Trong một cuộc phỏng vấn mới đây, Tổng thống Zelensky cho biết, Ukraine hiện có đủ tên lửa đánh chặn Patriot để chiếm khoảng 1% kho dự trữ hiện có của Mỹ - vốn được cho là đã cạn kiệt do chiến tranh với Iran.
Tuy nhiên, ông Zelensky đã tận dụng cuộc phỏng vấn để kêu gọi Mỹ bán cho Ukraine 5% kho tên lửa Patriot còn lại, mà ông nhận định sẽ đủ để giúp Ukraine vượt qua mùa Đông.
Nhà lãnh đạo Ukraine còn nói thêm, 10% kho tên lửa Mỹ sẽ cho phép Ukraine bắn hạ mọi tên lửa đạn đạo Nga nhắm vào nước này.
Nhưng những con số này nhanh chóng trở nên không đáng tin cậy khi được xem xét kỹ lưỡng.
Mỹ có bao nhiêu tên lửa và ông Zelensky muốn gì?
Tổng số tên lửa đánh chặn Patriot hiện có trong tay Mỹ được giữ bí mật, nhưng ước tính gần đây nhất cho thấy con số này vào khoảng 800 quả, sau khi Mỹ được cho là đã sử dụng hết khoảng 65% tổng số kho dự trữ trong cuộc chiến chống Iran.
Như vậy, đề xuất chuyển giao 10% của ông Zelensky sẽ tương đương với khoảng 80 tên lửa đánh chặn Patriot. Con số đó nghe có vẻ đáng kể - cho đến khi so sánh với tốc độ mà Ukraine đã sử dụng chúng.
Cố vấn của ông Zelensky, Dmytro Lytvyn, nói với tờ New York Times, Ukraine đã nhận và sử dụng khoảng 600 tên lửa Patriot trong vòng 4 năm.
Ngoài ra còn phải xem xét tốc độ phóng tên lửa đạn đạo của Nga.
Ông Zelensky tuyên bố Nga đang bắn bao nhiêu tên lửa vào Ukraine?
Chính ông Zelensky đã nói với Axios vào cuối tháng 7, Nga đang phóng từ 30 đến 40 tên lửa đạn đạo trong mỗi cuộc tấn công lớn, với tần suất 3 đến 5 lần một tháng.
Vào ngày 5-6/7, Nga được cho là đã phóng 29 tên lửa đạn đạo hoặc tên lửa tốc độ cao tương tự trong một cuộc tấn công tập trung mạnh vào Ukraine.
Ukraine không đánh chặn được tên lửa nào, và các quan chức Ukraine cho rằng, nguyên nhân là do thiếu tên lửa đánh chặn.
Chưa đầy 2 tuần sau, Nga được cho là đã phóng 25 tên lửa đạn đạo Iskander-M/S-400 và 10 tên lửa Zircon - tổng cộng 35 quả - cùng với một số loại vũ khí khác trong một đợt tấn công khác nhắm chủ yếu vào thủ đô Kiev.
Ukraine tuyên bố đã đánh chặn được 17 tên lửa Iskander/Zircon/S-400.
Liệu những tính toán về tên lửa của ông Zelensky có hợp lý không?
Ngay cả trong giả định cực kỳ lạc quan, mọi tên lửa đánh chặn Patriot đều phá hủy được tên lửa đạn đạo đang bay tới, thì 80 tên lửa đánh chặn cũng chỉ đủ để tiêu diệt 80 mục tiêu.
Với tỷ lệ 30-40 tên lửa đạn đạo mỗi cuộc tấn công lớn như ông Zelensky đã nêu, số lượng đó sẽ đủ cho khoảng 2 cuộc tấn công quy mô lớn - một lần nữa, với giả định mọi tên lửa đánh chặn đều bắn trúng mục tiêu.
Học thuyết phòng thủ của Mỹ và NATO quy định phóng từ 2 đến 4 tên lửa đánh chặn Patriot để đối phó với mỗi tên lửa đang bay tới.
Tuyên bố của ông Zelensky, một đợt tấn công của Nga bao gồm 30 đến 40 tên lửa đạn đạo, do đó có nghĩa là Ukraine có thể phải sử dụng tới 80 tên lửa đánh chặn - hoặc 10% số lượng tên lửa đánh chặn ước tính của Mỹ - cho một cuộc tấn công duy nhất.
3 đến 5 cuộc tấn công như vậy mỗi tháng, mỗi cuộc tấn công liên quan đến 30 đến 40 tên lửa đạn đạo, sẽ tương đương với khoảng 90 đến 200 tên lửa đạn đạo bay tới mỗi tháng.
80 tên lửa đánh chặn Patriot không thể tiêu diệt hết chúng ngay cả với tỷ lệ thành công 100%.
Với tỷ lệ đánh chặn 1:1, 80 hệ thống Patriots sẽ bao quát 80 mục tiêu bay. Với tỷ lệ 2:1, họ sẽ bao quát 40 mục tiêu. Với tỷ lệ 3:1, khoảng 27 mục tiêu.
Tóm lại là gì?
Có thể ông Zelensky đang dựa trên một ước tính khác về kho tên lửa Mỹ, hoặc giả định, việc sản xuất của Mỹ sẽ cung cấp nguồn cung định kỳ trong tương lai chứ không phải là một lần duy nhất.
Hoặc, việc Tổng thống Ukraine sử dụng cụm từ “phá hủy tất cả” có thể chỉ đơn giản là một ví dụ khác về lối hùng biện thường thấy của ông hơn là một tuyên bố theo nghĩa đen, Ukraine có thể đánh chặn mọi tên lửa đạn đạo mà Nga phóng.
Điều đó dẫn đến hai cách giải thích khả thi.
Hoặc ông Zelensky đang sử dụng các kỹ thuật thao túng truyền thông của riêng mình, để cố tình đơn giản hóa hoặc phóng đại các con số, nhằm củng cố lập luận của ông về việc tiếp tục làm cạn kiệt kho dự trữ Mỹ; hoặc đánh giá của ông về thời gian sử dụng của kho dự trữ đó là hoàn toàn sai lầm.
