ rất vui vì con đã chọn cái này!

Thời thơ ấu cho đến lúc trưởng thành chúng ta đều phải trải qua rất nhiều lần đứng giữa ngã ba đường. Thật đáng khen khi trẻ lắng nghe bằng trái tim mình và đưa ra lựa chọn của riêng con từ khi con còn quá nhỏ. Khen vào lúc này sẽ không hại gì đến con. Giáo dục gia đình là sự tương tác giữa cha mẹ và con cái. Mỗi bậc cha mẹ nên không ngừng cải thiện bản thân để đồng hành cùng quá trình trưởng thành của con cái.

Ngoài ra, nuôi dưỡng tư duy trẻ theo hướng tăng trưởng, bố mẹ cần biết cách làm con... “khổ”.

Nuôi dưỡng tư duy trẻ theo hướng tăng trưởng ảnh 2

Phát huy trí tưởng tượng của trẻ thông qua trò chơi. Ảnh minh họa

Bố mẹ thông minh biết cách làm con “khổ”

Một nhà triết học Pháp từng nói: “Bạn có biết phương pháp nào để biến con thành bất hạnh? Chính là chiều theo ý con”.

Người xưa có câu nói: “Nghèo không được nghèo giáo dục, khổ không được khổ con cái”. Nhiều bậc cha mẹ đã sống như vậy.

Năm 2018 từng xảy ra một vụ án chấn động Trung Quốc. Yang Mou 32 tuổi, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Vị Hà (Thiểm Tây), là con một trong gia đình nên cha mẹ không để phải chịu một chút ấm ức nào từ nhỏ. Đến khi ra xã hội, nếm trải nhữпg khó khăn, Yang Mou mới thấy cuộc sống không hề dễ dàng. Mỗi ngày Yang đều nghĩ làm sao để kiếm tiền một cách nhanh chóng.

Một ngày nọ, Yang Mou mua bảo hiểm cho cha mẹ, bao gồm cả tai nạn ngoài ý muốn và thương tật cao. Sau đó, anh ta đích thân nấu cho bố mẹ món thịt bò bỏ thêm hỗn hợp chất độc có chứa nitrite (muối diêm) – hay sử dụng trong ngành công nghiệp bảo quản thực phẩm. Yang Mou gắp miếng thịt có độc vào bát bố mẹ, nhưng cặp vợ chồng già dành hết cho con. Yang Mou tiếp tục bỏ nitrite vào nước cho bố mẹ uống. Anh ta nhìn cha mẹ mình vật lộn, rồi mở bình xăng để tạo ra cảnh ngộ độc khí gây tử vong.

Sự ra đời của bị kịch này tất nhiên do sự mất nhân tính của Yang Mou, nhưng lý do sâu xa hơn là tình yêu quá mức của cha mẹ dành cho hắn.

Jean-Jacques Rousseau (nhà triết học Pháp) từng nói: “Bạn có biết phương pháp nào để biến con thành bất hạnh? Phương pháp này chính là chiều theo ý con”.

Trời không sinh ra đứa trẻ không hiểu chuyện, chỉ có cha mẹ thiếu cách giáo dục. Trong xã hội ngày nay, nhiều gia đình nghèo không để con cái phải chịu đựng khó khăn, liều mình để nuôi dạy thành nhữпg đứa trẻ giàu có, ngược lại có nhiều người giàu lại muốn con mình chịu đau khổ.

Không có đường tắt trên hành trình trưởng thành. Vì vậy, nếu bố mẹ thực sự yêu con, không nên đặt chúng vào chậu mật ong, mà hãy để chúng tự đi tìm nếm thử. Tự mình khám phá sẽ tìm ra giá trị và ý nghĩa của việc phấn đấu.

Trong thực tế, không phải đứa trẻ nào chịu khổ rất nhiều, sau này tài năng càng nhiều, cũng không phải vì thế mà đứa trẻ sẽ càng trưởng thành. Ý nghĩa của việc cho con chịu khổ ở đây là để con rèn giũa khả năng vượt qua và hạnh phúc có được sau khi đánh bại đau khổ, con biết cảm thông, biết suy nghĩ.

Mạnh Tử từng nói: “Trời định cho người nào trách nhiệm lớn lao, ắt trước tiên làm cho khốn khó tâm trí, nhọc nhằn gân cốt, thân xác bị đói khát, chịu nỗi khổ sở nghèo túng, làm việc gì cũng không thuận lợi. Như thế là để lay động tâm trí người ấy, để tính tình người ấy trở nên kiên nhẫn, để tăng thêm tài năng cho người ấy”.

Năm 2017, chánh án tòa án tối cao Mỹ John Roberts đã có bài diễn văn được lan truyền khi phát biểu tại lễ tốt nghiệp của con trai. “Thông thường người ta sẽ chúc các con may mắn và mọi điều tốt đẹp trong tương lai. Ta sẽ không làm thế. Từ giờ về sau ta hy vọng con sẽ bị đối xử bất công, bởi chỉ có thế con mới cảm nhận được giá trị của sự công bằng.

Ta hy vọng con có thể nếm trải một chút mùi vị của sự phản bội, bởi như vậy con mới lĩnh hội được tầm quan trọng của sự chân thành…”. Do đó, ngay từ khi còn nhỏ, hãy để trẻ em vất vả và suy nghĩ về ý nghĩa của sự đau khổ, học hỏi sự khôn ngoan để vượt qua đau khổ, để cha mẹ sẽ không phải chịu đựng vất vả lúc về già.