Quân đội Nga trên hướng Pokrovsk đã đột nhập vào làng Shevchenko thuộc huyện Velykonovosilkivskyi, tỉnh Donetsk, nơi có mỏ Lithium lớn nhất Ukraine, thuộc nhóm các mỏ có trữ lượng hàng đầu của châu Âu.
Thông tin này được đưa tin bởi nguồn phân tích DeepState, có liên kết với Tổng cục Tình báo của Bộ Quốc phòng Ukraine.
Ấn phẩm này lưu ý rằng, cuộc tấn công chính của Lực lượng Vũ trang Nga được thực hiện giữa các khu định cư Burlatskoye và Privolnoye.
Trong những ngày gần đây, các nhóm quân Nga đã hoạt động rất tích cực trong khu vực và sử dụng rất nhiều trang thiết bị tấn công, ví dụ như chỉ tính riêng ngày 13 tháng 4, có ít nhất 20 thiết bị và 41 xe máy tham gia vào hoạt động tấn công ở khu vực giữa Privolnoye và Burlatskoye.
Ngôi làng cuối cùng có một vài ngôi nhà và một vài nơi trú ẩn, nhưng thỉnh thoảng người ta vẫn phát hiện thấy các nhóm người Nga ở đó.
Các nhà phân tích cho biết thêm rằng, Lực lượng Vũ trang Nga chủ yếu sử dụng thiết bị để hỗ trợ bộ binh hoặc đổ bộ với số lượng từ một đến ba đơn vị, nhưng đôi khi thiết bị cũng được sử dụng trong các cuộc tấn công theo nhóm lớn.
Điều đáng chú ý là phương tiện truyền thông Nga đã đưa tin về việc giải phóng ngôi làng Shevchenko cách đây một thời gian, nhưng thực ra thông tin này lại là kết quả của sự nhầm lẫn.
Thực tế là chỉ riêng ở tỉnh Donetsk đã có ít nhất hai khu định cư có tên giống nhau này và ngôi làng thứ hai của Shevchenko nằm ở quận Pokrovsk thực sự đã bị quân Nga chiếm được, nhưng ở ngôi làng đó không có mỏ Lithium.
Các chuyên gia quân sự phương Tây trước đây đã đưa tin về khả năng Liên bang Nga sẽ tịch thu mỏ lithium ở Shevchenko. Thực tế này có thể tác động tiêu cực không chỉ đến ngành công nghiệp Ukraine mà còn đến ngành công nghiệp châu Âu, nơi cũng cần loại kim loại này cho pin xe điện.
Cần phải nói thêm rằng các cuộc đàm phán hiện đang được tiến hành giữa chính quyền Kiev và Washington để đi đến một thỏa thuận về khai thác và sở hữu kim loại đất hiếm, đặc biệt là Lithium, nhưng cho đến nay, 2 trong 4 mỏ đất hiếm lớn nhất Ukraine đã lọt vào trong tay người Nga.
Ukraine trước đây nắm giữ gần 500.000 tấn (chiếm 10% trữ lượng thế giới) lithium, vật liệu đặc biệt quan trọng cho pin được sử dụng trong các thiết bị từ điện thoại thông minh, máy tính xách tay cho đến xe điện.
Phần lớn trữ lượng Lithium của Ukraine nằm ở 4 mỏ chính, nhưng trong đó có 2 mỏ đã nằm dưới quyền kiểm soát của Nga là mỏ quặng Lithium Shevchenko (Donetsk) và mỏ Krutaya Balka (vùng Zaporozhye); còn lại 2 mỏ ở Polokhovskoye và mỏ ở Dobra vẫn còn do Ukraine nắm giữ.
Điều đặc biệt đáng buồn là chỉ tính riêng mỏ ở Shevchenko đã chiếm phần lớn trữ lượng Lithium của Ukraine (trữ lượng được Cơ quan Địa chất và Đất nền Nhà nước Ukraine đánh giá năm 2018 là 13,8 triệu tấn quặng lithium); còn mỏ Krutaya Balka thì trữ lượng chưa xác định chính xác, nhưng phù hợp cho khai thác lộ thiên trong một khoảng thời gian dài.
Còn lại 2 mỏ Lithium do Ukraine nắm giữ có trữ lượng rất nhỏ, bao gồm, mỏ Polokhovskoye ước tính chỉ có 270.000 tấn quặng lithium (Ủy ban Dự trữ Nhà nước Ukraine ước tính năm 2018) và mỏ Dobra được chia làm 2 mỏ độc lập Stankuvatska và Nadiia, tổng trữ lượng cũng chỉ đạt khoảng 1,2 triệu tấn.
Đáng chú ý là vào tháng 1 năm 2024, khi khu vực kiểm soát của quân Nga còn cách vùng Pokrovsk khá xa, công ty European Lithium của Úc đã trả 184 triệu euro để nhận được giấy phép khai thác và chế biến mỏ Shevchenko.
Với việc quân Nga hiện đã tiến đến làng Shevchenko, việc họ sẽ giành quyền kiểm soát khu mỏ này là điều không thể nghi ngờ. Và sau này, không rõ số tiền mà công ty European Lithium có được Ukraine trả lại hay không và liệu Moscow có cho phép công ty này đàm phán để nhận quyền khai thác mỏ từ tay Nga hay không.
