Đưa tiếng Anh ra ngoài tiết học
Để tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, việc học không thể chỉ giới hạn trong những tiết ngoại ngữ trên lớp. Học sinh cần có thêm không gian để nghe, nói, trao đổi và sử dụng tiếng Anh trong nhiều hoạt động khác nhau.
Câu lạc bộ ngoại ngữ, thuyết trình, tranh biện, thực hiện dự án, giao lưu học thuật hay hoạt động trải nghiệm đều có thể mở rộng không gian ấy. Thay vì chỉ trả lời câu hỏi hoặc hoàn thành bài tập, học sinh được đặt vào những tình huống cần sử dụng tiếng Anh để trình bày suy nghĩ, trao đổi thông tin và phối hợp với bạn bè.
Đây cũng là cách thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức trong sách với khả năng sử dụng ngoại ngữ. Bởi thực tế, học sinh có thể nắm khá chắc từ vựng, ngữ pháp nhưng vẫn thiếu tự tin khi phải trình bày một vấn đề hoặc tham gia trao đổi bằng tiếng Anh.
Thời gian qua, ngành Giáo dục Ninh Bình chú trọng tăng cường thực hành giao tiếp, phát triển các kỹ năng và từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường. Nhiều sân chơi được tổ chức như Giao lưu “Tài năng tiếng Anh tiểu học”, Cuộc thi “Tài năng tiếng Anh”, “Giải toán và các môn Khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh” cấp tỉnh.
Riêng Olympic “Tài năng tiếng Anh” năm học 2025 - 2026 thu hút đông đảo học sinh THCS và THPT tham gia. Những sân chơi này không chỉ tạo động lực học ngoại ngữ mà còn mở thêm cơ hội để học sinh vận dụng tiếng Anh trong giao tiếp, trình bày và thực hiện các nhiệm vụ học tập.
Em Phan Hoàng Trung Đức, học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (Ninh Bình), chia sẻ: “Khi tham gia câu lạc bộ hoặc các hoạt động bằng tiếng Anh, em phải chủ động nói nhiều hơn và phản ứng ngay trong quá trình trao đổi. Ban đầu em còn ngại vì sợ dùng từ chưa chính xác, nhưng khi được thực hành thường xuyên, em thấy mình tự tin hơn. Những chủ đề gần với học tập và cuộc sống cũng giúp chúng em thấy tiếng Anh không chỉ là một môn học”.
Tạo cơ hội sử dụng tiếng Anh thường xuyên
Mở rộng môi trường tiếng Anh ngoài giờ học không nhất thiết phải bắt đầu từ những hoạt động quy mô lớn. Một buổi sinh hoạt câu lạc bộ, phần giới thiệu dự án, bài thuyết trình ngắn hay hoạt động nhóm bằng tiếng Anh đều có thể tạo thêm cơ hội thực hành cho học sinh.
Ở các trường THPT chuyên, không gian này có thể được mở rộng thông qua hoạt động học thuật, dự án và giao lưu với học sinh, giáo viên trong và ngoài nước. Khi tiếng Anh được sử dụng để trao đổi một vấn đề khoa học, giới thiệu văn hóa, trình bày sản phẩm hay cùng thực hiện nhiệm vụ, ngoại ngữ dần trở thành công cụ giao tiếp và tiếp cận tri thức.
Năm học 2025 - 2026, các trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, THPT chuyên Lương Văn Tụy, THPT chuyên Biên Hòa cùng một số cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã phối hợp tổ chức, tham gia các chương trình giao lưu, tham quan, học tập với các đoàn cán bộ, giáo viên, học sinh đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga và một số quốc gia khác.
Những hoạt động này mở thêm cơ hội để học sinh tiếp xúc với môi trường quốc tế. Tuy nhiên, để việc sử dụng ngoại ngữ trở nên thường xuyên, điều quan trọng là tạo được nhiều hoạt động ngay trong nhà trường, phù hợp với năng lực và hứng thú của học sinh.
Thầy Trần Xuân Bình, giáo viên phụ trách đội tuyển học sinh giỏi quốc gia môn Tiếng Anh, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cho rằng: “Muốn học sinh sử dụng tiếng Anh tự nhiên hơn, nhà trường cần tạo nhiều tình huống để các em được nói và trao đổi. Không nhất thiết hoạt động nào cũng phải tổ chức quy mô lớn. Một buổi câu lạc bộ, một phần thuyết trình hay dự án nhỏ cũng có thể trở thành môi trường thực hành nếu học sinh được khuyến khích chủ động sử dụng tiếng Anh”.
Năm học 2026 - 2027, Ninh Bình định hướng triển khai thực chất Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; đồng thời phân loại cơ sở giáo dục theo mức độ đáp ứng về đội ngũ, chương trình, học liệu, môi trường sử dụng ngoại ngữ và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học cũng là một trong những nhiệm vụ được chú trọng.
Để hướng đi này phát huy hiệu quả, bên cạnh nâng cao năng lực ngoại ngữ cho giáo viên, các trường cần đa dạng hóa hình thức tổ chức, lựa chọn nội dung phù hợp và tạo cơ hội để nhiều học sinh được tham gia.
Khi tiếng Anh xuất hiện thường xuyên hơn trong câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm, dự án và giao lưu học thuật, học sinh có thêm cơ hội chuyển kiến thức đã học thành khả năng sử dụng ngôn ngữ. Qua đó, tiếng Anh từng bước vượt ra ngoài phạm vi một môn học để trở thành công cụ giao tiếp, học tập và mở rộng hiểu biết.
