Nóng trong tuần: Phê chuẩn bổ nhiệm Bộ trưởng Bộ GD&ĐT; tập huấn tổ chức thi tốt nghiệp THPT

GD&TĐ - Quốc hội phê chuẩn chức danh Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, tập huấn toàn quốc thi tốt nghiệp THPT... là thông tin giáo dục đáng chú ý tuần qua.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn.

Cùng với đó là việc hàng loạt văn bản, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo được ban hành; Bộ GD&ĐT thông tin chính thức về Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho HS THCS và THPT năm học 2025-2026.

Quốc hội phê chuẩn chức danh Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

Sáng 8/4, Quốc hội khoá XVI đã phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm các Bộ trưởng, trong đó có ông Hoàng Minh Sơn - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Bộ GD&ĐT giữ chức Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhiệm kỳ 2026-2031 với 481/481 phiếu bầu, bằng 100% đại biểu có mặt tán thành.

Sáng 10/4, trong khuôn khổ kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đã có nhiều ý kiến đóng góp đối với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030.

Phát biểu của Bộ trưởng làm rõ, nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, cũng như đầu tư cho lĩnh vực này trong giai đoạn tới, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.

Bộ trưởng nhấn mạnh rằng, khi nói đến phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, yếu tố then chốt quyết định chính là con người, đặc biệt là nguồn nhân lực trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nguồn nhanh và hiệu quả nhất là thu hút các chuyên gia, nhà khoa học từ nước ngoài, đặc biệt là người Việt Nam ở nước ngoài. Thứ hai là nguồn nhân lực đến từ đào tạo và phát triển trong nước thông qua thu hút những người giỏi ở nhiều lĩnh vực tham gia nghiên cứu, trong đó môi trường hiệu quả nhất là các cơ sở giáo dục đại học.

Bộ trưởng cho biết, Bộ GD&ĐT đã tham mưu xây dựng đề án phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và khoa học cơ bản. Đồng thời, Bộ cũng hoàn tất dự thảo Nghị định về học bổng cho sinh viên và nghiên cứu sinh trong các ngành này. Đây được kỳ vọng là một chính sách mang tính đột phá, góp phần thu hút học sinh giỏi theo học, đồng thời tăng cường đội ngũ nghiên cứu sinh.

Ngoài nhân lực khoa học công nghệ được đào tạo từ bậc đại học, Bộ trưởng còn đặc biệt nhấn mạnh việc chú trọng phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Đây là một giải pháp đột phá quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Từ đó, Bộ trưởng đề nghị cần tăng cường đầu tư mạnh mẽ cho hệ thống giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, không chỉ thông qua đổi mới chương trình, mô hình đào tạo của Bộ, mà còn cần sự đầu tư từ Nhà nước và xã hội, trong đó có vai trò quan trọng của ngân sách Trung ương và địa phương.

Trong phát biểu, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, để có nguồn nhân lực chất lượng cao ở bậc đại học và giáo dục nghề nghiệp, nền tảng quan trọng nhất vẫn là giáo dục phổ thông.

Số năm đi học trung bình của người dân có mối quan hệ chặt chẽ với tăng trưởng kinh tế; trong khi đó, tỷ lệ đi học phổ thông và số năm đi học trung bình của người dân Việt Nam vẫn còn thấp.

Từ đó, Bộ trưởng cho rằng, việc phổ cập giáo dục phổ thông và cấp học tương đương là trung học nghề, là yêu cầu hết sức cấp thiết. Đây không chỉ là vấn đề xã hội hay bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, mà còn là vấn đề mang tính phát triển.

Vì vậy, mục tiêu rất cụ thể trong thời gian tới, đặc biệt trong 5 năm tới, là phải bảo đảm mọi người dân có nhu cầu học tập phải được học, ít nhất hoàn thành trung học phổ thông hoặc tương đương. Đây là yêu cầu quan trọng để nhanh chóng hình thành lực lượng lao động có trình độ, qua đó nâng cao năng suất lao động.

img-9521.jpg
Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng - Trưởng Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mạnh

Tập huấn công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Sáng 10/4, tại ĐH Kinh tế quốc dân, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị tập huấn công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Huỳnh Văn Chương (Bộ GD&ĐT) cho biết, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục duy trì ổn định quy mô với hơn 1 triệu thí sinh, đồng thời hướng tới bước đột phá trong phân cấp quản lý và chuyển đổi số nhằm tạo thuận lợi tối đa cho thí sinh.

Điểm đáng chú ý là các mốc thời gian được điều chỉnh theo hướng rút ngắn. Kỳ thi dự kiến diễn ra vào ngày 11-12/6/2026; kết quả được công bố vào ngày 1/7, sớm hơn khoảng 12 ngày so với năm 2025.

Một thay đổi quan trọng là tăng cường phân cấp, giao quyền chủ động nhiều hơn cho cơ sở. Trong đó, thẩm quyền ký và cấp bằng tốt nghiệp THPT sẽ được chuyển từ Sở GD&ĐT về cho hiệu trưởng các trường THPT.

Cùng với đó, ngành giáo dục đẩy mạnh số hóa văn bằng; triển khai ký bằng số song song với bằng giấy, bảo đảm giá trị pháp lý tương đương, đồng thời tinh gọn thủ tục khi giảm từ 4 loại biểu mẫu xuống còn 2 loại.

Về công tác kiểm tra, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh nguyên tắc “phòng ngừa là chính”, tăng cường kiểm tra toàn diện ở tất cả các khâu từ chuẩn bị, coi thi, chấm thi đến phúc khảo, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ, địa phương và các cơ sở giáo dục đại học.

Trước những thách thức mới như gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, Bộ sẽ phối hợp với lực lượng công an triển khai các giải pháp kỹ thuật phòng ngừa. Đồng thời, các địa phương cần chủ động phương án ứng phó với thời tiết cực đoan trong thời gian tổ chức thi.

Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT đang tích cực chuẩn bị đề án thí điểm tổ chức thi tốt nghiệp trên máy tính, yêu cầu các địa phương sớm nghiên cứu, đầu tư hạ tầng công nghệ, hướng tới giảm áp lực tổ chức và nâng cao tính minh bạch trong những năm tới.

img-9540.jpg
Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Nguyễn Mạnh

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt trong tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT là bảo đảm tuyệt đối an toàn, nghiêm túc, khách quan, công bằng, đúng quy chế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh.

Thứ trưởng đặc biệt lưu ý, không để bất kỳ học sinh nào vì điều kiện khó khăn về đi lại, ăn ở mà không thể dự thi. Đây là yêu cầu mang tính nguyên tắc, đòi hỏi các địa phương phải chủ động phương án hỗ trợ từ sớm, nhất là với vùng sâu, vùng xa.

Để tổ chức Kỳ thi hiệu quả, Thứ trưởng Thường trực lưu ý tiếp tục thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như: chỉ đạo tốt công tác dạy học lớp 12, hoàn thành chương trình và tổ chức ôn tập hiệu quả; tổ chức thi thử ít nhất hai lần để đối sánh kết quả với phương châm “thi thử nhưng vận hành thật, ra đề thật, chấm thật”; đồng thời chuẩn bị kỹ lưỡng, từ sớm, từ xa mọi khâu, đặc biệt về cơ sở vật chất và con người - yếu tố quyết định, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến sai sót.

Thứ trưởng đồng thời yêu cầu công tác lãnh đạo, chỉ đạo phải toàn diện, sâu sát, nhất là trong bối cảnh một số địa phương sáp nhập, quy mô quản lý lớn hơn. Ban Chỉ đạo các cấp phải được thành lập sớm, phân công nhiệm vụ rõ ràng, tránh hình thức.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp phải nhịp nhàng, thống nhất. Với quy mô lớn và nhiều lực lượng tham gia của Kỳ thi, cần thực hiện nguyên tắc “sáu rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền, tránh chồng chéo.

Công tác chuyên môn nghiệp vụ cần được thực hiện nghiêm túc ở tất cả các khâu từ dạy học, ôn thi đến tổ chức thi, coi thi, chấm thi… Đặc biệt, chú trọng kiểm tra, thanh tra với quan điểm đồng hành, thúc đẩy phát triển, bảo đảm khách quan, công tâm, nghiêm túc, không gây khó khăn nhưng vẫn giữ vững hiệu lực.

Toàn ngành tiếp tục thực hiện phương châm “4 đúng, 3 không, 2 tăng cường” để tổ chức tốt nhất Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

img-7329-1.jpg
Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng trao thưởng cho dự án đoạt giải nhất Cuộc thi năm học 2025-2026.

Bộ GD&ĐT phản hồi chính thức về liêm chính khoa học tại Cuộc thi KHKT

Sau khi Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật (KHKT) dành cho học sinh trung học cơ sở (THCS) và học sinh trung học phổ thông (THPT) năm học 2025-2026 (Cuộc thi) kết thúc, xuất hiện một số ý kiến quan tâm liên quan đến việc tổ chức Cuộc thi.

Ngày 10/4, Bộ GD&ĐT đã cung cấp thông tin chính thức, trong đó nội dung về nghi vấn vi phạm liêm chính khoa học.

Bộ GD&ĐT cho biết: Sau khi có ý kiến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đoạt giải Nhất của Cuộc thi (dự án của học sinh Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình), Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo đơn vị tham gia Cuộc thi xác minh phản ánh. Thực hiện chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, ngày 1/4/2026, Sở GD&ĐT Ninh Bình đã có báo cáo về việc rà soát nội dung phản ánh liên quan đến dự án đoạt giải Nhất.

Theo báo cáo, Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy đã thực hiện nghiêm túc công tác lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án tham gia cấp tỉnh theo đúng quy chế, hướng dẫn; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu thực hiện theo đúng Thông tư số 06/2024/TT-BGDĐT và Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT (các thông tư ban hành Quy chế Cuộc thi).

Toàn bộ hồ sơ đã được thẩm định tại cấp tỉnh và nộp về Ban Tổ chức Cuộc thi cấp quốc gia. Việc tổ chức Cuộc thi ở cấp tỉnh đã được công khai đến mọi tổ chức cá nhân quan tâm, kết quả đánh giá và lựa chọn dự thi cấp quốc gia được thông báo bằng văn bản chi tiết đến từng đơn vị dự thi. Dự án dự thi có đầy đủ hồ sơ hợp lệ, đảm bảo đúng Quy chế Cuộc thi.

Bên cạnh đó, căn cứ Quy chế Cuộc thi, để xác minh làm rõ các nội dung kiến nghị, phản ánh cũng như đảm bảo quyền lợi của học sinh, ngày 03/4/2026, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã ban hành Quyết định số 784/QĐ-BGDĐT thành lập Tổ tư vấn đánh giá dự án đoạt giải Cuộc thi để tư vấn đánh giá dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của 02 học sinh Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, Sở GD&ĐT Ninh Bình. Thành viên tổ tư vấn bảo đảm các tiêu chí theo quy định.

Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đoạt giải (tiến hành nghiên cứu thẩm định, đánh giá sự trùng lặp nội dung đề tài, xem xét tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm của Dự án). Sau khi nghiên cứu, Tổ tư vấn đã tổ chức họp, thống nhất một số nội dung sau:

Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và người hướng dẫn khoa học, căn cứ hồ sơ dự thi của học sinh, các em học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được Dự án này.

Các nội dung liên quan đến việc tổng hợp vật liệu dựa trên những quy trình đã được tối ưu hoá mà giáo viên và người hướng dẫn đưa ra thì học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được.

Việc phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR học sinh có thể hiểu và tiến hành được, bởi những kiến thức này có trong chương trình phổ thông mà các em được học.

Các trang thiết bị để thực hiện các thí nghiệm từ việc chế tạo đến khảo sát các tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu của Việt Nam, như: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội,... nên việc thu thập dữ liệu từ các phép đo ở trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được mục tiêu và nội dung nghiên cứu của dự án.

Thứ hai, với kế hoạch nghiên cứu được đề ra, việc thực hiện các công việc dựa trên những quy trình đã được kiểm chứng và có độ lặp lại cao hoàn toàn khả thi dưới sự hướng dẫn của giáo viên và tư vấn của các nhà khoa học.

Thứ ba, dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn và những công bố, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố trước đó (kết quả check turnitin với độ trùng lặp nằm trong quy định cho phép với các công trình công bố).

Thứ tư, đây không phải là nghiên cứu khoa học có tính mới tuyệt đối mà chỉ có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và giá trị trong thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông. Khác với các nghiên cứu trước thường tập trung chuyên sâu vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng đồng thời giữa chống cháy - cách nhiệt - kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.

Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao đồng thời có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh - sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.

Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.

Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn.

Về tính khả thi, nội dung nghiên cứu đã được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận trong điều kiện phòng thí nghiệm hiện có. Kế hoạch thực hiện theo các giai đoạn rõ ràng cho thấy đề tài hoàn toàn có thể triển khai và hoàn thành trong thời gian đã đề ra.

Các phương pháp nghiên cứu trong các tài liệu tham khảo cũng như của nhóm tác giả học sinh là các phương pháp khoa học, tin cậy, được công nhận và được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực khoa học vật liệu. Các công bố của cộng đồng khoa học cũng sử dụng các phương pháp đó và áp dụng vào các đối tượng nghiên cứu/ứng dụng khác nhau.

3.jpg
Cô trò Trường Tiểu học Lý Thái Tổ (Hà Nội) tại buổi sinh hoạt dưới cờ chào mừng 80 năm Quốc khánh 2/9.

Ban hành mới nhiều văn bản quy phạm pháp luật

Tuần qua, hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật mới được Bộ GD&ĐT công bố, cụ thể gồm:

Thông tư số 26/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học. Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là mở rộng phạm vi áp dụng đối với toàn bộ đội ngũ giảng viên đại học, bao gồm giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp trong các cơ sở giáo dục đại học công lập và ngoài công lập, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Thông tư không áp dụng đối với giảng viên thuộc các cơ sở giáo dục đại học do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý, phù hợp với đặc thù của các lực lượng này.

Thông tư số 23/2026/TT-BGDĐT quy định mã số, chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với giáo viên cơ sở giáo dục thường xuyên. Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư là lần đầu tiên đội ngũ giáo viên giáo dục thường xuyên có mã số và chức danh nghề nghiệp riêng.

Thông tư số 22/2026/TT-BGDĐT ngày 6/4/2026, quy định tiêu chuẩn, quy trình chuyển thể, chỉnh sửa cập nhật sách giáo khoa (SGK) bản in sang SGK điện tử; tổ chức thẩm định SGK điện tử. Thông tư gồm 6 chương, 17 điều, quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; nguyên tắc chuyển thể SGK bản in sang bản điện tử; quy định về các tiêu chuẩn của SGK điện tử; quy trình chuyển thể, thực nghiệm, chỉnh sửa và cập nhật SGK điện tử; quy định tổ chức và hoạt động của Hội đồng thẩm định SGK điện tử; hồ sơ và trình tự thẩm định phê duyệt và cho phép sử dụng SGK điện tử.

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm. Thông tư được xây dựng dựa trên những góp ý đánh giá tác động, phản hồi từ thực tiễn của địa phương, giáo viên, phụ huynh và xã hội nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm tính khả thi, minh bạch, phù hợp với điều kiện thực tế, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thông tư số 20/2026/TT-BGDĐT quy định về kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học. Thông tư mới được ban hành nhằm đổi mới căn bản công tác kiểm định chất lượng, chuyển từ cách tiếp cận “đạt chuẩn” sang “cải tiến chất lượng liên tục”, tiệm cận các chuẩn mực khu vực và quốc tế, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.

Cũng trong tuần, Bộ GD&ĐT công bố xin ý kiến góp ý rộng rãi một số dự thảo nghị định, thông tư, cụ thể:

Dự thảo Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đại học quốc gia; dự thảo Thông tư quy định về chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học; dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp; dự thảo Thông tư ban hành chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ

Xuân Son mất oan phạt đền

Xuân Son mất oan phạt đền

GD&TĐ - Ban trọng tài VFF xác định ông Nguyễn Trung Kiên đã sai khi không cho Thép Xanh Nam Định hưởng phạt đền ở trận thua Hoàng Anh Gia Lai 1-2 tối 11/4.