Ngày 14/10, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Quyết định số 3760/QĐ-UBND phê duyệt Đề án tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2026 - 2035, định hướng đến năm 2045 trên địa bàn tỉnh.
Đề án áp dụng đối với việc dạy và học tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc, tiếng Đức, tiếng Nga, tiếng Pháp và một số ngôn ngữ khu vực ASEAN tại các cơ sở giáo dục mầm non (làm quen với ngoại ngữ), phổ thông, thường xuyên, nghề nghiệp và giáo dục đại học (Trường Đại học Hoa Lư). Đề án không điều chỉnh việc dạy và học tiếng Anh.
Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực. Cùng với định hướng phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch, kinh tế đối ngoại và hội nhập quốc tế, nhu cầu về nguồn nhân lực có năng lực sử dụng ngoại ngữ ngày càng rõ nét.
Thực tế, nhu cầu lựa chọn ngoại ngữ ngoài tiếng Anh của người học trên địa bàn tỉnh có xu hướng tăng. Số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT bằng các ngoại ngữ ngoài tiếng Anh tăng từ 231 lượt năm 2024 lên 417 lượt năm 2026. Trong đó, tiếng Trung Quốc có số lượng lớn nhất, tăng từ 152 lên 301 thí sinh; tiếng Nhật Bản và tiếng Hàn Quốc cũng có xu hướng tăng.
Tiếng Pháp và tiếng Nga đã có nền tảng tương đối rõ tại các trường THPT chuyên và Trường THCS Trần Đăng Ninh. Năm học 2025 - 2026, các trường THPT chuyên của tỉnh có 19 học sinh đạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia ở hai môn tiếng Pháp và tiếng Nga.
Tuy nhiên, việc dạy và học các ngoại ngữ khác tiếng Anh trên địa bàn còn hạn chế về quy mô, phạm vi và điều kiện tổ chức; đội ngũ giáo viên còn thiếu, cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu và hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ.
Thí điểm từ mầm non, từng bước tổ chức lớp chuyên
Giai đoạn 2026 - 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu xây dựng, triển khai thí điểm hoạt động lựa chọn cho trẻ mầm non làm quen với tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc.
Tỉnh đồng thời tổ chức thí điểm các chương trình tự chọn cho trẻ mầm non, học sinh lớp 1, lớp 2 làm quen với tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức bên cạnh tiếng Anh; từng bước triển khai dạy học các ngoại ngữ trong giáo dục phổ thông tại các cơ sở đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Một số trường THCS điển hình có nhu cầu và đủ điều kiện được lựa chọn để thí điểm ít nhất một ngoại ngữ ngoài tiếng Anh theo hình thức phù hợp.
Tại các trường THPT, triển khai dạy ngoại ngữ thứ hai hoặc dạy học tăng cường hoặc theo nhu cầu người học đối với tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc, tiếng Đức.
Đối với các trường THPT chuyên, căn cứ điều kiện thực tế, nhu cầu của người học và khả năng bảo đảm đội ngũ, cơ sở vật chất, từng bước tổ chức lớp chuyên đối với một trong các ngoại ngữ: tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc, tiếng Đức.
Đến năm 2030, tỉnh đặt chỉ tiêu thí điểm ít nhất một trong 4 ngoại ngữ trên tại ít nhất 3 trường mầm non, 9 trường tiểu học, 9 trường THCS, 6 trường THPT, 3 trung tâm giáo dục thường xuyên và 5 cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Trường Đại học Hoa Lư phấn đấu có 30% ngành/chương trình tăng cường ngoại ngữ hoặc có học phần giảng dạy bằng các ngoại ngữ thuộc Đề án. Đối với các chương trình có đánh giá kết quả học tập, phấn đấu tối thiểu 70% người học hoàn thành yêu cầu của chương trình; với giáo dục mầm non, việc đánh giá thông qua quan sát quá trình tham gia, sự hứng thú và phản hồi phù hợp độ tuổi.
Về điều kiện thực hiện, 100% cơ sở thí điểm có giáo viên dạy ít nhất một ngoại ngữ theo hình thức cơ hữu, hợp đồng hoặc thỉnh giảng; 100% cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên tham gia thí điểm được bồi dưỡng trước khi triển khai. Các cơ sở thí điểm phải có phương án bảo đảm phòng học, thiết bị, học liệu và hạ tầng công nghệ phù hợp.
Trên cơ sở đánh giá kết quả thí điểm, nhu cầu và điều kiện bảo đảm chất lượng, đến năm 2035, tỉnh phấn đấu mở rộng thêm tối thiểu 6 trường mầm non, 5 trường tiểu học, 19 trường THCS, 9 trường THPT, 10 trung tâm giáo dục thường xuyên và 9 cơ sở giáo dục nghề nghiệp so với năm 2030.
Trường Đại học Hoa Lư phấn đấu có 50% ngành/chương trình tăng cường ngoại ngữ hoặc có học phần giảng dạy bằng các ngoại ngữ thuộc Đề án; phấn đấu tối thiểu 50% học sinh lớp chuyên ngoại ngữ khác tiếng Anh đạt từ Bậc 3 trở lên khi tốt nghiệp THPT.
Đến năm 2045, trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện và nhu cầu thực tế, tỉnh tiếp tục duy trì, mở rộng các mô hình dạy và học ngoại ngữ phù hợp. Trường Đại học Hoa Lư phấn đấu có 70% ngành/chương trình tăng cường ngoại ngữ hoặc có học phần giảng dạy bằng các ngoại ngữ thuộc Đề án.
Nghiên cứu phương án sử dụng ngoại ngữ khác tiếng Anh trong tuyển sinh lớp 10
Một nội dung đáng chú ý trong Đề án là nghiên cứu phương án sử dụng ngoại ngữ khác tiếng Anh trong tuyển sinh vào lớp 10.
Cụ thể, tỉnh nghiên cứu phương án sử dụng tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc trong tuyển sinh vào lớp 10, nhất là đối với trường THPT chuyên, bảo đảm đúng quy chế tuyển sinh, công bằng, công khai, minh bạch và phù hợp điều kiện thực tế.
Cùng với đó, Ninh Bình chú trọng triển khai giảng dạy các môn tự chọn - ngoại ngữ 2 trong Chương trình giáo dục phổ thông theo nhu cầu người học; triển khai thí điểm, tổng kết và đánh giá chương trình, sách giáo khoa, giáo trình, tài liệu, học liệu dạy và học ngoại ngữ; dạy tích hợp ngoại ngữ trong một số môn học.
Phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên là một trong những nhóm giải pháp trọng tâm. Tỉnh định hướng tuyển dụng giáo viên, giảng viên dạy ngoại ngữ, gồm cả giáo viên, giảng viên người nước ngoài bảo đảm chất lượng, đáp ứng nhu cầu công việc, vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và phù hợp quy định hiện hành.
Đề án cũng đặt ra việc bồi dưỡng năng lực sử dụng ngoại ngữ, năng lực sư phạm cho đội ngũ; ứng dụng công nghệ tiên tiến, trí tuệ nhân tạo trong dạy và học ngoại ngữ; phát triển học liệu trực tuyến mở có ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Hợp tác quốc tế được đẩy mạnh thông qua các chương trình về dạy và học ngoại ngữ theo các thỏa thuận đã ký kết; ưu tiên trao đổi học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên và chia sẻ kinh nghiệm, phương pháp giảng dạy. Tỉnh cũng nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút giáo viên, chuyên gia nước ngoài tham gia giảng dạy, hỗ trợ chuyên môn tại các cơ sở giáo dục theo quy định.
Kinh phí thực hiện Đề án được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn vốn lồng ghép với các đề án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nguồn đầu tư, tài trợ và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.
Đáng chú ý, nguồn kinh phí từ việc cung cấp dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục chỉ áp dụng đối với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, trên nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, đúng quy định, không làm phát sinh khoản thu bắt buộc đối với người học.
Sở GD&ĐT Ninh Bình là cơ quan chủ trì triển khai Đề án, thực hiện rà soát, lựa chọn các cơ sở thí điểm, tổ chức đánh giá, sơ kết và đề xuất nhân rộng theo lộ trình, chỉ tiêu của Đề án.
Lộ trình được thực hiện theo hướng thí điểm tại một số cơ sở giáo dục đủ điều kiện, tổ chức sơ kết, đánh giá hiệu quả trước khi triển khai nhân rộng trên toàn tỉnh.
