Một đứa trẻ có thể diễn đạt suy nghĩ của mình một cách rõ ràng và chính xác không chỉ có lợi thế trong học tập mà còn dễ dàng thành công trong giao tiếp xã hội và sự nghiệp tương lai.
Khuyến khích trẻ nói nhiều hơn
Cha mẹ cần tạo cơ hội đầy đủ cho trẻ để bày tỏ suy nghĩ và cảm xúc của mình. Trong cuộc sống hàng ngày, người lớn nên thường xuyên giao tiếp với trẻ, hỏi ý kiến và quan điểm của trẻ, để trẻ cảm nhận rằng lời nói của mình là có giá trị. Đồng thời, cũng nên khuyến khích trẻ tích cực tham gia thảo luận và đưa ra ý kiến của mình trong gia đình, trường học và các dịp khác.
Thực ra, cách cha mẹ nói chuyện với con sẽ âm thầm ảnh hưởng đến con. Ví dụ, khi trẻ mang trong mình sự tò mò và nhiệt huyết đối với những điều mới mẻ, và bày tỏ với cha mẹ rằng muốn thử sức, thì giọng nói đầy niềm tin của cha mẹ sẽ như một ánh sáng ấm áp soi đường cho trẻ tiến bước.
Chẳng hạn, khi trẻ háo hức nói với bạn: “Mẹ ơi, con muốn học đánh cầu lông!”, lúc này, bạn đáp lại bằng giọng nói tin tưởng: “Thật tuyệt vời! Chỉ cần cố gắng, mẹ tin con nhất định sẽ học được".
Giọng nói đầy tin tưởng này sẽ giúp trẻ khi đối mặt với khó khăn, càng tin tưởng vào bản thân, dũng cảm thử sức và khám phá.
Phát triển khả năng ngôn ngữ của trẻ
Khả năng ngôn ngữ tốt là nền tảng để nâng cao khả năng biểu đạt. Cha mẹ có thể thông qua đọc sách, kể chuyện, đọc thơ... để làm phong phú vốn từ vựng của trẻ, nâng cao khả năng tổ chức ngôn từ của chúng. Bên cạnh đó, cũng có thể hướng dẫn trẻ học một số biện pháp tu từ và kỹ thuật diễn đạt, giúp ngôn ngữ của trẻ trở nên sinh động và mạnh mẽ hơn.
Lắng nghe và tôn trọng
Khi trẻ cố gắng bày tỏ suy nghĩ của mình, cha mẹ cần kiên nhẫn lắng nghe, không nên vội vàng ngắt lời hay sửa lỗi. Tôn trọng cách thể hiện và quan điểm của trẻ, đồng thời đưa ra những phản hồi tích cực và khích lệ. Nhờ đó, trẻ sẽ tự tin hơn trong việc bày tỏ ý kiến của mình và không sợ mắc lỗi.
Tạo bầu không khí thoải mái
Một số trẻ khó bày tỏ bản thân vì căng thẳng hoặc lo lắng. Cha mẹ cần nỗ lực tạo ra một bầu không khí thoải mái, hòa hợp để trẻ tự do thể hiện mà không bị áp lực. Có thể thông qua trò chơi, đóng vai… để trẻ rèn luyện khả năng biểu đạt trong môi trường vui vẻ.
Hướng dẫn trẻ thể hiện một cách có trật tự
Dạy trẻ tổ chức ngôn từ một cách có trật tự, truyền đạt thông tin rõ ràng. Có thể để trẻ thử sắp xếp ý theo thứ tự thời gian, không gian hoặc mối quan hệ logic, giúp trẻ bày tỏ ý kiến một cách có trật tự và dễ hiểu hơn.
Cung cấp ví dụ và hình mẫu
Cách thể hiện của cha mẹ cũng ảnh hưởng một cách âm thầm đến trẻ. Do đó, cha mẹ nên chú ý đến lời nói và hành động của mình, trở thành tấm gương tốt về khả năng diễn đạt cho con. Đồng thời, hướng dẫn trẻ quan sát và học hỏi các kỹ năng diễn thuyết, dẫn chương trình của những người xuất sắc, từ đó khơi dậy hứng thú học tập của trẻ.
Nếu cha mẹ luôn dùng giọng điệu mỉa mai, nghi ngờ để nói chuyện với trẻ, trẻ sẽ hình thành tâm lý sợ hãi và lùi bước khi đối mặt với những điều mới. Ngược lại, nếu luôn dùng giọng điệu tin tưởng để nói chuyện với trẻ, trẻ sẽ dần xây dựng được sự tự tin, bất kể gặp khó khăn gì, đều có thể dũng cảm theo đuổi ước mơ của mình. Sự tin tưởng của cha mẹ là một kho báu quý giá cho tương lai của trẻ.
Chú ý đến nhu cầu cảm xúc của trẻ
Đôi khi, khó khăn trong biểu đạt của trẻ liên quan đến việc nhu cầu cảm xúc không được đáp ứng. Cha mẹ cần quan tâm đến những biến đổi cảm xúc của trẻ, kịp thời thể hiện sự quan tâm và hỗ trợ. Khi trẻ cảm nhận được sự thấu hiểu và ủng hộ của cha mẹ, chúng sẽ cởi mở hơn, sẵn sàng chia sẻ suy nghĩ và cảm nhận của bản thân.
