Nâng cao tay nghề từ thực tiễn sản xuất
Tại xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên, Hợp tác xã Chè sạch Hương Trà không chỉ phát triển với định hướng nâng cao giá trị cây chè mà còn tạo việc làm ổn định cho lao động nông thôn thông qua việc truyền nghề, hướng dẫn kỹ thuật và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.
Thành lập từ tháng 3/2023, Hợp tác xã Chè sạch Hương Trà hiện có 6 thành viên chính thức. HTX liên kết vùng nguyên liệu rộng 7,5 ha với các hộ xã viên, toàn bộ diện tích được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và đang hoàn thiện các thủ tục để phát triển thêm 3 ha chè hữu cơ. Việc liên kết sản xuất không chỉ tạo ra nguồn nguyên liệu ổn định mà còn mở ra cơ hội việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.
Bà Vũ Thị Hương – Giám đốc HTX cho biết: Để tạo ra sản phẩm chè chất lượng cao, người lao động không chỉ cần kinh nghiệm mà còn phải được hướng dẫn kỹ thuật bài bản. Vì vậy, ngay từ khi thành lập, HTX đã chú trọng đào tạo nghề ngay tại cơ sở sản xuất. Các thành viên và lao động được hướng dẫn quy trình chăm sóc chè theo tiêu chuẩn VietGAP, kỹ thuật thu hái đúng lứa, chế biến, sao sấy, bảo quản và đóng gói sản phẩm. Quá trình đào tạo được thực hiện thông qua hình thức "cầm tay chỉ việc", giúp người lao động nhanh chóng tiếp cận kỹ thuật và áp dụng ngay vào thực tế.
Bên cạnh các dòng trà truyền thống, HTX còn phát triển các sản phẩm trà cao cấp như trà đinh, trà tôm nõn, trong đó có sản phẩm Nõn Hương Trà đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Một trong những điểm nổi bật của HTX là phát triển các dòng trà ướp hoa tự nhiên như trà sen, trà nhài và trà hoa mộc. Đây là những sản phẩm có giá trị kinh tế cao nhưng yêu cầu kỹ thuật chế biến rất khắt khe. Người lao động được hướng dẫn cách lựa chọn nguyên liệu, căn thời điểm hoa nở và thực hiện quy trình ướp hương nhiều lần để giữ được hương thơm tự nhiên của hoa mà vẫn bảo đảm hương vị đặc trưng của trà Thái Nguyên.
Tuy nhiên, do phụ thuộc vào mùa vụ, việc sản xuất trà ướp hoa diễn ra vào những thời điểm nhất định trong năm. Trà sen được chế biến từ cuối tháng 5 đến tháng 7 âm lịch; trà nhài được ướp vào giữa tháng 6 và tiếp tục vào tháng 8; còn trà hoa mộc được sản xuất vào tháng 11 và 12 âm lịch. Mỗi mùa hoa lại tạo thêm việc làm cho nhiều lao động địa phương ở các công đoạn sơ chế, ướp hương, đóng gói và hoàn thiện sản phẩm.
Mở rộng việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn
Hiện nay, HTX duy trì việc làm thường xuyên cho 5 lao động và khoảng 30 lao động trong tổ sản xuất vào các thời điểm cao điểm. Thu nhập của lao động thời vụ đạt khoảng 400.000 đồng/người/ngày. Đối với nhiều hộ dân, đây là nguồn thu nhập đáng kể, giúp cải thiện đời sống và giảm tình trạng lao động phải rời quê tìm việc theo mùa.
Không chỉ tạo việc làm trực tiếp, HTX còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Thay vì chỉ bán chè nguyên liệu với giá trị thấp, các hộ liên kết được hướng dẫn sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, chú trọng chất lượng và tham gia vào chuỗi chế biến để nâng cao giá trị sản phẩm.
Khi chất lượng được nâng lên, giá bán cũng tăng theo. Hiện các sản phẩm của HTX có giá từ khoảng 100.000 đồng/kg đối với các dòng phổ thông đến 5 triệu đồng/kg đối với trà Đinh Ngọc và khoảng 10 triệu đồng/kg đối với trà Đinh Sen.
Song song với phát triển sản xuất, HTX tích cực mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua hệ thống đại lý, các kênh bán hàng trực tuyến và tham gia nhiều chương trình xúc tiến thương mại. Đến nay, sản phẩm đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Bình, Đà Nẵng và Hưng Yên. Thị trường ngày càng mở rộng giúp HTX duy trì sản xuất quanh năm, tạo việc làm ổn định hơn cho người lao động.
Trong quá trình hoạt động, HTX luôn nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm và phát triển kinh tế tập thể. Đây là điều kiện thuận lợi để HTX tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường đào tạo nghề cho lao động nông thôn.
Đại diện Hợp tác xã Chè sạch Hương Trà cho biết, trong thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu hữu cơ, phát triển các dòng trà chất lượng cao và xây dựng thương hiệu riêng. Cùng với đó, HTX sẽ duy trì hoạt động hướng dẫn kỹ thuật cho các thành viên và lao động liên kết, từng bước nâng cao tay nghề, tạo thêm nhiều việc làm ổn định ngay tại địa phương.
Từ thực tế hoạt động của Hợp tác xã Chè sạch Hương Trà có thể thấy, khi đào tạo nghề được gắn với nhu cầu sản xuất và thị trường tiêu thụ, người lao động không chỉ được trang bị kỹ năng mà còn có cơ hội việc làm và thu nhập bền vững. Đây là hướng đi phù hợp trong phát triển kinh tế tập thể, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn, giữ chân lao động tại địa phương và tạo động lực cho xây dựng nông thôn mới.
