Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm học 2018-2019, toàn quốc có tổng số 316 trường phổ thông dân tộc nội trú ở 49 tỉnh/thành phố với tổng số 109.245 học sinh nội trú (tăng 22 trường, 28.413 HS so với năm học 2011-2012).
Cùng với đó là 1.097 trường phổ thông dân tộc bán trú ở 28 tỉnh/thành phố với quy mô 185.671 học sinh bán trú (tăng 970 trường phổ thông dân tộc bán trú, 172.441 học sinh bán trú so với năm học 2011-2012). Ngoài ra, còn có 2.273 trường phổ thông ở 29 tỉnh/thành phố với quy mô 161.241 học sinh bán trú.
Toàn quốc hiện có 4 trường dự bị đại học, 1 trường phổ thông dân tộc nội trú trực thuộc Bộ GD&ĐT có đào tạo hệ dự bị đại học dân tộc và 3 khoa dự bị đại học dân tộc thuộc các trường đại học với quy mô hơn 4.000 học sinh dự bị/năm.
Dạy học tiếng dân tộc thiểu số đã được quan tâm. Từ năm 2011 đến 2020, việc dạy tiếng dân tộc được thực hiện chính thức trong trường phổ thông với 6 tiếng dân tộc (Mông, Ê đê, Jrai, Bahnar, Chăm, Khmer), triển khai thực hiện tại 22 tỉnh/ thành phố với quy mô 756 trường, 5.267 lớp, 174.562 học sinh được học tiếng dân tộc.
Dạy học tiếng dân tộc đã góp phần quan trọng trong việc huy động HS đến trường, hỗ trợ nâng cao năng lực ngôn ngữ, góp phần vào nhiệm vụ bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa, ngôn ngữ dân tộc thiểu số.
Giáo dục văn hóa dân tộc (VHDT) cũng được các địa phương quan tâm. Giáo dục VHDT chủ yếu được triển khai trong phạm vi chương trình địa phương. Ngoài ra, trong các hoạt động ngoài giờ chính khóa, nội dung VHDT cũng được triển khai dạy lồng ghép hay thực hiện dưới dạng tổ chức các hoạt động.
Tuy nhiên giáo dục VHDT trong trường phổ thông vùng dân tộc thiểu số, miền núi còn nhiều hạn chế từ việc xây dựng chương trình, tài liệu đến triển khai thực hiện giáo dục đều chưa đạt chất lượng và yêu cầu. Các địa phương chưa thật sự coi trọng việc xây dựng điều kiện và chất lượng nội dung giáo dục VHDT.
Đại diện lãnh đạo Vụ Giáo dục dân tộc (Bộ GD&ĐT) cho biết, nhìn chung, việc thực hiện chiến lược phát triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2011 - 2020 đã đạt được nhiều kết quả to lớn. Những kết quả này đã làm thay đổi chất lượng giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi, nâng giáo dục vùng này lên một bước cao hơn.
Tuy vậy những khó khăn hạn chế của giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi vẫn còn nhiều, chất lượng so với giáo dục vùng thuận lợi vẫn còn khoảng cách xa. Đây là bài toán được đặt ra cho ngành giáo dục cũng như toàn bộ hệ thống chính trị - xã hội để trong CLPTGD giai đoạn tới sẽ có những mục tiêu và giải pháp phù hợp nhằm đẩy giáo dục vùng dân tộc thiểu số, miền núi phát triển nhanh hơn.
